Νέα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα πιεστική εικόνα για την ελληνική αγορά εργασίας, με την Ελλάδα να καταγράφει μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη όσον αφορά την εργασία χωρίς ρεπό και τη συνεχή απασχόληση τα Σαββατοκύριακα.
Την ώρα που σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στη μείωση του χρόνου εργασίας, στην τετραήμερη απασχόληση και στη βελτίωση της ισορροπίας ανάμεσα στην επαγγελματική και προσωπική ζωή, στην Ελλάδα εκατομμύρια εργαζόμενοι εξακολουθούν να βιώνουν ένα καθημερινό καθεστώς εξάντλησης, αβεβαιότητας και οικονομικής πίεσης.
Η εικόνα που προκύπτει για το 2025 δείχνει ότι μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας εργάζεται διαρκώς, συχνά χωρίς σταθερό ωράριο, χωρίς επαρκή ξεκούραση και χωρίς ουσιαστικό προσωπικό χρόνο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 31,5% των μισθωτών στην Ελλάδα εργάζεται σταθερά και τα Σαββατοκύριακα, ποσοστό που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο έντονη αν συγκριθεί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα αντίστοιχα ποσοστά παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλά.
Η μεγάλη απόκλιση της Ελλάδας από την υπόλοιπη Ευρώπη
Σε κράτη όπως:
- η Λιθουανία
- η Πολωνία
- η Ουγγαρία
- η εργασία κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου κυμαίνεται μόλις μεταξύ 3% και 6%, στοιχείο που αναδεικνύει το μέγεθος της ελληνικής απόκλισης.
Ακόμη και χώρες με οικονομικά χαρακτηριστικά πιο κοντά στην ελληνική πραγματικότητα, όπως η Κύπρος και η Μάλτα, εμφανίζουν σαφώς χαμηλότερα ποσοστά.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη στην περίπτωση των αυτοαπασχολούμενων, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία:
- Περίπου το 75% εργάζεται και τα Σαββατοκύριακο
- Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση
Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν μια πραγματικότητα όπου η εργασία χωρίς διακοπή δεν αποτελεί επιλογή ή προσωπική φιλοδοξία, αλλά αναγκαστική συνθήκη επιβίωσης.
Οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη πίεση
Η υπερεργασία καταγράφεται εντονότερα σε συγκεκριμένους επαγγελματικούς τομείς, κυρίως σε εργασίες που χαρακτηρίζονται από χαμηλές αμοιβές, ασταθή ωράρια και αυξημένη εποχικότητα.
Μεγαλύτερη πίεση φαίνεται να δέχονται εργαζόμενοι σε:
- υπηρεσίες
- λιανεμπόριο
- τουρισμό και εστίαση
- μεταφορές
- αγροτικές εργασίες
Σε πολλούς από αυτούς τους κλάδους, η συνεχής εργασία θεωρείται σχεδόν δεδομένη, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους αυξημένης ζήτησης. Ειδικά σε επαγγέλματα χαμηλής ειδίκευσης, αρκετοί εργαζόμενοι αναγκάζονται να δουλεύουν επτά ημέρες την εβδομάδα, προκειμένου να συμπληρώσουν ένα βασικό εισόδημα που να καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες διαβίωσης. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους ζωής, των ενοικίων και των βασικών αγαθών επιτείνει ακόμη περισσότερο την ανάγκη για συνεχή εργασία.
Εργασία χωρίς χρόνο για προσωπική ζωή
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Ελλάδα διατηρεί ένα σταθερό μοτίβο υπερεργασίας, το οποίο συνδέεται άμεσα με την οικονομική ανασφάλεια και τη δυσκολία εξασφάλισης αξιοπρεπούς διαβίωσης.
Με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βρίσκεται στο 21,3%, η Ελλάδα καταγράφει μία από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις, επιβεβαιώνοντας ότι ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων ζει σε συνθήκες συνεχούς εργασιακής πίεσης. Για πολλούς πολίτες, ο ελεύθερος χρόνος, η ξεκούραση και η ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την προσωπική ζωή μετατρέπονται σταδιακά σε πολυτέλεια.
Η παρατεταμένη εργασιακή εξάντληση συνδέεται πλέον όχι μόνο με οικονομικά προβλήματα, αλλά και με σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, στην οικογενειακή ζωή και στη συνολική ποιότητα ζωής.
Η Ευρώπη συζητά λιγότερη εργασία, η Ελλάδα περισσότερη
Την ίδια ώρα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν μοντέλα μείωσης του χρόνου εργασίας, δοκιμάζοντας:
- τετραήμερη εργασία
- ευέλικτα ωράρια
- περισσότερες ημέρες ξεκούρασης
- ενίσχυση της εργασιακής ισορροπίας
- Σε αντίθεση με αυτή την τάση, η ελληνική αγορά εργασίας συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από πολύωρη απασχόληση, αυξημένη πίεση και περιορισμένο χρόνο ανάπαυσης.
Η εικόνα που καταγράφουν τα στοιχεία της Eurostat ενισχύει τον προβληματισμό γύρω από το κατά πόσο το σημερινό παραγωγικό μοντέλο μπορεί να εξασφαλίσει βιώσιμες συνθήκες εργασίας και αξιοπρεπή ποιότητα ζωής για τους εργαζόμενους της χώρας.
