Οι αποκαλύψεις του Reuters φέρνουν στο φως σημαντικές λεπτομέρειες σχετικά με το ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων για την Ουκρανία, το οποίο υποστηρίζουν οι ΗΠΑ και δημοσιοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα. Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το θέμα, το σχέδιο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ένα έγγραφο που συντάχθηκε από τη Ρωσία και κατατέθηκε στην κυβέρνηση Τραμπ τον Οκτώβριο.
Οι Ρώσοι μοιράστηκαν το κείμενο με υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους μετά τη συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον. Το έγγραφο, γνωστό ως «non-paper», περιλάμβανε προτάσεις που η ρωσική κυβέρνηση είχε ήδη θέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μεταξύ αυτών και παραχωρήσεις εδαφών που η Ουκρανία είχε απορρίψει. Πρόκειται για την πρώτη επιβεβαίωση ότι το συγκεκριμένο έγγραφο αποτέλεσε βασικό υλικό για τη διαμόρφωση του ειρηνευτικού σχεδίου των 28 σημείων.
Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και οι ρωσικές και ουκρανικές πρεσβείες στην Ουάσιγκτον, δεν σχολίασαν μέχρι στιγμής την υπόθεση. Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, επικαλέστηκε δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος δήλωσε αισιόδοξος για την πρόοδο του σχεδίου: «Με την ελπίδα να οριστικοποιηθεί αυτό το Ειρηνευτικό Σχέδιο, έχω δώσει εντολή στον ειδικό απεσταλμένο μου, Στιβ Γουίτκοφ, να συναντηθεί με τον πρόεδρο Πούτιν στη Μόσχα και, ταυτόχρονα, ο υπουργός Στρατού, Νταν Ντρίσκολ, θα συναντηθεί με τους Ουκρανούς». Παρά ταύτα, παραμένει ασαφές γιατί και με ποιον τρόπο η κυβέρνηση Τραμπ βασίστηκε στο ρωσικό έγγραφο για τη διαμόρφωση του δικού της σχεδίου.
Ορισμένοι υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, ανάμεσά τους και ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, θεωρούσαν ότι οι απαιτήσεις της Μόσχας θα απορριφθούν άμεσα από την Ουκρανία. Μετά την κατάθεση του ρωσικού εγγράφου, ο Ρούμπιο επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ για να συζητήσουν το περιεχόμενο του εγγράφου. Όπως δήλωσε ο ίδιος στους δημοσιογράφους στη Γενεύη, είχε λάβει «πολλά γραπτά non-papers και πράγματα αυτής της φύσης», χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Η δημοσιοποίηση του σχεδίου από το Axios προκάλεσε σκεπτικισμό μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και βουλευτών, οι οποίοι το βλέπουν περισσότερο ως λίστα ρωσικών θέσεων παρά ως πραγματική αμερικανική πρόταση. Παράλληλα, οι ΗΠΑ άσκησαν πίεση στην Ουκρανία, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσαν να περιορίσουν τη στρατιωτική βοήθεια εάν δεν υπέγραφε το σχέδιο.
Σημαντικά πρόσωπα που εμπλέκονται στη διαμόρφωση του σχεδίου είναι ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Κιρίλ Ντμιτρίεφ, στενός σύμβουλος του Πούτιν για την Ουκρανία. Η συνάντηση στο Μαϊάμι, όπου συζητήθηκαν οι πρώτες λεπτομέρειες, δεν είχε ενημερώσει ευρύτερα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Γουίτκοφ είχε προσφέρει συμβουλές σε υψηλόβαθμο συνεργάτη του Κρεμλίνου, τον Γιούρι Ουσάκοφ, για το πώς θα πρέπει ο Πούτιν να μιλήσει στον Τραμπ. Απομαγνητοφωνημένα τηλεφωνήματα δείχνουν ότι οι συζητήσεις για ένα πιθανό «σχέδιο 20 σημείων» ξεκίνησαν ήδη από τις 14 Οκτωβρίου, ενώ επεκτάθηκαν αργότερα με τη συμμετοχή του Ντμιτρίεφ.
Το αρχικό σχέδιο προκάλεσε έντονη διπλωματική κινητικότητα σε τρεις ηπείρους και υπέστη αλλαγές: εννέα από τα αρχικά 28 σημεία αφαιρέθηκαν μετά από διαβουλεύσεις μεταξύ Αμερικανών και Ουκρανών αξιωματούχων, σύμφωνα με το ABC News. Μια διακομματική ομάδα Αμερικανών γερουσιαστών δήλωσε ότι ο Ρούμπιο τους είχε πει πως το σχέδιο δεν ήταν αμερικανικό, αλλά λίστα επιθυμιών της Ρωσίας, αν και ο Λευκός Οίκος και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέψευσαν κατηγορηματικά αυτή την εκτίμηση.
Στις επόμενες συναντήσεις στη Γενεύη, μια ανώτατη αμερικανική αντιπροσωπεία, συμπεριλαμβανομένου του Ρούμπιο, συμφώνησε να αφαιρέσει ή να τροποποιήσει ορισμένα από τα πιο φιλορωσικά σημεία του σχεδίου, ώστε να γίνουν αποδεκτά από τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους. Ο Νταν Ντρίσκολ συναντάται αυτήν τη στιγμή με ρωσική αντιπροσωπεία στο Άμπου Ντάμπι, ενώ ουκρανική αντιπροσωπεία συμμετέχει επίσης σε διαπραγματεύσεις με την αμερικανική ομάδα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Τέλος, οι Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι υποστηρίζουν το τροποποιημένο πλαίσιο του ειρηνευτικού σχεδίου, αλλά επισήμαναν ότι τα πιο ευαίσθητα ζητήματα, όπως οι εδαφικές παραχωρήσεις, πρέπει να διευθετηθούν σε πιθανή συνάντηση μεταξύ Ζελένσκι και Τραμπ.
