Το μήνυμα του Πάπα Λέοντα για τον πόλεμο: «Ο Θεός απορρίπτει τις προσευχές όσων έχουν τα χέρια γεμάτα αίμα»

Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση από την πλατεία του Αγίου Πέτρου, ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ καταδίκασε την Κυριακή των Βαΐων τη χρήση της θρησκείας ως εργαλείου νομιμοποίησης του πολέμου, δηλώνοντας ότι ο Θεός «απορρίπτει τις προσευχές εκείνων που διεξάγουν πόλεμο» και έχουν «χέρια γεμάτα αίμα». Ο ποντίφικας μίλησε μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες πιστούς, χαρακτηρίζοντας τη σύγκρουση ανάμεσα σε Ιράν, Ισραήλ και ΗΠΑ ως «φρικτή» και επιμένοντας ότι ο Ιησούς, ο «βασιλιάς της ειρήνης», δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογηθεί η βία.

Ο Πάπας δεν κατονόμασε καμία κυβέρνηση ή πολιτικό πρόσωπο. Ωστόσο, διεθνή μέσα σημειώνουν ότι τα λόγια του εκλήφθηκαν ως έμμεση αλλά σαφής επίπληξη προς την αμερικανική ηγεσία, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες κατευθύνονται στη Μέση Ανατολή και λίγες ημέρες μετά την πολυσυζητημένη προσευχή του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ για «συντριπτική βία δράσης» απέναντι σε εχθρούς που «δεν αξίζουν έλεος». Η σύνδεση αυτή προκύπτει ως πολιτική ερμηνεία των σχολίων του Πάπα και όχι ως ρητή ονομαστική αναφορά από τον ίδιο.

Στην ομιλία του, ο Λέων ΙΔ΄ επικαλέστηκε βιβλικό χωρίο λέγοντας: «Ακόμα κι αν κάνετε πολλές προσευχές, δεν θα ακούσω: τα χέρια σας είναι γεμάτα αίματα», ενώ ανέφερε επίσης πως ο Ιησούς δεν οπλίστηκε ούτε πολέμησε, αλλά αποκάλυψε το «ευγενικό πρόσωπο του Θεού», που πάντα απορρίπτει τη βία. Η παρέμβασή του εντάσσεται σε μια ευρύτερη γραμμή συνεχών εκκλήσεων για κατάπαυση του πυρός και τερματισμό των επιθέσεων στην περιοχή.

Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έχει ήδη τοποθετηθεί επανειλημμένα κατά της πολεμικής κλιμάκωσης τις τελευταίες εβδομάδες. Μόλις πριν από λίγες ημέρες είχε ζητήσει ακόμη και απαγόρευση των αεροπορικών βομβαρδισμών, υπογραμμίζοντας ότι τα αεροπλάνα πρέπει να είναι «φορείς ειρήνης» και όχι πολέμου. Η νέα του παρέμβαση θεωρείται από πολλούς ως μια ακόμη πιο ευθεία ηθική καταδίκη της λογικής της στρατιωτικής απάντησης.

Το μήνυμα του Πάπα ήρθε την ίδια ημέρα που στην Ιερουσαλήμ καταγράφηκε νέα ένταση με θρησκευτικό και διπλωματικό αποτύπωμα. Η ισραηλινή αστυνομία εμπόδισε τον Λατίνο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, καρδινάλιο Πιερμπατίστα Πιτσαμπάλα, και τον επικεφαλής των Φραγκισκανών στους Αγίους Τόπους να εισέλθουν στον Πανάγιο Τάφο για τη λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων, σε ένα περιστατικό που χαρακτηρίστηκε πρωτοφανές «για πρώτη φορά εδώ και αιώνες».

Το γεγονός προκάλεσε έντονες διεθνείς αντιδράσεις. Ο Εμανουέλ Μακρόν είχε ήδη καταδικάσει την απόφαση των ισραηλινών αρχών, ενώ σύμφωνα με το Reuters και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνιαντέδρασε έντονα, κάνοντας λόγο για προσβολή της θρησκευτικής ελευθερίας. Οι ισραηλινές αρχές απέδωσαν την απαγόρευση σε λόγους ασφαλείας, λόγω του πολέμου και των περιορισμών στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ.

Στο κήρυγμά του ο Πάπας δεν περιορίστηκε μόνο στην καταδίκη της βίας, αλλά κάλεσε και τους πιστούς να μη λησμονούν όσους υποφέρουν σε όλο τον κόσμο «όπως ο Χριστός», προσευχόμενος να ανοίξουν συγκεκριμένα μονοπάτια συμφιλίωσης και ειρήνης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής, που, όπως είπε, ενδέχεται να μη μπορέσουν να γιορτάσουν το Πάσχα εξαιτίας του πολέμου.

Το συνολικό μήνυμα του Βατικανού είναι σαφές: η επίκληση του Θεού για να δικαιολογηθεί μια πολεμική επιχείρηση δεν αποτελεί πράξη πίστης, αλλά ηθική εκτροπή. Και σε μια περίοδο κατά την οποία όλοι οι εμπλεκόμενοι επιχειρούν να ντύσουν με ιδεολογικό ή θρησκευτικό μανδύα τις επιλογές τους, η τοποθέτηση του Πάπα Λέοντα αποκτά βαρύ συμβολικό και πολιτικό βάρος.

Κύλιση στην κορυφή