«Οι γονείς θέλουν περισσότερη βοήθεια»
Στην απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, αναφέρθηκε ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, μιλώντας στην εκπομπή «Ευθέως» του ΕΡΤnews με τον Παναγιώτη Στάθη.
Ο υπουργός, ο οποίος έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στην προώθηση της σχετικής νομοθετικής πρωτοβουλίας, υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα αποτελέσει την πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα εφαρμόσει το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο, επιδιώκοντας να περιορίσει τις επιπτώσεις της υπερβολικής ενασχόλησης των ανηλίκων με τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Όπως εξήγησε, η κυβέρνηση έχει θέσει εδώ και δύο χρόνια το ζήτημα της εξάρτησης των παιδιών από τα κοινωνικά δίκτυα στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών της, επισημαίνοντας τις συνέπειες που μπορεί να έχει η πολύωρη χρήση τους στην ψυχική υγεία, στον ύπνο και στην κοινωνική ανάπτυξη.
«Εδώ και δύο χρόνια η ελληνική κυβέρνηση και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, έχουν αναδείξει το ζήτημα του ψηφιακού εθισμού των ανηλίκων λόγω της υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων, τις “ομηρίες” που βιώνουν πολλά παιδιά και πολλές οικογένειες από τον χρόνο που σπαταλούν μπροστά στην οθόνη, που πλέον αποδεδειγμένα, με βάση ιατρικές επιστημονικές μελέτες με βάση εκθέσεις του ΟΟΣΑ ως προς τις επιπτώσεις στην εκπαίδευση, έχουν πολύ σοβαρές παρενέργειες σε ζητήματα ψυχικής υγείας, σε ζητήματα ποιότητας του ύπνου, σε ζητήματα κοινωνικοποίησης των παιδιών που πλέον εγκλωβίζονται μπροστά από μια οθόνη και δεν αναπτύσσουν τις κοινωνικές σχέσεις και τις φιλίες τους», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας το φαινόμενο «διεθνές πρόβλημα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική πλευρά συνέβαλε στην ανάδειξη του ζητήματος ως «προτεραιότητα για την ελληνική και την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή», επιδιώκοντας παράλληλα τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου αντιμετώπισης.
«Αναλάβαμε πρωτοβουλίες, κάναμε υπομνήματα πολλαπλά στις ευρωπαϊκές Αρχές και συνδιαμορφώσαμε μαζί με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς μια εθνική και ταυτόχρονα ευρωπαϊκή λύση», σημείωσε.
Πώς θα εφαρμόζεται η απαγόρευση και γιατί επιλέχθηκε το όριο των 15 ετών
Αναλύοντας τον τρόπο λειτουργίας του νέου συστήματος, ο Άκης Σκέρτσος διευκρίνισε ότι την ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας των χρηστών θα αναλάβουν οι ίδιες οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα κοινωνικά δίκτυα.
Όπως ανέφερε, η νομοθετική παρέμβαση «ουσιαστικά μεταφέρει στις εταιρείες τεχνολογίας, στις μεγάλες πλατφόρμες δηλαδή την υποχρέωση να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν έναν αξιόπιστο και αποτελεσματικό μηχανισμό ταυτοποίησης της ηλικίας των χρηστών».
Αναφορικά με την επιλογή του συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου, επικαλέστηκε επιστημονικά δεδομένα που, σύμφωνα με τον ίδιο, καταδεικνύουν ότι τα παιδιά μικρότερης ηλικίας είναι περισσότερο ευάλωτα στους κινδύνους της υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων.
«Με βάση τις περισσότερες επιστημονικές έρευνες, αυτό είναι το κατώφλι της ηλικίας, στο οποίο υπάρχει μια μεγαλύτερη ευαλωτότητα των παιδιών, άρα χρειάζονται αυξημένη προστασία. Από τα 15 έως τα 18 έτη που παραμένει ανήλικο ένα παιδί, αρχίζουμε σταδιακά και ως πολιτεία να του αναγνωρίζουμε περισσότερα δικαιώματα. Ένας ανήλικος 17 χρονών πλέον ψηφίζει. Ένας ανήλικος 16 ετών μπορεί να πάρει δίπλωμα. Ένας ανήλικος 15 ετών και πάνω με τη συναίνεση των γονιών μπορεί να εργαστεί. Άρα κάποια δικαιώματα σταδιακά εκχωρούνται, με βάση πάντα συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Κάτω από τα 15 όμως, απαιτείται αυξημένη προστασία και αυτό λέει και η εθνική και η Ευρωπαϊκή νομοθεσία», εξήγησε.
Ο ρόλος του Kids Wallet και η ευθύνη των γονέων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στην εφαρμογή Kids Wallet, μέσω της οποίας οι γονείς έχουν ήδη τη δυνατότητα να θέτουν περιορισμούς στη διαδικτυακή δραστηριότητα των παιδιών τους.
«Είναι η ελληνική ψηφιακή εφαρμογή γονικού ελέγχου για τη ρύθμιση του περιεχομένου και της χρήσης που κάνει ένας ανήλικος στο κινητό του σε σχέση με το διαδίκτυο, την πλοήγηση στο διαδίκτυο, τη χρήση κοινωνικών δικτύων. Είναι μια εύχρηστη εφαρμογή που θα θέλαμε να την έχουν χρησιμοποιήσει οι περισσότεροι γονείς», δήλωσε.
Μέσω της συγκεκριμένης εφαρμογής μπορούν να καθοριστούν τόσο ο χρόνος χρήσης του κινητού τηλεφώνου όσο και οι εφαρμογές στις οποίες επιτρέπεται να έχουν πρόσβαση οι ανήλικοι.
Ωστόσο, ο κ. Σκέρτσος παραδέχθηκε ότι η αξιοποίησή της από τις οικογένειες δεν έχει φτάσει στα επίπεδα που επιθυμούσε η κυβέρνηση, γεγονός που συνέβαλε στην απόφαση για την επιβολή γενικευμένου ηλικιακού περιορισμού.
«Καταλάβαμε ότι οι γονείς θέλουν περισσότερη βοήθεια και η βοήθεια θα έρθει μέσα από αυτόν τον οριζόντιο περιορισμό», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι είναι «επιστημονικά αποδεδειγμένο πλέον και ενδεδειγμένο να τεθούν αυτά τα όρια».
Έλεγχος ηλικίας και πρόστιμα έως 6% του ετήσιου τζίρου
Σε ερώτηση για το πώς θα αποτρέπεται η πρόσβαση παιδιών που δηλώνουν ψευδή ηλικία κατά τη δημιουργία λογαριασμού, ο υπουργός αναγνώρισε ότι οι μέχρι σήμερα διαδικασίες ελέγχου παρουσιάζουν σημαντικές αδυναμίες.
«Μέχρι στιγμής όλοι μεταξύ μας κοροϊδευόμασταν και η ευρωπαϊκή νομοθεσία και οι πλατφόρμες και οι γονείς γιατί βασιζόμασταν στην απλή δήλωση του χρήστη και δεν γινόταν απολύτως καμία διασταύρωση με κάποια πρόσθετα φίλτρα που μπορούν να υπάρξουν τόσο από την πλευρά των πλατφορμών όσο και από την πλευρά της πολιτείας σε σχέση με την πραγματική εξακρίβωση», επισήμανε.
Όπως εξήγησε, οι εταιρείες διαθέτουν ήδη τεχνικές δυνατότητες και στοιχεία που μπορούν να αξιοποιήσουν για να διαπιστώνουν εάν ένας λογαριασμός ανήκει σε ανήλικο.
«Αρχικά οι πλατφόρμες μπορούν να κάνουν περισσότερα. Έχουν όλα τα δεδομένα για να εξακριβώσουν αν ο χρήστης που έχει τον συγκεκριμένο λογαριασμό είναι ανήλικος ή όχι», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «η πρόσφατη ενέργεια που κάνουμε εμείς είναι ότι σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε πλέον τον ευρωπαϊκό ψηφιακό μηχανισμό που μπορεί να κάνει αυτήν τη διασταύρωση».
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ελληνική νομοθεσία οφείλει να συμβαδίζει με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίοι δεν προβλέπουν υποχρεωτική χρήση συγκεκριμένης εθνικής εφαρμογής για την επαλήθευση της ηλικίας.
Ο υπουργός αναγνώρισε επίσης ότι η απαγόρευση δεν πρόκειται να εξαλείψει πλήρως την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα κοινωνικά δίκτυα.
«Έχουμε αποφασίσει ως πολιτεία με βάση επιστημονικές εισηγήσεις, ότι κάνει κακό στα μικρότερα παιδιά. Θέλει μια πιο λελογισμένη χρήση στα μεγαλύτερα παιδιά, άρα να καθίσουμε να βρούμε μια λύση. Αυτό το μήνυμα στέλνουμε και γνωρίζουμε ότι δεν θα έχουμε 100% συμμόρφωση. Δεν πρέπει δηλαδή να έχουμε μαξιμαλιστικές προσδοκίες ότι όλα τα παιδιά, όλες οι οικογένειες θα αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα ή ότι θα είναι δηλαδή μια εξασφαλισμένη λύση που θα αποδώσει στο 100%. Κανένας περιορισμός, καμία απαγόρευση δεν φέρνει 100% συμμόρφωση», δήλωσε.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες θα πρέπει να συμμορφώνονται με το νέο πλαίσιο, διαφορετικά θα αντιμετωπίζουν κυρώσεις έπειτα από σχετικές καταγγελίες.
Οι γονείς θα μπορούν να απευθύνονται στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ), εφόσον διαπιστώνουν ότι τα παιδιά τους αποκτούν πρόσβαση σε υπηρεσίες που εμπίπτουν στην απαγόρευση.
«Να αναπτύξουν δηλαδή αυτόν τον μηχανισμό. Για την επαλήθευση μπορούν να αξιοποιήσουν την ψηφιακή εφαρμογή που διαθέτει η Ελλάδα ή η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπορούν και όχι. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν αποδειχθεί και γίνει καταγγελία, την οποία μπορεί να κάνει και ο γονιός στις αρμόδιες Αρχές, εν προκειμένω στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών που είναι ο εθνικός συντονιστής. Αν κάνει καταγγελία ότι το παιδί μου έχει μπει στην τάδε πλατφόρμα που καταλαμβάνεται από τις ρυθμίσεις, ενώ δεν θα έπρεπε να είχε επιτραπεί αυτή η είσοδος, τότε η πλατφόρμα αντιμετωπίζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρόστιμο ύψους ίσο με το 6% του ετήσιου τζίρου», εξήγησε.
Για να καταδείξει το μέγεθος των ενδεχόμενων οικονομικών κυρώσεων, ο Άκης Σκέρτσος αναφέρθηκε στον κύκλο εργασιών και στη χρηματιστηριακή αξία των μεγαλύτερων τεχνολογικών επιχειρήσεων.
«Σήμερα, οι τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας που έχουν μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ετήσιο τζίρο 800 δισεκατομμύρια ευρώ, έχουν κεφαλαιοποίηση 6 τρισεκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε για κολοσσούς και αυτό δείχνει και την σημασία της προσπάθειας που κάνει μια χώρα με το δικό μας μέγεθος πρώτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι σε τεχνολογικούς κολοσσούς. Επομένως, θα έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο οι τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες 6% πρόστιμα επί του ετήσιου τζίρου που ισοδυναμεί με 48 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι πάρα πολύ ισχυρός λόγος συμμόρφωσης και συνεργασίας με τις ευρωπαϊκές και τις εθνικές αρχές κάθε χώρας, ώστε να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε για τα παιδιά μας», κατέληξε.
