Ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη σχετική ανακοίνωση του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας. Όπως σημείωσε, η απόφαση αυτή αποτελεί μια μεγάλη νίκη υπέρ της διαφάνειας, του αυστηρού ελέγχου και της λογοδοσίας των οργανώσεων, ιδιαίτερα απέναντι σε όσες επιθυμούσαν να δραστηριοποιούνται ανεξέλεγκτα στο πεδίο της μετανάστευσης. Παράλληλα, τόνισε ότι η κυβέρνηση αναμένει το ακριβές κείμενο της απόφασης προκειμένου να συμμορφωθεί πλήρως με τις επιμέρους υποδείξεις του ανώτατου δικαστηρίου.
Η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ
Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι η κατ’ αρχήν υποχρέωση εγγραφής των οργανώσεων στο Μητρώο του Υπουργείου, ως προϋπόθεση για τη δραστηριοποίησή τους στις δομές και τη λήψη χρηματοδότησης, δεν παραβιάζει το συνταγματικό δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι. Επίσης, κρίθηκαν συνταγματικές οι διατάξεις που επιβάλλουν τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων από ορκωτούς λογιστές, καθώς και η δυνατότητα διαγραφής μιας οργάνωσης σε περίπτωση αποδεδειγμένης πλημμελούς εκτέλεσης του έργου της. Τέλος, το δικαστήριο έκρινε ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων για την τήρηση του Μητρώου είναι νόμιμη και συμβατή με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό GDPR.
Αντισυνταγματικές ρυθμίσεις και ακυρώσεις
Σε αντίθεση με τη γενική υποχρέωση εγγραφής, το δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική τη διάταξη για το Μητρώο Μελών ΜΚΟ, καθώς ο νόμος δεν καθόριζε τις βασικές ουσιαστικές προϋποθέσεις εγγραφής. Παράλληλα, ακυρώθηκε η διακριτική ευχέρεια του Γενικού Γραμματέα Υποδοχής να απορρίπτει αιτήσεις κατά την κρίση του, η οριζόντια απαγόρευση επανεγγραφής για δύο έτη σε περιπτώσεις τυπικών παραβάσεων, καθώς και η γενική υποχρέωση δημοσιοποίησης των στοιχείων των χορηγών και συνδρομητών στις ιστοσελίδες των οργανώσεων.
Προδικαστικά ερωτήματα στο ΔΕΕ
Για ορισμένα ειδικότερα ζητήματα, το ΣτΕ αποφάσισε να απευθύνει προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα ερωτήματα αυτά αφορούν το κατά πόσο συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο η απαγόρευση εγγραφής ΜΚΟ λόγω ποινικής δίωξης των εκπροσώπων της για κακούργημα ή καταδίκης για συκοφαντική δυσφήμηση, καθώς και οι κανόνες επεξεργασίας των στοιχείων του ποινικού μητρώου των διοικούντων.
