Ένα σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης της Ουκρανίας, ύψους έως και 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων, επεξεργάζονται από κοινού η EΕ και οι ΗΠΑ, σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο που έλαβε το Politico.
Το σχέδιο, το οποίο παρουσιάζεται ως «σχέδιο ευημερίας», αποσκοπεί στη μετάβαση της Ουκρανίας από τη φάση της επείγουσας βοήθειας σε ένα μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που θα καταστήσει τη χώρα επενδυτικό προορισμό μετά το τέλος του πολέμου.
Ωστόσο, η υλοποίησή του εξαρτάται από έναν κρίσιμο και αβέβαιο παράγοντα, που δεν είναι άλλος από την επίτευξη εκεχειρίας με τη Ρωσία. Σε αυτό το έδαφος είναι σε εξέλιξη οι τριμερείς συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ στο Άμπου Ντάμπι.
To «σχέδιο ευημερίας» για την Ουκρανία
Το 18σέλιδο έγγραφο, με ημερομηνία 22 Ιανουαρίου, περιγράφει ένα δεκαετές πλάνο ανασυγκρότησης που εκτείνεται έως το 2040 και συνδέεται άμεσα με μια ταχεία πορεία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρεται να έχει διαβιβάσει το σχέδιο στις πρωτεύουσες των κρατών-μελών πριν από πρόσφατη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου συζητήθηκε σε κλειστό κύκλο, σύμφωνα με πηγές του Politico.
Οι Βρυξέλλες και η Ουάσιγκτον επιχειρούν να κινητοποιήσουν δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους σε πρωτοφανή κλίμακα, όμως η πραγματικότητα στο πεδίο των μαχών καθιστά δύσκολη την προσέλκυση επενδυτών.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση της BlackRock, της μεγαλύτερης εταιρείας διαχείρισης κεφαλαίων παγκοσμίως, η οποία συμμετέχει στο σχέδιο με συμβουλευτικό ρόλο σε εθελοντική βάση, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Ο αντιπρόεδρός της, Philipp Hildebrand, δήλωσε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός ότι «είναι σχεδόν αδύνατο για ένα συνταξιοδοτικό ταμείο να επενδύσει σε μια ζώνη πολέμου». Όπως τόνισε, η ανοικοδόμηση μπορεί να ξεκινήσει μόνο σταδιακά και θα απαιτήσει χρόνο και σταθερότητα.
Σύμφωνα με το έγγραφο, κατά την επόμενη δεκαετία η ΕΕ, οι ΗΠΑ και διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί -όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα- σκοπεύουν να δεσμεύσουν περίπου 500 δισ. δολάρια από δημόσιους και ιδιωτικούς πόρους. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να διαθέσει επιπλέον 100 δισ. ευρώ στο Κίεβο μέσω δημοσιονομικής στήριξης και επενδυτικών εγγυήσεων στο πλαίσιο του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ένωσης από το 2028, με στόχο να «ξεκλειδώσει» έως και 207 δισ. ευρώ σε επενδύσεις.
Κεντρικός παίκτης οι ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, προτίθενται να κινητοποιήσουν κεφάλαια μέσω ενός ειδικού Ταμείου Επενδύσεων για την Ανασυγκρότηση ΗΠΑ-Ουκρανίας, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζουν συγκεκριμένο χρηματικό ποσό. Το έγγραφο τοποθετεί την Ουάσιγκτον όχι μόνον ως δωρητή, αλλά ως στρατηγικό οικονομικό εταίρο, επενδυτή και «άγκυρα αξιοπιστίας» για την ανάκαμψη της μεταπολεμικής Ουκρανίας.
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο φαίνεται να διαδραματίζει η κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, με την άμεση εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών σε τομείς όπως τα κρίσιμα ορυκτά, οι υποδομές, η ενέργεια και η τεχνολογία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, Larry Fink, συμμετείχε σε ειρηνευτικές συνομιλίες με το Κίεβο, μαζί με τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ.
Παρότι ο Τραμπ έχει μειώσει τη στρατιωτική και ανθρωπιστική βοήθεια προς την Ουκρανία, εμφανίζεται πρόθυμος να στηρίξει την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες και το «αγκάθι» των εδαφών
Την ίδια στιγμή, οι ειρηνευτικές συνομιλίες εντείνονται. Μια τριμερής συνάντηση μεταξύ Ουκρανίας, Ρωσίας και ΗΠΑ πραγματοποιείται στο Άμπου Ντάμπι, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται. Ο Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι τόσο ο Πούτιν όσο και ο Ζελένσκι θα ήταν «ανόητοι» αν δεν συναντηθούν για να καταλήξουν σε συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι «όλοι κάνουν παραχωρήσεις».
Ωστόσο, τα βασικά σημεία τριβής παραμένουν. Το ζήτημα των εδαφών στην ανατολική Ουκρανία θεωρείται το μεγαλύτερο εμπόδιο. Ο Πούτιν απαιτεί την παράδοση σημαντικού τμήματος του Ντονμπάς, ενώ ο Ζελένσκι έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθεται να εκχωρήσει εδάφη που η Ουκρανία υπερασπίστηκε με υψηλό κόστος από το 2022.
Πιο κοντά από ποτέ, αλλά όχι αρκετά
Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρότι οι συνομιλίες βρίσκονται στο πιο προχωρημένο στάδιο των τελευταίων ετών, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλο.
Όπως σημειώνει ο στρατιωτικός αναλυτής Michael Clarke για λογαριασμό του Sky News, η συζήτηση για τη ζώνη των «οχυρωμένων πόλεων» στο Ντονμπάς αποκαλύπτει τη στρατηγική σημασία των εδαφών για την άμυνα της Ουκρανίας και εξηγεί γιατί οι διαπραγματεύσεις παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες.
Το σχέδιο ευημερίας των 800 δισ. δολαρίων, όσο φιλόδοξο κι αν είναι, αιωρείται πάνω από αυτή την αβεβαιότητα. Χωρίς μια σταθερή ειρήνη, κινδυνεύει να παραμείνει στα χαρτιά.
