Αυστηρά μηνύματα προς την Άγκυρα για την ανάγκη σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της ΕΕ περιλαμβάνει η ετήσια Έκθεση Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία. Αν και καταγράφεται η διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Αθήνα από το 2023, η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι η εικόνα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραμένει σύνθετη και επιβαρυμένη.
Οι Αμφισβητήσεις στο Αιγαίο, το Casus Belli και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει την υποτροπή στις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων, καθώς και την επανέναρξη υπερπτήσεων τουρκικών μαχητικών πάνω από ελληνικά νησιά (συμπεριλαμβανομένων κατοικημένων έως και τον Σεπτέμβριο του 2026).
Παράλληλα, η έκθεση στηλιτεύει:
- Το Casus Belli: Υπενθυμίζει ότι η απειλή πολέμου της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης (από το 1995) σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια παραβιάζει το άρθρο 3 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
- Τη «Γαλάζια Πατρίδα»: Χαρακτηρίζει πηγή ανησυχίας τη συμπερίληψη της συγκεκριμένης θεωρίας στα τουρκικά σχολικά βιβλία, καθώς και τις αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών.
- Το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο: Επαναλαμβάνει τη σταθερή νομική θέση της ΕΕ ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Παρεμβάσεις στον Great Sea Interconnector και Εντάσεις στην Κύπρο
Η Έκθεση της Κομισιόν κάνει ειδική αναφορά στην παρεμπόδιση από πλευράς Τουρκίας των ερευνητικών εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), που αποτελεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI). Παράλληλα, καταγράφει τις τουρκικές αντιδράσεις για τη μεταφορά συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο και την αμυντική συνδρομή της Ελλάδας στην Κύπρο με F-16 μετά από επεισόδια με drones στις βρετανικές βάσεις.
Στο Κυπριακό, η Επιτροπή καταδικάζει την επιμονή της Άγκυρας σε λύση δύο κρατών, την άρνηση αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, τις μονομερείς ενέργειες στα Βαρώσια, αλλά και την πρόσφατη υπογραφή μνημονίου για υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου με το ψευδοκράτος τον Ιούλιο του 2026.
Η Σύσταση για τη Χάγη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει στο ότι η επιφανειακή αποκλιμάκωση δεν αρκεί. Καλεί εκ νέου την Τουρκία να δεσμευθεί ρητά στις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική επίλυση των διακράτων διαφορών, ζητώντας, εφόσον απαιτηθεί, τη συνυποσχετική προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.
