Την έντονη αντίδραση της Ισπανίας προκάλεσε η στάση ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στη μαζική άφιξη περίπου 60.000 μεταναστών από το Μαρόκο στη Θέουτα, με τη Μαδρίτη να κάνει λόγο για «εγωιστική, διχαστική και παράνομη» αντιμετώπιση της κρίσης.
Σύμφωνα με τις ισπανικές Αρχές, σχεδόν όλοι όσοι πέρασαν στον ισπανικό θύλακα της Βόρειας Αφρικής στις 30 Ιουλίου έχουν ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο. Ο υπουργός Εσωτερικών της Ισπανίας, Φερνάντο Γκράντε-Μαρλάσκα, ανακοίνωσε παράλληλα ότι ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε σε τουλάχιστον 67.
Η κατάσταση στη Θέουτα εμφανίζεται πλέον αισθητά βελτιωμένη, ωστόσο οι πολιτικές και διπλωματικές συνέπειες της κρίσης συνεχίζουν να προκαλούν έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών
Οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ αναμένεται να συνεδριάσουν εκτάκτως την Τρίτη μέσω τηλεδιάσκεψης, προκειμένου να εξετάσουν τις εξελίξεις και τα διαθέσιμα μέσα ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ισπανία.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, ζήτησε την άμεση σύγκληση της συνεδρίασης, τονίζοντας ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των κρατών-μελών.
Την πραγματοποίηση των έκτακτων συνομιλιών ζήτησαν με ανοικτή επιστολή και 22 από τις 27 χώρες της Ένωσης, εκφράζοντας «σοβαρή ανησυχία» για τα γεγονότα στη Θέουτα.
Μεταναστευτικό: Η Μελόνι αξιοποιεί την κρίση στη Θέουτα για να επιβάλει την ατζέντα της στην ΕΕ
Στην επιστολή τους χαιρετίζουν τη συνεργασία της Ισπανίας με το Μαρόκο για την ταχεία επιστροφή των μεταναστών, ζητούν όμως να εξεταστεί η κινητοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών, ώστε να αποκατασταθεί ο αποτελεσματικός έλεγχος των συνόρων και να αποτραπούν νέες ανεξέλεγκτες διελεύσεις.
Σάντσεθ: «Επίθεση στην Ισπανία με fake news και προκαταλήψεις»
Σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Πέδρο Σάντσεθ εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία του για τη στάση συγκεκριμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Όπως υποστήριξε, η Ισπανία κατάφερε μέσα σε λιγότερες από 48 ώρες να αποκαταστήσει πλήρως τον έλεγχο των συνόρων και να αποτρέψει οποιαδήποτε μη εξουσιοδοτημένη μετακίνηση προς την ηπειρωτική Ευρώπη.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός σημείωσε ότι, ενώ οι περισσότερες χώρες επέδειξαν αλληλεγγύη, ορισμένες επέλεξαν να επιτεθούν στη Μαδρίτη, «καθοδηγούμενες από προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικό συμφέρον».
Υπενθύμισε επίσης ότι η Θέουτα δεν ανήκει στη ζώνη Σένγκεν, χαρακτηρίζοντας τις αντιδράσεις ορισμένων κυβερνήσεων «εγωιστικές, διχαστικές και παράνομες».
Η Ιταλία ανέστειλε προσωρινά τη Σένγκεν με την Ισπανία
Η Ιταλία αποφάσισε να αναστείλει για έναν μήνα την εφαρμογή της συμφωνίας Σένγκεν με την Ισπανία, με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να χαρακτηρίζει τις εικόνες από τη Θέουτα «σοκαριστικές».
Η Μελόνι υποστήριξε ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση αποτελεί απειλή για την εθνική ασφάλεια, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της ισπανικής κυβέρνησης, η οποία κάλεσε για εξηγήσεις τον Ιταλό πρέσβη στη Μαδρίτη.
Η Φινλανδία και η Δανία στήριξαν τη στάση της Ρώμης. Η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας, Μάρι Ράντανεν, ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε προετοιμασίες για την πιθανή επαναφορά εσωτερικών συνοριακών ελέγχων, ενώ η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, κάλεσε την ΕΕ να εξετάσει ακόμη και την αναστολή της συνεργασίας στο πλαίσιο της Σένγκεν.
Ο Τσέχος πρωθυπουργός Αντρέι Μπάμπις ζήτησε προσωρινή αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη Σένγκεν.
Η Γαλλία ενίσχυσε τους ελέγχους στα σύνορά της με την Ισπανία και αύξησε την αστυνομική παρουσία, ενώ η Πορτογαλία εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο αυστηρότερων συνοριακών μέτρων.
«Σχεδόν όλοι έχουν αποχωρήσει από τη Θέουτα»
Ισπανός υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι η κατάσταση στη Θέουτα έχει σχεδόν επιστρέψει στην κανονικότητα και ότι οι επιχειρήσεις έχουν επαναλειτουργήσει.
«Σχεδόν όλοι οι μετανάστες έχουν ήδη φύγει από τη Θέουτα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η εικόνα της κρίσης έχει σχεδόν πλήρως αντιστραφεί.
Η Ισπανία ξεκίνησε παράλληλα την εγκατάσταση πλωτού θαλάσσιου φράγματος, με στόχο την αποτροπή νέων παράτυπων αφίξεων από τη θάλασσα.
Η Μαδρίτη έχει αναπτύξει στην περιοχή στρατιωτικές δυνάμεις, επιπλέον αστυνομικούς, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, δύτες και σκάφη. Ενισχύθηκε επίσης η ασφάλεια στη Μελίγια, τον δεύτερο ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική, όπου καταγράφηκαν εκατοντάδες απόπειρες διέλευσης.
Η αντίδραση της Ευρώπης και των ΗΠΑ
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις εικόνες από τη Θέουτα, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να επιτρέπεται η είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς την τήρηση των κανόνων.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι στηρίζει την προσπάθεια της Ισπανίας να αποτρέψει την είσοδο παράτυπων μεταναστών στην ευρωπαϊκή ήπειρο και κάλεσε το Μαρόκο να δεχθεί άμεσα τις επιστροφές.
Ο αρμόδιος Ευρωπαίος επίτροπος, Μάγκνους Μπρούνερ, ανέφερε ότι κανένας μετανάστης δεν πέρασε από τη Θέουτα στην ηπειρωτική Ευρώπη.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνέδεσε το περιστατικό με τη μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την κατάσταση «καταστροφή» και έκανε λόγο για εικόνα εισβολής.
Η Μαδρίτη κατηγορεί τα κυκλώματα διακινητών
Ο Πέδρο Σάντσεθ απέδωσε τη μαζική κινητοποίηση στα κυκλώματα διακίνησης, υποστηρίζοντας ότι εκμεταλλεύτηκαν απόφαση του ισπανικού Ανωτάτου Δικαστηρίου και τη διέδωσαν με παραπλανητικό τρόπο.
Η απόφαση, η οποία εκδόθηκε τον Ιούνιο, προβλέπει ότι μετανάστες που εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ προσπαθούν να προσεγγίσουν τη Θέουτα ή τη Μελίγια δεν μπορούν να επιστρέφονται συνοπτικά στο Μαρόκο χωρίς την προβλεπόμενη νομική διαδικασία.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός χαρακτήρισε την κρίση «παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας»και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης των συνόρων.
Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική και βρίσκονται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο μεταναστευτικών πιέσεων. Το 2021, περίπου 8.000 άνθρωποι είχαν εισέλθει στη Θέουτα μέσα σε λίγες ημέρες, προκαλώντας σοβαρή διπλωματική κρίση μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου.
