Το Ισραήλ ανακοίνωσε χθες, Πέμπτη, ότι απαγορεύει την είσοδο στη Λωρίδα της Γάζας σε 37 μεγάλες διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις. Σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, ο λόγος είναι ότι οι οργανώσεις αυτές δεν υπέβαλαν πλήρη κατάλογο των εργαζομένων τους, κάτι που πλέον απαιτείται επίσημα για λόγους «ασφαλείας». Το νέο μέτρο έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε διεθνές επίπεδο, καθώς υπάρχει κίνδυνος καθυστερήσεων στην παράδοση της ανθρωπιστικής βοήθειας σε μια περιοχή που έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά μετά από δύο χρόνια πολέμου. Στη Γάζα, η πλειονότητα των κατοίκων χρειάζεται επειγόντως στέγη, τροφή και ιατρική περίθαλψη.
Το ισραηλινό υπουργείο ανέφερε ότι οι άδειες των οργανώσεων έληξαν και πλέον απαγορεύεται να παρέχουν βοήθεια, δίνοντας προθεσμία δύο μηνών για την αποχώρηση των ομάδων τους από τη Λωρίδα της Γάζας. Οι οργανώσεις έχουν περιθώριο μέχρι την 1η Μαρτίου για να υποβάλουν τα έγγραφα που ζητούν οι αρχές, αλλιώς η πρόσβασή τους θα παραμείνει απαγορευμένη. Το υπουργείο τόνισε ότι ο σκοπός της απαίτησης είναι η πρόληψη «διείσδυσης τρομοκρατών στις ξένες ανθρωπιστικές δομές», ενώ ο υπουργός Αμιχάι Τσικλί ξεκαθάρισε ότι η ανθρωπιστική βοήθεια είναι ευπρόσδεκτη, αλλά η εκμετάλλευσή της για τρομοκρατικούς σκοπούς δεν γίνεται ανεκτή.
Η κίνηση αυτή προκάλεσε έντονες επικρίσεις από διεθνείς οργανισμούς και ΜΚΟ. Μεταξύ των οργανώσεων που πλήττονται είναι οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF), το Νορβηγικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (NRC), η Care, η World Vision και η Oxfam. Οι ΜΚΟ υποστηρίζουν ότι δεν έχουν λάβει καμία διασφάλιση ή επαρκή εξήγηση για την απαίτηση της υποβολής προσωπικών στοιχείων των εργαζομένων τους και θεωρούν ότι πρόκειται για προσπάθεια περιορισμού και περιθωριοποίησης της ανθρωπιστικής δράσης στη Γάζα.
Οι εργαζόμενοι στις ανθρωπιστικές οργανώσεις στη Λωρίδα της Γάζας βρίσκονται σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Όπως αναφέρει η MSF και το NRC, η παρουσία των ξένων υπαλλήλων προσφέρει επιπλέον προστασία στους ντόπιους εργαζόμενους, οι οποίοι ήδη βιώνουν τεράστια ψυχολογική και σωματική εξουθένωση λόγω της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής κρίσης. Η άρνηση των ΜΚΟ να παραδώσουν τα προσωπικά δεδομένα των εργαζομένων τους οφείλεται στην ανάγκη προστασίας τους από πιθανή παρακολούθηση και επιθέσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ζητήσει την άρση των εμποδίων στην ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, χαρακτήρισε τις αποβολές των ΜΚΟ «αυθαίρετες» και προειδοποίησε ότι επιδεινώνουν την ήδη αφόρητη κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας. Η κατάσταση παραμένει τεταμένη από το ξέσπασμα της επίθεσης της Χαμάς στην Ισραηλινή επικράτεια τον Οκτώβριο του 2023 και τη δύσκολη κατάπαυση του πυρός που εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο του 2025.
Η UNRWA, το γραφείο αρωγής του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες, έχει επίσης δεχτεί περιορισμούς στο παρελθόν, με ισραηλινές κατηγορίες ότι υπάλληλοί της συμμετείχαν σε επιθέσεις. Ο γενικός επίτροπος της UNRWA, Φιλίπ Λαζαρινί, χαρακτήρισε τους περιορισμούς «επικίνδυνο προηγούμενο», τονίζοντας ότι υπονομεύουν τη διεθνή προστασία της ανθρωπιστικής δράσης και επιβαρύνουν τις κοινότητες που χρειάζονται βοήθεια.
Ισραηλινές οργανώσεις της αριστεράς προειδοποιούν ότι η υποχρέωση να υποταχθεί η ανθρωπιστική δράση σε πολιτικά κριτήρια και η υποχρεωτική αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων των εργαζομένων «απειλεί το προσωπικό και την αποτελεσματικότητα της βοήθειας». Σύμφωνα με το COGAT, οργανισμό του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας, κατά μέσο όρο εισέρχονται στη Γάζα 4.200 φορτηγά την εβδομάδα, αλλά μόνο 100-300 από αυτά μεταφέρουν πραγματικά ανθρωπιστική βοήθεια, γεγονός που εντείνει την ανθρωπιστική κρίση.
Η κατάσταση δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την πρόσβαση στη βοήθεια, την προστασία των εργαζομένων και την αξιοπιστία της ανθρωπιστικής δράσης στη Λωρίδα της Γάζας, την ώρα που εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι ζουν υπό άμεση απειλή για την επιβίωσή τους.
