Η εμφάνιση κρουσμάτων του ιδιαίτερα επικίνδυνου ιού Nipah στην πολιτεία της Δυτικής Βεγγάλης στην Ινδία έχει σημάνει συναγερμό σε χώρες της Ασίας, οι οποίες προχωρούν σε αυστηροποίηση των υγειονομικών ελέγχων, κυρίως στα αεροδρόμια. Η Ταϊλάνδη έχει ήδη ξεκινήσει ελέγχους επιβατών σε τρία αεροδρόμια που εξυπηρετούν πτήσεις από τη Δυτική Βεγγάλη, ενώ αντίστοιχα μέτρα εφαρμόζει και το Νεπάλ, τόσο στο διεθνές αεροδρόμιο του Κατμαντού όσο και σε χερσαία συνοριακά περάσματα με την Ινδία.
Σύμφωνα με τις αρχές, πέντε εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας στη Δυτική Βεγγάλη μολύνθηκαν από τον ιό στις αρχές του μήνα, με έναν από αυτούς να νοσηλεύεται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση. Περίπου 110 άτομα που ήρθαν σε επαφή μαζί τους έχουν τεθεί σε καραντίνα. Ο ιός Nipah μεταδίδεται από ζώα στον άνθρωπο και χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 40% και 75%. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο ή ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Τι είναι ο ιός Nipah και ποια είναι τα συμπτώματά του
Ο ιός Nipah μπορεί να μεταφερθεί στον άνθρωπο από ζώα, κυρίως από νυχτερίδες και χοίρους, ενώ είναι δυνατή και η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς και μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει εντάξει τον ιό Nipah στις δέκα σημαντικότερες ασθένειες προτεραιότητας, μαζί με παθογόνους παράγοντες όπως η Covid-19 και ο ιός Zika, εξαιτίας της ικανότητάς του να προκαλεί εκτεταμένες επιδημίες.
Η περίοδος επώασης του ιού κυμαίνεται από τέσσερις έως δεκατέσσερις ημέρες. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν από ήπια έως σοβαρά συμπτώματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η λοίμωξη μπορεί να είναι ασυμπτωματική. Τα πρώτα σημάδια περιλαμβάνουν πυρετό, έντονους πονοκεφάλους, μυϊκούς πόνους, εμετό και πονόλαιμο. Σε πιο βαριές περιπτώσεις, μπορεί να ακολουθήσουν υπνηλία, διαταραχές στη συνείδηση και πνευμονία.
Σε σοβαρά περιστατικά ενδέχεται να εμφανιστεί εγκεφαλίτιδα, μια επικίνδυνη και συχνά θανατηφόρα φλεγμονή του εγκεφάλου. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν εγκριθεί εμβόλια ή φάρμακα για την αντιμετώπιση της νόσου.
Πού έχουν καταγραφεί προηγούμενα ξεσπάσματα
Η πρώτη καταγεγραμμένη επιδημία του ιού Nipah σημειώθηκε το 1998 στη Μαλαισία, κυρίως μεταξύ χοιροτρόφων, και αργότερα εξαπλώθηκε στη Σιγκαπούρη. Ο ιός πήρε το όνομά του από το χωριό όπου εντοπίστηκε αρχικά. Περισσότεροι από 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ περίπου ένα εκατομμύριο χοίροι θανατώθηκαν στο πλαίσιο των προσπαθειών περιορισμού της εξάπλωσης, προκαλώντας σοβαρό οικονομικό πλήγμα στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα.
Το Μπαγκλαντές έχει πληγεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, με πάνω από 100 θανάτους από τον ιό Nipah από το 2001 και μετά. Κρούσματα έχουν επίσης καταγραφεί στην Ινδία, με αναφορές στη Δυτική Βεγγάλη το 2001 και το 2007. Τα τελευταία χρόνια, η πολιτεία Κεράλα στη νότια Ινδία θεωρείται εστία του ιού. Το 2018 καταγράφηκαν 19 κρούσματα, εκ των οποίων τα 17 ήταν θανατηφόρα, ενώ το 2023 δύο από τα έξι επιβεβαιωμένα περιστατικά κατέληξαν.
Τα επόμενα βήματα
Μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα είχαν επιβεβαιωθεί τουλάχιστον πέντε κρούσματα, όλα συνδεδεμένα με ιδιωτικό νοσοκομείο στην περιοχή Μπαράσατ. Δύο νοσηλεύτριες νοσηλεύονται σε μονάδα εντατικής θεραπείας, με τη μία να βρίσκεται σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, σύμφωνα με πληροφορίες των τοπικών μέσων ενημέρωσης.
Παρότι δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα εκτός Ινδίας, αρκετές χώρες λαμβάνουν προληπτικά μέτρα. Η Ταϊλάνδη ξεκίνησε ελέγχους επιβατών σε διεθνή αεροδρόμια της Μπανγκόκ και του Πουκέτ που δέχονται πτήσεις από τη Δυτική Βεγγάλη, ζητώντας από τους ταξιδιώτες να συμπληρώνουν δηλώσεις υγείας. Παράλληλα, έχουν εντατικοποιηθεί οι έλεγχοι σε φυσικούς τουριστικούς χώρους.
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Ταϊλάνδης δήλωσε στο BBC ότι οι αρχές εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξες όσον αφορά την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου στη χώρα. Το Νεπάλ έχει επίσης θέσει σε εφαρμογή ελέγχους σε αεροδρόμια και συνοριακά περάσματα.
Τέλος, οι υγειονομικές αρχές της Ταϊβάν εισηγήθηκαν την ένταξη του ιού Nipah στην κατηγορία 5, η οποία περιλαμβάνει σπάνιες ή αναδυόμενες λοιμώξεις με υψηλό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και απαιτεί άμεση αναφορά και ειδικά μέτρα αντιμετώπισης.
