Με τα ελληνοτουρκικά να έχουν επιστρέψει σε περίοδο αυξημένης έντασης και το Κυπριακό να βρίσκεται εκ νέου σε κινητικότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει από τις 21 έως τις 25 Σεπτεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, με βασικό σταθμό τη Νέα Υόρκη και την 81η Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Το ενδιαφέρον στρέφεται αναπόφευκτα στο εάν θα υπάρξει τελικά συνάντηση με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει προγραμματισμένο τετ α τετ, χωρίς ωστόσο η Αθήνα να αποκλείει το ενδεχόμενο αυτό να αλλάξει ακόμη και την τελευταία στιγμή.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, μιλώντας στην ΕΡΤ, ήταν σαφής: «Δεν αποκλείω κάτι, αλλά δεν υπάρχει κάτι προγραμματισμένο», εξηγώντας ότι δεν είναι βέβαιο πως τα προγράμματα των δύο θα συμπέσουν στη Νέα Υόρκη. Μια ενδεχόμενη συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, πάντως, σε διαφορετικό κλίμα από εκείνο προηγούμενων επαφών. Η Αθήνα καταγράφει το τελευταίο διάστημα σκλήρυνση της τουρκικής ρητορικής, με αιχμή την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και τις αντιδράσεις που ακολούθησαν ακόμη και την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελλόριζο.
Σαφή μηνύματα στην Άγκυρα
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να κρατήσει χαμηλότερους τόνους, σημειώνοντας ότι πρέπει να γίνεται διάκριση ανάμεσα σε όσα γράφονται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης και στις επίσημες τοποθετήσεις της Άγκυρας. Ταυτόχρονα, όμως, έστειλε σαφή μηνύματα προς την τουρκική πλευρά. Επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει καλές σχέσεις και θεωρεί χρήσιμους τους ανοιχτούς διαύλους που δημιουργήθηκαν με τη Διακήρυξη των Αθηνών, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η Αθήνα δεν πρόκειται να μπει σε έναν ανταγωνισμό δηλώσεων ούτε να μεταβάλει τις κινήσεις της στο πεδίο εξαιτίας της τουρκικής ρητορικής.
Στην ίδια γραμμή εντάσσεται και η αναφορά του στα χωρικά ύδατα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι το δικαίωμα επέκτασης έως τα 12 ναυτικά μίλια είναι κατοχυρωμένο από το Διεθνές Δίκαιο και ότι η Ελλάδα μπορεί να το ασκήσει όταν η ίδια κρίνει πως υπάρχει η κατάλληλη συγκυρία. Στο ζήτημα του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου εμφανίστηκε ακόμη πιο συγκεκριμένος, λέγοντας ότι το έργο θα προχωρήσει «σύντομα» και καλώντας ουσιαστικά την Τουρκία να μην υψώνει εμπόδια σε ένα έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Επισήμανε μάλιστα ότι υπάρχει συντονισμός με τη γαλλική πλευρά για τις επόμενες κινήσεις, μετά την εμπλοκή της Meridiam. Στο κάδρο της Νέας Υόρκης μπαίνει και το Κυπριακό. Η πρόσφατη συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Ερχιουρμάν, η τελευταία πριν από τη μετάβασή τους στις ΗΠΑ, διατήρησε ανοιχτή την προσπάθεια για επανεκκίνηση της διαδικασίας. Ο Κύπριος Πρόεδρος παρουσίασε νέες ιδέες για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού, οι οποίες αναμένεται να τεθούν και ενώπιον του Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο γενικός γραμματέας έχει πάντως ξεκαθαρίσει ότι, με τα σημερινά δεδομένα, δεν αναμένεται συνάντηση σε σχήμα 3+1 ή 5+1 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τον Αντόνιο Γκουτέρες την Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου, λίγες ώρες πριν από την ομιλία του στη Γενική Συνέλευση. Ένα ακόμη ερώτημα αφορά το εάν θα υπάρξει, στο περιθώριο των εργασιών, συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί τέτοιο ραντεβού, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει την περαιτέρω ενίσχυση των διαύλων με τη νέα αμερικανική διοίκηση.
Άλλωστε, λίγες ημέρες αργότερα, το πρώτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου, αναμένεται στην Αθήνα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας – ΗΠΑ, με τις πληροφορίες να τοποθετούν την επίσκεψη στο τριήμερο 6-8 Οκτωβρίου, χωρίς ακόμη επίσημη ανακοίνωση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Πριν από τη Νέα Υόρκη, πάντως, το ταξίδι του πρωθυπουργού θα ξεκινήσει από την Καλιφόρνια. Στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου θα βρίσκεται στο Σαν Φρανσίσκο όπου θα έχει επαφές με μεγάλες εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και Έλληνες επιστήμονες και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στη Silicon Valley. Στις 22 Σεπτεμβρίου θα βρεθεί και στο Stanford, σε κλειστή εκδήλωση του Hoover Institution με τη συμμετοχή της πρώην υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις.
