Στα 451 εκατομμύρια κατοίκους έφτασε η Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Ιανουαρίου 2025, σύμφωνα με τη νέα έκδοση Demography of Europe 2026 που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Eurostat. Πάνω από τους αριθμούς που δείχνουν μια ήπια αύξηση πληθυσμού κατά ένα εκατομμύριο σε σχέση με το 2024, αναδύεται η εικόνα μιας ηπείρου που γερνά γρηγορότερα από όσο γεννά. Και, δυστυχώς, η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις σχεδόν σε κάθε δείκτη ανησυχίας.
Ελλάδα vs ΕΕ
| Δείκτης | Ελλάδα | ΕΕ | Σχόλιο |
| Διάμεση ηλικία (2025) | 47,2 έτη | 44,9 έτη | 4η γηραιότερη χώρα της ΕΕ |
| Μεταβολή διάμεσης ηλικίας 2005-2025 | +8,0 έτη | +5,3 έτη | 3η μεγαλύτερη αύξηση |
| Πληθυσμός 80+ ετών (2025) | 7% | 6% | Στην κορυφή μαζί με DE/PT |
| Γενικός δείκτης γεννητικότητας (2024) | 6,6 / 1.000 | 7,9 / 1.000 | Μεταξύ των χαμηλότερων |
| Γεννήσεις από μητέρες 40+ (2024) | 11% | 6% | Υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ |
| Γεννήσεις εκτός γάμου (2024) | 10% | 41% | Χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ |
| Δείκτης διαζυγίων, μεταβολή 2004-2024 | Αύξηση | Μείωση σε 14 χώρες | 1 από 6 χώρες με αύξηση |
Συγκεντρωτική εικόνα βασικών δεικτών. Πηγή: Demography of Europe — 2026 edition / ΕΡΤNEWS – Γ. Συριόπουλος
Η τέταρτη γηραιότερη χώρα της Ένωσης
Η διάμεση ηλικία του πληθυσμού της ΕΕ ανέβηκε από 39,6 χρόνια το 2005 σε 44,9 χρόνια το 2025, δηλαδή αύξηση 5,3 ετών μέσα σε δύο δεκαετίες. Η Ελλάδα όμως κινήθηκε πολύ πιο γρήγορα, αφού η διάμεση ηλικία στη χώρα εκτοξεύτηκε κατά 8,0 χρόνια στο ίδιο διάστημα, με αποτέλεσμα οι Έλληνες να έχουν σήμερα διάμεση ηλικία 47,2 ετών, την τέταρτη υψηλότερη σε όλη την ΕΕ μετά την Ιταλία (49,1), τη Βουλγαρία και την Πορτογαλία (από 47,3). Μόνον η Ρουμανία και η Πορτογαλία γέρασαν πιο γρήγορα από εμάς.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σαφής όταν κοιτάξει κανείς τα πολύ μεγάλα ηλικιακά κλιμάκια. Στην ΕΕ, το 6% του πληθυσμού είναι σήμερα 80 ετών και άνω. Η Ελλάδα, μαζί με τη Γερμανία και την Πορτογαλία, ανήκει στο δεύτερο γκρουπ με 7%, πίσω από την Ιταλία (περίπου 8%). Σε εικοσαετή ορίζοντα, η Ελλάδα είναι μέσα στις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση της κατηγορίας και αύξηση 3 εκατοστιαίων μονάδων, μαζί με Πορτογαλία, Λετονία, Γερμανία, Σλοβενία, Ιταλία, Εσθονία, Λιθουανία και Κροατία. Συνολικά, οι άνω των 65 ετών αποτελούν πλέον το 22% του πληθυσμού της ΕΕ, ήτοι 99 εκατομμύρια άνθρωποι.
Λιγότερες γεννήσεις, μεγαλύτερες μητέρες
Στην ΕΕ γεννιούνται όλο και λιγότερα παιδιά. Ο γενικός δείκτης γεννητικότητας στην Ένωση το 2024 ήταν 7,9 γεννήσεις ανά 1.000 κατοίκους. Η Ελλάδα, με 6,6 γεννήσεις/1.000, βρέθηκε στην ομάδα των χωρών με τους χαμηλότερους ρυθμούς, μαζί με Ιταλία (6,3), Ισπανία (6,5) και Λιθουανία (6,6). Από την άλλη πλευρά του φάσματος, η Κύπρος (10,0), η Ιρλανδία (9,9) και η Γαλλία (9,6) διατήρησαν τους υψηλότερους ρυθμούς.
Ο δείκτης γονιμότητας στην ΕΕ έπεσε στο 1,34 παιδιά ανά γυναίκα το 2024, αρκετά κάτω από το όριο αντικατάστασης του πληθυσμού (σημ.: 2,1). Παράλληλα, οι μητέρες κάνουν παιδιά όλο και πιο αργά, καθώς η μέση ηλικία πρώτης μητρότητας στην ΕΕ ανέβηκε σε 29,9 χρόνια το 2024, από 28,9 το 2014. Και εδώ η Ελλάδα ξεχωρίζει, με το 11% των ζώντων γεννήσεων στη χώρα μας να προέρχεται από μητέρες 40 ετών και άνω. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό σε ολόκληρη την ΕΕ, μπροστά από την Ισπανία (10%), την Ιταλία και την Ιρλανδία (από 9%). Το ποσοστό αυτό έχει διπλασιαστεί σε επίπεδο ΕΕ σε σχέση με το 2004.
Γράφημα 3. Οι δύο «ακραίες» θέσεις της Ελλάδας: το υψηλότερο ποσοστό γεννήσεων από μητέρες 40+ και το χαμηλότερο γεννήσεων εκτός γάμου στην ΕΕ (2024). Πηγή: Eurostat.
Στο μεταξύ, για 13η συνεχή χρονιά η ΕΕ καταγράφει περισσότερους θανάτους από γεννήσεις. Ο φυσικός ρυθμός μεταβολής του πληθυσμού ήταν −2,8 ανά 1.000 κατοίκους το 2024. Η αρνητική αυτή ψαλίδα ισχύει στην Ευρώπη συνεχώς από το 2012.
Λιγότεροι γάμοι, περισσότερα διαζύγια … με την Ελλάδα στις «πρωταθλήτριες»
Στο κεφάλαιο της οικογένειας, οι αριθμοί καταγράφουν παγιωμένες τάσεις της εποχής. Στην ΕΕ ο γενικός δείκτης γαμηλιότητας έπεσε στους 3,9 γάμους ανά 1.000 κατοίκους, ενώ ο δείκτης διαζυγίων διαμορφώθηκε στους 1,6 ανά 1.000. Η Ελλάδα, μαζί με Ισπανία, Ιταλία, Πολωνία, Κροατία και Λετονία, ανήκει στις έξι χώρες της Ένωσης όπου ο δείκτης διαζυγίων αυξήθηκε την τελευταία εικοσαετία.
Αναφορικά με τις γεννήσεις εκτός γάμου, ενώ στο σύνολο της Ένωσης το 41% των παιδιών το 2024 γεννήθηκαν εκτός γάμου, με τη Βουλγαρία (62%), τη Γαλλία (60%) και την Πορτογαλία (59%) να πρωτοστατούν, στην Ελλάδα το ποσοστό περιορίζεται μόλις στο 10%, το χαμηλότερο όλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια ήπειρος όλο και πιο πολυπολιτισμική
Παρά τη γήρανση του πληθυσμού, η Ένωση παραμένει πόλος έλξης. Το 2024 σχεδόν 6 εκατομμύρια άνθρωποι μετανάστευσαν προς χώρες της ΕΕ, τα 4,2 εκατομμύρια από τρίτες χώρες και 1,5 εκατομμύριο εντός ΕΕ. Οι περισσότεροι εισήλθαν σε Ισπανία (1,29 εκατ., το 23% του συνόλου), Γερμανία (1,08 εκατ.), Ιταλία και Γαλλία. Την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 3,1 εκατομμύρια έξοδοι από την Ένωση. Στο σύνολο του πληθυσμού της ΕΕ, σχεδόν το 10% (45 εκατ.) ζει σε χώρα διαφορετική από αυτή της υπηκοότητάς του, εκ των οποίων 14 εκατομμύρια είναι πολίτες άλλης χώρας της ΕΕ.
Το 2024, οι 27 χώρες της Ένωσης χορήγησαν υπηκοότητα σε σχεδόν 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους, δηλαδή αύξηση 12% σε σχέση με το 2023. Οι μεγαλύτερες ομάδες ήταν Σύροι (110.000), Μαροκινοί (97.000) και Αλβανοί (48.000). Παράλληλα, σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά (24%) που γεννήθηκαν πέρυσι στην ΕΕ είχε μητέρα γεννημένη σε άλλη χώρα, ποσοστό αυξημένο κατά 6% σε σχέση με μία δεκαετία πριν.
Σε επίπεδο ηπείρου, το προσδόκιμο ζωής συνεχίζει να ανεβαίνει, φθάνοντας τα 81,5 έτη το 2024, με τις γυναίκες να ζουν κατά μέσο όρο 5,2 χρόνια περισσότερο από τους άνδρες. Η Ισπανία (84,0), η Σουηδία (83,8) και η Ιταλία (83,7) έχουν το υψηλότερο προσδόκιμο, η Βουλγαρία (75,8) και η Λετονία (76,4) το χαμηλότερο.
ΠΗΓΗ ΕΡΤNEWS
