Τι αλλάζει με τις θέσεις των παραγωγών και τις συνεχείς ανανεώσεις αδειών – Πότε ένας πωλητής θα κινδυνεύει να χάσει τη θέση του
Τη δυνατότητα να κάνει τα ψώνια από τη λαϊκή αγορά ακόμη και μετά την επιστροφή από την πρωινή εργασία του θα έχει πλέον όλο και περισσότερος κόσμος, καθώς ανοίγει ο δρόμος για την ανάπτυξη και απογευματινών λαϊκών αγορών. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας να εκσυγχρονιστεί ο τρόπος λειτουργίας του υπαίθριου εμπορίου, να περιοριστεί η γραφειοκρατία και να διευκολυνθούν χιλιάδες παραγωγοί και επαγγελματίες πωλητές σε ολόκληρη τη χώρα.
Το νέο καθεστώς επιτρέπει σε έναν πωλητή να δραστηριοποιείται την ίδια ημέρα σε δύο διαφορετικές λαϊκές αγορές, τη μία το πρωί και την άλλη το απόγευμα, ενώ προβλέπει παράλληλα ταχύτερη έκδοση αδειών, απλούστερες διαδικασίες για την απόκτηση θέσης και απαλλαγή από τις περιοδικές ανανεώσεις των ψηφιακών αδειών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε νομοθετικές διατάξεις που ψηφίστηκαν τον περασμένο Απρίλιο και εξειδικεύονται πλέον με εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, η οποία εκδόθηκε τώρα. Είχε προηγηθεί πολύμηνη διαβούλευση του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με εκπροσώπους των λαϊκών αγορών, με στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων που δυσκόλευαν επί χρόνια την καθημερινή λειτουργία τους. Για την κυβέρνηση, βασική επιδίωξη του νέου μέτρου είναι να αυξηθούν οι επιλογές των καταναλωτών και να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των πωλητών, δημιουργώντας προϋποθέσεις για καλύτερες τιμές στα προϊόντα.
Η δυνατότητα απογευματινής λειτουργίας εκτιμάται ότι θα διευκολύνει κυρίως τους εργαζομένους που μέχρι σήμερα δεν προλάβαιναν να επισκεφθούν τη λαϊκή αγορά της γειτονιάς τους. Παράλληλα, οι παραγωγοί και οι επαγγελματίες πωλητές θα έχουν τη δυνατότητα να διαθέτουν τα εμπορεύματά τους σε περισσότερους καταναλωτές μέσα στην ίδια ημέρα. Στην πράξη, ένας παραγωγός που διαθέτει προϊόντα σε μια πρωινή λαϊκή αγορά θα μπορεί, εφόσον έχει τις προβλεπόμενες θέσεις δραστηριοποίησης, να συνεχίζει τις πωλήσεις του σε διαφορετική απογευματινή αγορά. Με τον τρόπο αυτό θα αποκτά περισσότερες ευκαιρίες διάθεσης της παραγωγής του και ενδεχομένως ενίσχυσης του εισοδήματός του. Η ρύθμιση πάντως δεν σημαίνει ότι όλες οι υφιστάμενες λαϊκές αγορές θα λειτουργούν αυτομάτως και το απόγευμα. Δημιουργείται όμως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη απογευματινών αγορών, με βάση τις προβλεπόμενες διαδικασίες οργάνωσης και λειτουργίας τους.
Άδειες παραγωγών μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τον χρόνο που απαιτείται για την απόκτηση άδειας από έναν παραγωγό ο οποίος θέλει να διαθέτει τα προϊόντα του στις λαϊκές αγορές. Με τις νέες ρυθμίσεις, η αρμόδια υπηρεσία οφείλει να εκδίδει την άδεια παραγωγού πωλητή μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από τη στιγμή που θα παραλάβει τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που συχνά δημιουργούσαν εμπόδια στην έναρξη της δραστηριότητας. Παράλληλα, οι ψηφιακές άδειες που είναι καταχωρισμένες στο πληροφοριακό σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» αποκτούν αόριστη διάρκεια ισχύος, εφόσον ο κάτοχός τους συνεχίζει να πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις και διατηρεί σε ισχύ τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Αυτό σημαίνει ότι οι πωλητές δεν θα χρειάζεται πλέον να υποβάλλονται στη διαδικασία περιοδικής ανανέωσης της ψηφιακής άδειάς τους. Παραμένει, ωστόσο, η υποχρέωση τήρησης των προϋποθέσεων που προβλέπει η νομοθεσία.
Ειδική μέριμνα υπάρχει και για τους επαγγελματίες που εξακολουθούν να διαθέτουν παλαιές έντυπες άδειες, των οποίων η διάρκεια έχει λήξει χωρίς όμως να έχουν καταργηθεί. Οι συγκεκριμένοι πωλητές θα μπορούν να συνεχίσουν νόμιμα την εργασία τους μέχρι να ολοκληρωθεί η μετατροπή της άδειάς τους σε ψηφιακή, αφού υποβάλουν τη σχετική αίτηση και λάβουν την προβλεπόμενη βεβαίωση. Μάλιστα, μία αίτηση θα αρκεί για να καλύπτει όλες τις θέσεις στις οποίες δραστηριοποιείται ο ενδιαφερόμενος, ακόμη και όταν αυτές βρίσκονται σε διαφορετικές περιφέρειες. Εάν τα απαιτούμενα έγγραφα βρίσκονται σε άλλη δημόσια υπηρεσία, η αναζήτησή τους θα πραγματοποιείται υπηρεσιακά, χωρίς να χρειάζεται ο πωλητής να μετακινείται από γραφείο σε γραφείο.
Περισσότερες θέσεις για αγρότες και παραγωγούς
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενίσχυση της παρουσίας των ίδιων των παραγωγών στις λαϊκές αγορές, ώστε να μπορούν να διαθέτουν απευθείας τα προϊόντα τους στους καταναλωτές. Στο εξής, έως και το 10% των θέσεων κάθε λαϊκής αγοράς θα μπορεί να παραχωρείται για εποχική δραστηριότητα. Πρόκειται για θέσεις που θα αξιοποιούνται από παραγωγούς για χρονικό διάστημα έως έξι μηνών, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε όσους διαθέτουν προϊόντα συγκεκριμένων περιόδων του έτους.
Για παράδειγμα, ένας αγρότης που παράγει εποχικά φρούτα ή λαχανικά θα μπορεί να διεκδικεί θέση για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο διαθέτει παραγωγή, χωρίς να απαιτείται να δεσμεύει μόνιμα χώρο στην αγορά. Η διαδικασία προβλέπεται να είναι σύντομη. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει την αίτησή του στην αρμόδια αρχή, η οποία τη δημοσιοποιεί για 48 ώρες. Εάν στο διάστημα αυτό δεν εμφανιστεί δεύτερος ενδιαφερόμενος για την ίδια θέση, αυτή παραχωρείται στον πρώτο αιτούντα. Αν υπάρξουν περισσότερες αιτήσεις, η επιλογή πραγματοποιείται με ηλεκτρονική κλήρωση. Επιπλέον, οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να δημιουργούν λαϊκές αγορές στις οποίες θα συμμετέχουν αποκλειστικά παραγωγοί. Στόχος είναι να διευρυνθούν τα σημεία απευθείας διάθεσης αγροτικών προϊόντων, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η μεγαλύτερη προσφορά και ο ανταγωνισμός μπορούν να λειτουργήσουν προς όφελος των καταναλωτών.
Το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί παράλληλα να βάλει σαφείς κανόνες στη διαχείριση των θέσεων, καθώς προβλέπονται συγκεκριμένες διαδικασίες για τις μετακινήσεις, τις ανταλλαγές και την απώλειά τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία πωλητής που δεν εμφανίζεται επί 20 ημέρες μέσα στο ίδιο έτος σε συγκεκριμένη θέση θεωρείται ότι παραιτείται σιωπηρά από αυτήν. Η αρμόδια αρχή εκδίδει τότε σχετική πράξη και προχωρά στη διαγραφή της θέσης από την άδειά του. Ο ενδιαφερόμενος έχει πάντως τη δυνατότητα να αμφισβητήσει την απόφαση, καταθέτοντας ένσταση μέσα σε 15 ημέρες από την κοινοποίησή της. Η υπηρεσία οφείλει να εξετάσει την ένσταση και να αποφανθεί εντός δέκα ημερών από την υποβολή της.
Αλλαγές προβλέπονται και για όσους επιθυμούν να μετακινηθούν σε διαφορετική λαϊκή αγορά ή να εξασφαλίσουν καλύτερη θέση στην αγορά όπου ήδη εργάζονται. Οι σχετικές διαδικασίες θα πραγματοποιούνται σε δύο καθορισμένες περιόδους κάθε χρόνο, με καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου. Για τη μετακίνηση σε άλλη αγορά θα πρέπει να υπάρχει κενή θέση, ενώ όπου προβλέπεται θα εφαρμόζονται κριτήρια κατάταξης ή ηλεκτρονική κλήρωση.
Σαφέστερες τέλος γίνονται και οι προθεσμίες για τη μεταβίβαση αδειών σε περίπτωση θανάτου του κατόχου τους. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να καταθέτουν τη σχετική αίτηση μέσα σε 12 μήνες από τον θάνατο του αδειούχου. Εάν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει υποβληθεί αίτηση, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί. Προβλέπονται ακόμη διευκρινίσεις σχετικά με τα τέλη που καταβάλλουν οι πωλητές για τη συμμετοχή τους στις λαϊκές αγορές. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ανωτέρας βίας, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας που απαιτούν νοσηλεία ή ακραία καιρικά φαινόμενα, θα μπορεί να εφαρμόζεται μείωση ή απαλλαγή από τις σχετικές επιβαρύνσεις, σύμφωνα με τις νόμιμες προϋποθέσεις.
