Αντιδράσεις προκάλεσε στην Τουρκία βίντεο του κυβερνώντος AKP για την Εθνική ομάδα στο Μουντιάλ 2026, με εικόνες Ερντογάν, drones, μαχητικών και στρατιωτικών τελετών
Η επιστροφή της Τουρκίας σε Παγκόσμιο Κύπελλο μετά από 24 χρόνια θα μπορούσε να είναι μια σπάνια στιγμή εθνικής ενότητας. Αντί γι’ αυτό, μετατράπηκε ήδη σε πολιτική αντιπαράθεση.
Αφορμή στάθηκε βίντεο που ετοίμασε το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, το AKP, για την πορεία της Εθνικής Τουρκίας στο Μουντιάλ 2026, και το οποίο αναρτήθηκε από τον επίσημο λογαριασμό των εθνικών ομάδων της χώρας.
Το βίντεο, που φέρεται να δημιουργήθηκε κατόπιν εντολής του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συνδυάζει εικόνες ποδοσφαιριστών και φιλάθλων με επαναλαμβανόμενα πλάνα του Τούρκου προέδρου, στρατιωτικές τελετές, drones, μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους, πολεμικά πλοία και το τουρκικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο Togg.
Κατηγορίες για κομματική προπαγάνδα
Η ανάρτηση του βίντεο από τον επίσημο λογαριασμό της Εθνικής Τουρκίας προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, δημοσιογράφους και χρήστες των social media.
Το βασικό επιχείρημα των επικριτών είναι ότι μια ομάδα που εκπροσωπεί ολόκληρη τη χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως όχημα προβολής του κυβερνώντος κόμματος.
Ο βουλευτής και αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, Μπουρχανετίν Μπουλούτ, σχολίασε αιχμηρά: «Είναι Παγκόσμιο Κύπελλο ή πάμε σε πόλεμο;»
Ο ίδιος τόνισε ότι η Εθνική ομάδα δεν είναι εργαλείο πολιτικής προπαγάνδας, αλλά κοινή αξία και χαρά εκατομμυρίων πολιτών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής του CHP Σεγίτ Τορούν ανέφερε ότι ο επίσημος λογαριασμός της Εθνικής δεν είναι δελτίο προβολής του AKP, υπογραμμίζοντας πως η φανέλα με την ημισέληνο και το αστέρι ανήκει στο έθνος και όχι στην πολιτική.
Drones, μαχητικά και ποδόσφαιρο
Ιδιαίτερη κριτική προκάλεσε η χρήση πλάνων από τουρκικά οπλικά συστήματα και στρατιωτικές επιδείξεις.
Ο Τουρχάν Τσομέζ, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του αντιπολιτευόμενου İYİ Parti, ειρωνεύτηκε την επιλογή εικόνων με drones, μαχητικά, πυραύλους και αμυντικά προϊόντα, λέγοντας ότι το βίντεο μοιάζει περισσότερο με μήνυμα εκφοβισμού προς τους αντιπάλους της Τουρκίας παρά με αθλητικό αφιέρωμα.
Για τους επικριτές, η κυβέρνηση επιχειρεί να εντάξει την επιτυχία της Εθνικής στο αφήγημα μιας «ισχυρής Τουρκίας» της εποχής Ερντογάν, όπου το ποδόσφαιρο, η αμυντική βιομηχανία, η τεχνολογία και η εθνική υπερηφάνεια παρουσιάζονται ως ενιαίο πολιτικό μήνυμα.
Η επιστροφή της Τουρκίας στο Μουντιάλ
Η Τουρκία επιστρέφει στο Παγκόσμιο Κύπελλο για πρώτη φορά μετά το 2002, όταν είχε φτάσει μέχρι τα ημιτελικά και κατέκτησε την τρίτη θέση, νικώντας τη Νότια Κορέα στον μικρό τελικό.
Η παρουσία στο Μουντιάλ 2026 έχει ιδιαίτερο συμβολισμό για μια ολόκληρη γενιά Τούρκων φιλάθλων που είτε ήταν παιδιά είτε δεν είχαν γεννηθεί όταν η χώρα αγωνίστηκε τελευταία φορά στη διοργάνωση.
Ταυτόχρονα, όμως, έχει και πολιτικό βάρος. Το 2002, λίγους μήνες μετά την πορεία της Εθνικής στο Μουντιάλ, το AKP κέρδισε τις εκλογές και ανέλαβε την εξουσία. Έκτοτε κυβερνά αδιάλειπτα την Τουρκία.
Έτσι, η φετινή συμμετοχή είναι η πρώτη εμφάνιση της Τουρκίας σε Παγκόσμιο Κύπελλο έπειτα από περισσότερες από δύο δεκαετίες διακυβέρνησης Ερντογάν.
Το ποδόσφαιρο μέσα στο αφήγημα Ερντογάν
Το βίντεο δεν παρουσιάζει την πρόκριση μόνο ως αθλητική επιτυχία, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής ιστορίας για την Τουρκία των τελευταίων ετών.
Οι εικόνες της Εθνικής συνδέονται με πλάνα από την τουρκική αμυντική βιομηχανία και τεχνολογικά επιτεύγματα, ένα πεδίο που ο Ερντογάν χρησιμοποιεί συχνά για να προβάλει την εικόνα μιας ανεξάρτητης και ισχυρής χώρας.
Η στρατηγική αυτή έχει περιγραφεί από αναλυτές ως τεχνο-εθνικισμός, δηλαδή πολιτικός λόγος που συνδυάζει την τεχνολογία, τη στρατιωτική ισχύ και την εθνική υπερηφάνεια.
Στην περίπτωση του Μουντιάλ, η ίδια φόρμουλα εφαρμόζεται στο ποδόσφαιρο, με την Εθνική ομάδα να εμφανίζεται μέσα σε ένα κυβερνητικό αφήγημα ισχύος και εθνικής αναγέννησης.
Ερωτήματα για την ανεξαρτησία της Ομοσπονδίας
Η απόφαση της Τουρκικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας να αναδημοσιεύσει την παραγωγή του AKP στον επίσημο λογαριασμό της Εθνικής ομάδας και στην ιστοσελίδα της ενίσχυσε τα ερωτήματα για την ανεξαρτησία του ποδοσφαίρου από την πολιτική εξουσία.
Η Ομοσπονδία ευχαρίστησε τον Ερντογάν και το τμήμα προβολής του AKP για τη συμβολή τους, παρουσιάζοντας το βίντεο ως μήνυμα ενότητας γύρω από την Εθνική.
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής επικοινωνίας του AKP, Φαρούκ Ατσάρ, υποστήριξε ότι το βίντεο και το τραγούδι δεν έχουν ανακηρυχθεί ως επίσημος ύμνος της Τουρκίας για το Μουντιάλ και ότι η Ομοσπονδία το ανήρτησε από ευγένεια. Παράλληλα, κατηγόρησε τους επικριτές ότι ενοχλούνται από εικόνες μιας «μεγάλης και ισχυρής Τουρκίας».
Η ομάδα και η πολιτική πίεση
Η Τουρκία θα αγωνιστεί στον όμιλο D του Μουντιάλ 2026 μαζί με την Αυστραλία, την Παραγουάη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στον πάγκο βρίσκεται ο Ιταλός τεχνικός Βιντσέντσο Μοντέλα, ενώ στο ρόστερ ξεχωρίζουν ο Αρντά Γκιουλέρ της Ρεάλ Μαδρίτης, ο Κενάν Γιλντίζ της Γιουβέντους και ο αρχηγός Χακάν Τσαλχάνογλου.
Ο Μοντέλα έχει επιχειρήσει να μειώσει την πίεση προς τους παίκτες του, ζητώντας να μη σηκώσουν το βάρος των 24 χρόνων απουσίας από το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Η πολιτική εκστρατεία γύρω από την ομάδα, όμως, κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση. Αντί να αφήσει την Εθνική ως κοινό σημείο χαράς σε μια βαθιά πολωμένη χώρα, τη βάζει στο κέντρο μιας ευρύτερης αφήγησης για τον Ερντογάν, την ισχύ της Τουρκίας και το κυβερνητικό όραμα για τη χώρα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι, πριν ακόμη αρχίσει η μπάλα να κυλά στο Μουντιάλ, η Τουρκία έχει ήδη μετατρέψει την επιστροφή της στη διοργάνωση σε πολιτικό πεδίο μάχης.
