Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν τη νόμιμη μετανάστευση, την άδεια διαμονής και εργασίας και τις τροποποιήσεις στον Κώδικα Μετανάστευσης, τόνισε ότι “Δεν πρόκειται να υπάρξει καμία απολύτως διαδικασία νομιμοποίησης ατόμων που βρίσκονται παράνομα στη χώρα. Όσες δυνατότητες έδωσε η Πολιτεία τις έδωσε. Η τελευταία ευκαιρία ήταν ο νόμος, ο οποίος είχε να κάνει με την τριετία, από εδώ και πέρα δεν πρόκειται να υπάρξει άλλη“.
“Θα πρέπει να ξέρετε ότι όποιος αυτή τη στιγμή είναι παράνομος, θα μείνει παράνομος, θα ακολουθηθεί η διαδικασία της σύλληψής του όπου βρεθεί, της φυλάκισής τους δύο με πέντε χρόνια και της επιστροφής του. Επίσης, γιατί θέλω να μιλάω με απόλυτη ειλικρίνεια και εντιμότητα, έχουμε βάλει και διάταξη, εάν νόμιμος μετανάστης συνδράμει σε άτομο, το οποίο βρίσκεται παράνομα στη χώρα, θα χάνει το καθεστώς νομιμότητάς του. Η χώρα δεν πρόκειται να επιτρέψει καμία διαδικασία, παράνομοι μετανάστες να γίνουν νόμιμοι. Θα δώσει δυνατότητες και με διακρατικές, και με κόσμο που βρίσκεται εδώ και ανανεώνει να μπορεί να παραμείνει, να εργαστεί, αλλά η μόνη πόρτα στη χώρα πια για να εργαστεί κάποιος θα είναι η νόμιμη”,είπε Θάνος Πλεύρης.
Ο υπουργός απάντησε και στις επικρίσεις που διατυπώνονται για τις διατάξεις με τις οποίες εισάγεται επιβαρυντική περίσταση για μέλη ΜΚΟ που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο. “Δεν υπάρχει θέμα ποινικοποίησης της συμμετοχής σε ΜΚΟ. Η ποινικοποίηση, για να μιλάμε νομικά, στα αυτονόητα μπορούμε να συμφωνούμε, είναι η παράνομη διακίνηση” επέμεινε ο υπουργός και πρόσθεσε: “Μια ΜΚΟ που αύριο το πρωί θέλει να κάνει μια δράση και δεν της δίνουμε λεφτά, άρα, έχει δικούς της πόρους και κάνει λεφτά ή δεν είναι μέσα στη δομή μας, δεν εμπίπτει στις αυστηρές διατάξεις. Ποιοι εμπίπτουν στις αυστηρές διατάξεις; Τα μέλη ΜΚΟ που θα καταδικαστούν, άρα, θα έχουμε ποινική καταδίκη και κρίση ποινικής καταδίκης, άρα, θα είναι εγκληματίες αυτοί. Γιατί πρέπει να έχουν επιβαρυντική περίσταση; Γιατί είναι αυτοί που μπαίνουν μέσα στις δομές μας και, άρα, έχουν πρόσβαση, προκειμένου να κάνουν την παρανομία ή εκμεταλλεύονται μια δυνατότητα και παίρνουν χρήματα από το Ελληνικό Κράτος”.
“Περιορίζουμε το ποιοι εγγράφονται, βάζουμε στο σχέδιο νόμου την άσκηση ποινικής δίωξης. Γιατί τη βάζουμε; Μπορεί κάποιος, μέλος ΜΚΟ, που του έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για ασέλγεια ανηλίκων, να μπορεί να βρίσκεται σε δομή που έχουμε ανήλικα; «Τεκμήριο αθωότητας» μπορεί να μου πείτε, εσείς. Εγώ, στη στάθμιση «τεκμηρίου αθωότητας» και «κινδύνου για τα ανήλικα» επιλέγω ότι αν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για κακούργημα, δε μπορεί να βρίσκεται στο Μητρώο. Δε γίνεται αυτός, ο συγκεκριμένος, να βρίσκεται στο Μητρώο και δε σας μιλάω θεωρητικά”, ανέφερε ο κ.Πλεύρης.
Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ
Κατά τη διαδικασία ακρόασης φορέων στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή η Καλλιόπη Στεφανάκη, εκ μέρους της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες συμπεριέλαβε στις θετικές διατάξεις, τη συμμόρφωση με πρόσφατη απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ που έκρινε αντισυνταγματική τη μονομελή σύνθεση των ανεξάρτητων επιτροπών προσφυγών, έτσι ώστε να ομαλοποιηθεί η λειτουργία τους και τη ρητή πρόβλεψη και έμφαση σε προενταξιακά μέτρα, όπως είναι τα μέτρα επιμόρφωσης και κατάρτισης σε Κέντρα Υποδοχής των αιτούντων άσυλο, μέτρα που τα χαρακτήρισε σημαντικά, για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας και την ένταξη. Πολύ θετικό σημείο του νομοσχεδίου χαρακτήρισε επίσης τη σύσταση της διϋπουργικής συντονιστικής επιτροπής, στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής και της κοινωνικής ένταξης και τη συμπερίληψη στην επιτροπή και του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Είπε, όμως, ότι προβληματίζει και πρέπει να επανεξεταστεί η προτεινόμενη κατάργηση ισχύουσας διάταξης που προβλέπει τη χορήγηση δεκαετούς άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που εισήλθαν στη χώρα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι και ολοκλήρωσαν τουλάχιστον τρία έτη δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ελληνικό σχολείο. “Η διάταξη αυτή την οποία η Ύπατη Αρμοστεία είχε επικροτήσει, κατά την υιοθέτησή της το 2023, θεωρούμε ότι αποτελεί σημαντικό εχέγγυο, για την ομαλή μετάβαση των νέων στην ενηλικίωση και συμβάλλει και στην κοινωνική τους ένταξη. Η κατάργησή της θα άφηνε μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα, χωρίς ασφαλές νομικό καθεστώς, παρά τους δεσμούς της με τη χώρα μέσω των τριών χρόνων της εκπαίδευσης”, είπε η κ. Στεφανάκη και σημείωσε ότι “είναι προς το συμφέρον και ανηλίκων, αλλά και της κοινωνίας που τους φιλοξενεί, εφόσον απορρίπτονται ως προς το καθεστώς διεθνούς προστασίας, να υπάρχει δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε ένα καθεστώς παραμονής, μέχρι την ενηλικίωσή τους, με δυνατότητα εάν πληρούν τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση σπουδών και απασχόλησης, να ανανεώσουν αυτή την άδεια παραμονής”. Μια τέτοια προσέγγιση θα βοηθούσε στην ομαλή ένταξη στην ελληνική κοινωνία, μιας ομάδας με ιδιαίτερη ευαλωτότητα και θα απέτρεπε παρατεταμένες περιόδους των ανηλίκων σε κατάσταση limbo, με όλες τις συνέπειες που αυτό μπορεί να έχει για την κοινωνική συνοχή, είπε η εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ. Στις προβληματικές διατάξεις ενέταξε επίσης εκείνες που προβλέπουν μια σημαντική αυστηροποίηση των ποινικών κυρώσεων, για αδικήματα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση, εισάγοντας επιβαρυντικές περιστάσεις όταν τα αδικήματα αυτά φέρονται να τελούνται από μέλη Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, εγγεγραμμένων στο Μητρώο ΜΚΟ του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. “Νομίζουμε ότι σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερα προβληματική είναι η προτεινόμενη δυνατότητα διαγραφής μιας ΜΚΟ από το Μητρώο, με την απλή έναρξη ποινικής διαδικασίας εις βάρος μέλους της, πριν καν υπάρξει οποιαδήποτε καταδικαστική απόφαση”, είπε η κ. Στεφανάκη.
Αγροτικοί Συνεταιρισμοί
Ο Χρήστος Γιαννακάκης, από την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών-ΕΘΕΑΣ είπε ότι το νομοσχέδιο λύνει προβλήματα και επικρότησε την σύσταση της Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής. Σημείωσε όμως ότι από τα υπουργεία που θα συμπεριληφθούν σε αυτήν, απουσιάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ο εκπρόσωπος της ΕΘΕΑΣ σημείωσε, επίσης, ότι θα πρέπει να καλούνται στη Συντονιστική Επιτροπή και οι επαγγελματικοί φορείς, οι οποίοι “χρησιμοποιούν” τους μετακλητούς εργαζόμενους, για την κάλυψη των αναγκών τους. Ο εκπρόσωπος της ΕΘΕΑΣ είπε, επίσης, ότι οι Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης, οι ΕΠΑ, στον τομέα τουλάχιστον των εποχιακών εργατών δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα και πρόσθεσε ότι πρέπει να δοθεί η δυνατότητα να προσκαλούν οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί, για λογαριασμό των μελών τους, και υπό την ευθύνη του Αγροτικού Συνεταιρισμού, να γίνεται η διαχείριση των μετακαλούμενων εποχιακών εργατών, έτσι ώστε και να υπάρχει ευελιξία και να παρέχεται η μεγαλύτερη δυνατή απασχόληση μέχρι εννέα μήνες και να καλύπτονται έτσι οι ευρύτερες ανάγκες μιας αγροτικής περιοχής. Αυτό, όπως σημείωσε, γιατί ο κάθε μεμονωμένος αγρότης δεν μπορεί να καλύψει πάρα πολλές μέρες απασχόλησης και επομένως να προχωρήσει σε διαδικασίες μετάκλησης. Ο κ. Γιαννακάκης ενημέρωσε τα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι η ΕΘΕΑΣ εξουσιοδοτήθηκε πριν από μερικούς μήνες να διαχειριστεί την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία, η οποία δεν είχε αξιοποιηθεί για 2,5 χρόνια. “Εμείς, ως ΕΘΕΑΣ αναλάβαμε αυτή την ευθύνη, προσλάβαμε το απαραίτητο προσωπικό, γνωρίζει και αραβικά, ήρθαμε σε επαφή με το υπουργείο Εργασίας στο Κάιρο και, σε στενή συνεργασία με την πρεσβεία τους στην Αθήνα, θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε τη συμφωνία η οποία προβλέπει 5.000 μετακλητούς εργάτες γης, από την Αίγυπτο, με δυνατότητα να τους κάνουμε 10.000, ίσως και περισσότερους. Συνεπώς η ΕΘΕΑΣ σε συνεργασία με το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτκής επιλύει τα μέχρι στιγμής ανακύπτοντα προβλήματα”, είπε ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ελλάδος. Ο κ. Γιαννακάκης ζήτησε πάντως διασύνδεση των Πληροφοριακών Συστημάτων των συναρμόδιων φορέων ώστε να δίνεται ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, χωρίς να είναι αναγκαίο να μεταβαίνει ο αγρότης για να διεκπεραιώνει την υποχρέωσή του αυτή για τους μετακλητούς εργάτες γης, χάνοντας χρόνο.
Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης Ελλάδος
Ο Κωνσταντίνος Δημόπουλος, από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης Ελλάδος, είπε ότι ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών και διαμορφώνουν τη μεταναστευτική τους πολιτική, υπό το φως όμως του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της διασφάλισης της αξιοπρέπειας, αλλά και της αναλογικότητας. Ο κ. Δημόπουλος είπε ότι είναι θετικό βήμα, στο νομοσχέδιο, η προσπάθεια ενίσχυσης των νόμιμων μεταναστευτικών οδών, αλλά και η αντίληψη που το διατρέχει ότι η νόμιμη εργασία αποτελεί ένα βασικό εργαλείο προστασίας, αλλά και ένταξης. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για την απλούστευση και την ενοποίηση των αδειών διαμονής και εργασίας, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εργασία και για την υποστήριξη των αναγκών της αγοράς εργασίας, είπε ο κ. Δημόπουλος. Σημείωσε επίσης ότι με το νομοσχέδιο γίνεται και μια προσπάθεια ενίσχυσης και των μηχανισμών επιστροφής για να υπογραμμίσει ότι η έμφαση πρέπει να δίνεται στις ασφαλείς, εθελοντικές και βιώσιμες επιστροφές, εντασσόμενες σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επανένταξης. Για τη μη νόμιμη διαμονή, την επιμήκυνση της διοικητικής κράτησης, τον αποκλεισμό δυνατότητας νομιμοποίησης και την ποινική διαδικασία, σχετικά με την υποβοήθηση,ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης Ελλάδος είπε ότι “θα πρέπει να υπάρξουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις, προβλέψεις, αλλά και ρυθμίσεις, ώστε από την μία να μην υπάρξει αύξηση της ευαλωτότητας και της δυσχέρειας στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στα πλαίσια των προβλέψεων των διεθνών συνθηκών και κανόνων, αφετέρου δε να μην δημιουργηθεί ένας αόρατος πληθυσμός και να μην λειτουργήσει ανασταλτικά στην παροχή ανθρωπιστικής συνδρομής, αλλά και η κράτηση να αντιμετωπίζεται ως ένα έσχατο μέτρο”. Ο κ. Δημόπουλος είπε ότι υπό αυτό το πρίσμα, καθίσταται κρίσιμη η συνεργασία μεταξύ των αρχών για έγκαιρη και έγκυρη των μεταναστών, έγκαιρη παραπομπή των ευάλωτων ομάδων και αποτελεσματική συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων. Επίσης έκανε ειδική μνεία στην προσπάθεια του νομοσχεδίου να δώσει μια λύση στον όγκο των εκκρεμών αιτήσεων για τη σύντμηση του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση των αδειών διαμονής, αλλά και στη διευκόλυνση της διαδικασίας της μετάκλησης. Όπως ωστόσο σημείωσε, το δεύτερο βήμα που καλό θα ήταν να γίνει για να έχει αποτέλεσμα αυτή η προσπάθεια είναι να ενισχυθούν οι Υπηρεσίες Μετανάστευσης των προξενικών αρχών.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν τη νόμιμη μετανάστευση, την άδεια διαμονής και εργασίας και τις τροποποιήσεις στον Κώδικα Μετανάστευσης, τόνισε ότι “Δεν πρόκειται να υπάρξει καμία απολύτως διαδικασία νομιμοποίησης ατόμων που βρίσκονται παράνομα στη χώρα. Όσες δυνατότητες έδωσε η Πολιτεία τις έδωσε. Η τελευταία ευκαιρία ήταν ο νόμος, ο οποίος είχε να κάνει με την τριετία, από εδώ και πέρα δεν πρόκειται να υπάρξει άλλη“.
“Θα πρέπει να ξέρετε ότι όποιος αυτή τη στιγμή είναι παράνομος, θα μείνει παράνομος, θα ακολουθηθεί η διαδικασία της σύλληψής του όπου βρεθεί, της φυλάκισής τους δύο με πέντε χρόνια και της επιστροφής του. Επίσης, γιατί θέλω να μιλάω με απόλυτη ειλικρίνεια και εντιμότητα, έχουμε βάλει και διάταξη, εάν νόμιμος μετανάστης συνδράμει σε άτομο, το οποίο βρίσκεται παράνομα στη χώρα, θα χάνει το καθεστώς νομιμότητάς του. Η χώρα δεν πρόκειται να επιτρέψει καμία διαδικασία, παράνομοι μετανάστες να γίνουν νόμιμοι. Θα δώσει δυνατότητες και με διακρατικές, και με κόσμο που βρίσκεται εδώ και ανανεώνει να μπορεί να παραμείνει, να εργαστεί, αλλά η μόνη πόρτα στη χώρα πια για να εργαστεί κάποιος θα είναι η νόμιμη”,είπε Θάνος Πλεύρης.
Ο υπουργός απάντησε και στις επικρίσεις που διατυπώνονται για τις διατάξεις με τις οποίες εισάγεται επιβαρυντική περίσταση για μέλη ΜΚΟ που είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο. “Δεν υπάρχει θέμα ποινικοποίησης της συμμετοχής σε ΜΚΟ. Η ποινικοποίηση, για να μιλάμε νομικά, στα αυτονόητα μπορούμε να συμφωνούμε, είναι η παράνομη διακίνηση” επέμεινε ο υπουργός και πρόσθεσε: “Μια ΜΚΟ που αύριο το πρωί θέλει να κάνει μια δράση και δεν της δίνουμε λεφτά, άρα, έχει δικούς της πόρους και κάνει λεφτά ή δεν είναι μέσα στη δομή μας, δεν εμπίπτει στις αυστηρές διατάξεις. Ποιοι εμπίπτουν στις αυστηρές διατάξεις; Τα μέλη ΜΚΟ που θα καταδικαστούν, άρα, θα έχουμε ποινική καταδίκη και κρίση ποινικής καταδίκης, άρα, θα είναι εγκληματίες αυτοί. Γιατί πρέπει να έχουν επιβαρυντική περίσταση; Γιατί είναι αυτοί που μπαίνουν μέσα στις δομές μας και, άρα, έχουν πρόσβαση, προκειμένου να κάνουν την παρανομία ή εκμεταλλεύονται μια δυνατότητα και παίρνουν χρήματα από το Ελληνικό Κράτος”.
“Περιορίζουμε το ποιοι εγγράφονται, βάζουμε στο σχέδιο νόμου την άσκηση ποινικής δίωξης. Γιατί τη βάζουμε; Μπορεί κάποιος, μέλος ΜΚΟ, που του έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για ασέλγεια ανηλίκων, να μπορεί να βρίσκεται σε δομή που έχουμε ανήλικα; «Τεκμήριο αθωότητας» μπορεί να μου πείτε, εσείς. Εγώ, στη στάθμιση «τεκμηρίου αθωότητας» και «κινδύνου για τα ανήλικα» επιλέγω ότι αν έχει ασκηθεί ποινική δίωξη για κακούργημα, δε μπορεί να βρίσκεται στο Μητρώο. Δε γίνεται αυτός, ο συγκεκριμένος, να βρίσκεται στο Μητρώο και δε σας μιλάω θεωρητικά”, ανέφερε ο κ.Πλεύρης.
Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ
Κατά τη διαδικασία ακρόασης φορέων στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή η Καλλιόπη Στεφανάκη, εκ μέρους της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες συμπεριέλαβε στις θετικές διατάξεις, τη συμμόρφωση με πρόσφατη απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ που έκρινε αντισυνταγματική τη μονομελή σύνθεση των ανεξάρτητων επιτροπών προσφυγών, έτσι ώστε να ομαλοποιηθεί η λειτουργία τους και τη ρητή πρόβλεψη και έμφαση σε προενταξιακά μέτρα, όπως είναι τα μέτρα επιμόρφωσης και κατάρτισης σε Κέντρα Υποδοχής των αιτούντων άσυλο, μέτρα που τα χαρακτήρισε σημαντικά, για την πρόσβαση στην αγορά εργασίας και την ένταξη. Πολύ θετικό σημείο του νομοσχεδίου χαρακτήρισε επίσης τη σύσταση της διϋπουργικής συντονιστικής επιτροπής, στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής και της κοινωνικής ένταξης και τη συμπερίληψη στην επιτροπή και του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Είπε, όμως, ότι προβληματίζει και πρέπει να επανεξεταστεί η προτεινόμενη κατάργηση ισχύουσας διάταξης που προβλέπει τη χορήγηση δεκαετούς άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς που εισήλθαν στη χώρα ως ασυνόδευτοι ανήλικοι και ολοκλήρωσαν τουλάχιστον τρία έτη δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε ελληνικό σχολείο. “Η διάταξη αυτή την οποία η Ύπατη Αρμοστεία είχε επικροτήσει, κατά την υιοθέτησή της το 2023, θεωρούμε ότι αποτελεί σημαντικό εχέγγυο, για την ομαλή μετάβαση των νέων στην ενηλικίωση και συμβάλλει και στην κοινωνική τους ένταξη. Η κατάργησή της θα άφηνε μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα, χωρίς ασφαλές νομικό καθεστώς, παρά τους δεσμούς της με τη χώρα μέσω των τριών χρόνων της εκπαίδευσης”, είπε η κ. Στεφανάκη και σημείωσε ότι “είναι προς το συμφέρον και ανηλίκων, αλλά και της κοινωνίας που τους φιλοξενεί, εφόσον απορρίπτονται ως προς το καθεστώς διεθνούς προστασίας, να υπάρχει δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε ένα καθεστώς παραμονής, μέχρι την ενηλικίωσή τους, με δυνατότητα εάν πληρούν τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση σπουδών και απασχόλησης, να ανανεώσουν αυτή την άδεια παραμονής”. Μια τέτοια προσέγγιση θα βοηθούσε στην ομαλή ένταξη στην ελληνική κοινωνία, μιας ομάδας με ιδιαίτερη ευαλωτότητα και θα απέτρεπε παρατεταμένες περιόδους των ανηλίκων σε κατάσταση limbo, με όλες τις συνέπειες που αυτό μπορεί να έχει για την κοινωνική συνοχή, είπε η εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ. Στις προβληματικές διατάξεις ενέταξε επίσης εκείνες που προβλέπουν μια σημαντική αυστηροποίηση των ποινικών κυρώσεων, για αδικήματα που συνδέονται με την παράνομη μετανάστευση, εισάγοντας επιβαρυντικές περιστάσεις όταν τα αδικήματα αυτά φέρονται να τελούνται από μέλη Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, εγγεγραμμένων στο Μητρώο ΜΚΟ του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. “Νομίζουμε ότι σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερα προβληματική είναι η προτεινόμενη δυνατότητα διαγραφής μιας ΜΚΟ από το Μητρώο, με την απλή έναρξη ποινικής διαδικασίας εις βάρος μέλους της, πριν καν υπάρξει οποιαδήποτε καταδικαστική απόφαση”, είπε η κ. Στεφανάκη.
Αγροτικοί Συνεταιρισμοί
Ο Χρήστος Γιαννακάκης, από την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών-ΕΘΕΑΣ είπε ότι το νομοσχέδιο λύνει προβλήματα και επικρότησε την σύσταση της Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής. Σημείωσε όμως ότι από τα υπουργεία που θα συμπεριληφθούν σε αυτήν, απουσιάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ο εκπρόσωπος της ΕΘΕΑΣ σημείωσε, επίσης, ότι θα πρέπει να καλούνται στη Συντονιστική Επιτροπή και οι επαγγελματικοί φορείς, οι οποίοι “χρησιμοποιούν” τους μετακλητούς εργαζόμενους, για την κάλυψη των αναγκών τους. Ο εκπρόσωπος της ΕΘΕΑΣ είπε, επίσης, ότι οι Επιχειρήσεις Προσωρινής Απασχόλησης, οι ΕΠΑ, στον τομέα τουλάχιστον των εποχιακών εργατών δεν έχουν να προσφέρουν τίποτα και πρόσθεσε ότι πρέπει να δοθεί η δυνατότητα να προσκαλούν οι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί, για λογαριασμό των μελών τους, και υπό την ευθύνη του Αγροτικού Συνεταιρισμού, να γίνεται η διαχείριση των μετακαλούμενων εποχιακών εργατών, έτσι ώστε και να υπάρχει ευελιξία και να παρέχεται η μεγαλύτερη δυνατή απασχόληση μέχρι εννέα μήνες και να καλύπτονται έτσι οι ευρύτερες ανάγκες μιας αγροτικής περιοχής. Αυτό, όπως σημείωσε, γιατί ο κάθε μεμονωμένος αγρότης δεν μπορεί να καλύψει πάρα πολλές μέρες απασχόλησης και επομένως να προχωρήσει σε διαδικασίες μετάκλησης. Ο κ. Γιαννακάκης ενημέρωσε τα μέλη της κοινοβουλευτικής επιτροπής ότι η ΕΘΕΑΣ εξουσιοδοτήθηκε πριν από μερικούς μήνες να διαχειριστεί την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία, η οποία δεν είχε αξιοποιηθεί για 2,5 χρόνια. “Εμείς, ως ΕΘΕΑΣ αναλάβαμε αυτή την ευθύνη, προσλάβαμε το απαραίτητο προσωπικό, γνωρίζει και αραβικά, ήρθαμε σε επαφή με το υπουργείο Εργασίας στο Κάιρο και, σε στενή συνεργασία με την πρεσβεία τους στην Αθήνα, θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε τη συμφωνία η οποία προβλέπει 5.000 μετακλητούς εργάτες γης, από την Αίγυπτο, με δυνατότητα να τους κάνουμε 10.000, ίσως και περισσότερους. Συνεπώς η ΕΘΕΑΣ σε συνεργασία με το υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτκής επιλύει τα μέχρι στιγμής ανακύπτοντα προβλήματα”, είπε ο εκπρόσωπος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Ελλάδος. Ο κ. Γιαννακάκης ζήτησε πάντως διασύνδεση των Πληροφοριακών Συστημάτων των συναρμόδιων φορέων ώστε να δίνεται ΑΦΜ και ΑΜΚΑ, χωρίς να είναι αναγκαίο να μεταβαίνει ο αγρότης για να διεκπεραιώνει την υποχρέωσή του αυτή για τους μετακλητούς εργάτες γης, χάνοντας χρόνο.
Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης Ελλάδος
Ο Κωνσταντίνος Δημόπουλος, από τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης Ελλάδος, είπε ότι ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών και διαμορφώνουν τη μεταναστευτική τους πολιτική, υπό το φως όμως του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της διασφάλισης της αξιοπρέπειας, αλλά και της αναλογικότητας. Ο κ. Δημόπουλος είπε ότι είναι θετικό βήμα, στο νομοσχέδιο, η προσπάθεια ενίσχυσης των νόμιμων μεταναστευτικών οδών, αλλά και η αντίληψη που το διατρέχει ότι η νόμιμη εργασία αποτελεί ένα βασικό εργαλείο προστασίας, αλλά και ένταξης. Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για την απλούστευση και την ενοποίηση των αδειών διαμονής και εργασίας, τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην εργασία και για την υποστήριξη των αναγκών της αγοράς εργασίας, είπε ο κ. Δημόπουλος. Σημείωσε επίσης ότι με το νομοσχέδιο γίνεται και μια προσπάθεια ενίσχυσης και των μηχανισμών επιστροφής για να υπογραμμίσει ότι η έμφαση πρέπει να δίνεται στις ασφαλείς, εθελοντικές και βιώσιμες επιστροφές, εντασσόμενες σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επανένταξης. Για τη μη νόμιμη διαμονή, την επιμήκυνση της διοικητικής κράτησης, τον αποκλεισμό δυνατότητας νομιμοποίησης και την ποινική διαδικασία, σχετικά με την υποβοήθηση,ο εκπρόσωπος του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης Ελλάδος είπε ότι “θα πρέπει να υπάρξουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις, προβλέψεις, αλλά και ρυθμίσεις, ώστε από την μία να μην υπάρξει αύξηση της ευαλωτότητας και της δυσχέρειας στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στα πλαίσια των προβλέψεων των διεθνών συνθηκών και κανόνων, αφετέρου δε να μην δημιουργηθεί ένας αόρατος πληθυσμός και να μην λειτουργήσει ανασταλτικά στην παροχή ανθρωπιστικής συνδρομής, αλλά και η κράτηση να αντιμετωπίζεται ως ένα έσχατο μέτρο”. Ο κ. Δημόπουλος είπε ότι υπό αυτό το πρίσμα, καθίσταται κρίσιμη η συνεργασία μεταξύ των αρχών για έγκαιρη και έγκυρη των μεταναστών, έγκαιρη παραπομπή των ευάλωτων ομάδων και αποτελεσματική συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων. Επίσης έκανε ειδική μνεία στην προσπάθεια του νομοσχεδίου να δώσει μια λύση στον όγκο των εκκρεμών αιτήσεων για τη σύντμηση του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση των αδειών διαμονής, αλλά και στη διευκόλυνση της διαδικασίας της μετάκλησης. Όπως ωστόσο σημείωσε, το δεύτερο βήμα που καλό θα ήταν να γίνει για να έχει αποτέλεσμα αυτή η προσπάθεια είναι να ενισχυθούν οι Υπηρεσίες Μετανάστευσης των προξενικών αρχών.
“Ανησυχία”
Οι Ροβένα Τζώρη και ‘Αντλα Σασάτη, από το Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, αξιολόγησαν θετικά τις ρυθμίσεις που αποσκοπούν στη μείωση της γραφειοκρατίας και την επιτάχυνση των διαδικασιών ανανέωσης, αλλά και την πρόβλεψη για τους σπουδαστές και τους άνω των 65 ετών. Σημείωσαν όμως ότι παρά τις θετικές διατάξεις, τα προβλήματα είναι μεγάλα για τους πρόσφυγες και μετανάστες, που βρίσκονται αντιμέτωποι με δαιδαλώδη νομοθεσία και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και με ανυπαρξία εναλλακτικών διεξόδων τακτοποίησης της διαμονής τους, σε περίπτωση που χάσουν τα χαρτιά τους και για λόγους μάλιστα που δεν ευθύνονται οι ίδιοι. Είπαν, επίσης, ότι από το σχέδιο νόμου απουσιάζει οποιαδήποτε ουσιαστική πρόβλεψη για τη συμμετοχή των φορέων των μεταναστών και των προσφύγων στη διαμόρφωση, εφαρμογή και αξιολόγηση των πολιτικών που τους αφορούν και παράλληλα, τόνισαν, ότι ο δημόσιος λόγος, το τελευταίο διάστημα, έχει γίνει επιθετικός προς τους μετανάστες. “Όσα συμβαίνουν ήδη προκαλούν σοβαρή ανησυχία, όπως για παράδειγμα έλεγχοι από αστυνομικές υπηρεσίες, χωρίς επαρκή γνώση των διαφορετικών καθεστώτων αδειών διαμονής και παραπομπές στο αυτόφωρο, ακόμα και για νόμιμα διαμένοντες. Το αποτέλεσμα είναι άνθρωποι με ισχύουσες άδειες διαμονής ή εκκρεμείς νόμιμες διαδικασίες να κρατούνται και να ποινικοποιούνται άδικα”, ανέφεραν και ζήτησαν “να αντικατασταθεί στο νομοσχέδιο ο απαξιωτικός όρος λαθρομετανάστευση, με στόχο την πρόληψη φαινομένων ξενοφοβίας και ρατσισμού και την ευθυγράμμιση της εθνικής νομοθεσίας με τα διεθνή πρότυπα”. Μετέφεραν επίσης την ανησυχία μεταναστών που βρίσκονται νόμιμα και εργάζονται πολλά χρόνια στην Ελλάδα για το τι μέλλει γενέσθαι. Πάγιο αίτημα του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών είναι ειδικά για τους πολίτες που κατέχουν άδειες διαμονής επί μακρόν διαμένοντος και αφού θα αποδεικνύεται η μακρόχρονη νόμιμη διαμονή στη χώρα, να υπάρξει πρόβλεψη κατηγορίας άδειας διαμονής, η οποία θα χορηγείται για 10, τουλάχιστον, έτη.
“80% μετανάστες στον τομέα κατασκευών”
Ο Βάλσαμος Συρίγος, από το Σωματείο Εργαζομένων στο Μητροπολιτικό Πάρκο Ανάπτυξης στο Ελληνικό επισήμανε ότι ο 80% των εργαζομένων στην κατασκευή είναι μετανάστες. “Και στο εργοτάξιο του Ελληνικού, το 80% των εργαζομένων, που φτιάχνουν την τεράστια επένδυση, είναι μετανάστες. Οι περισσότεροι μετανάστες έχουν σοβαρά προβλήματα με τα έγγραφά τους. Ιδιαίτερα, οι συνάδελφοι Αλβανοί, που είναι 30 χρόνια στην Ελλάδα, έχουν ληγμένα χαρτιά ή να είναι με κάποια προσωρινά έγγραφα. Πράγματα που έπρεπε να είχαν λυθεί με τυπικές διαδικασίες, δυστυχώς, δημιουργείται μια τεράστια γραφειοκρατία και δημιουργεί προβλήματα σε ανθρώπους που έχουν προσφέρει στη χώρα”, είπε ο κ. Συρίγος. “Οι μετανάστες, αν και προσέφεραν τόσα χρόνια στην ανάπτυξη της χώρας, δεν παίρνουν ολόκληρη και πλήρη σύνταξη, όπως δικαιούμαστε, όπως παίρνω εγώ, όπως παίρνει ο κάθε Έλληνας πολίτης και αυτοί δεν μπορούν να πάρουν τη σύνταξη, με βάση ένα νόμο που τους μειώνει την κύρια σύνταξη.
Απόρροια αυτής της κατάστασης είναι ότι πάρα πολλοί συνάδελφοι εργάζονται ανασφάλιστοι, να χάνονται χιλιάδες ένσημα, χιλιάδες ασφαλιστικές εισφορές. Μετανάστες που περνούν από εδώ, δουλεύουν 5 – 10 χρόνια, επειδή δεν υπάρχουν, δυστυχώς, διακρατικές συμφωνίες με άλλα κράτη και δεν παίρνουν σύνταξη”, είναι η κατάσταση που περιέγραψε.
Οι αιτούντες άσυλο
Η Εύη Τζαβαλά, από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου επισήμανε ότι η πρόσβαση στο άσυλο είναι δικαίωμα που προβλέπεται από τη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες και από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. “Απαγορεύεται να επιβάλλονται ποινικές κυρώσεις σε αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες αποκλειστικά και μόνο λόγω της παράνομης εισόδου. Είναι πάρα πολύ σημαντικό, ίσως θα έπρεπε να το ξαναδιαβάσω. Απαγορεύεται να επιβάλλονται ποινικές κυρώσεις σε αιτούντες άσυλο, σε άτομα με προσφυγικό προφίλ αποκλειστικά και μόνο λόγω παράνομης εισόδου. Απαγορεύεται και η ελληνική νομοθεσία και ιδίως η εφαρμογή αυτής, όπως την έχουμε καταγράψει, αντίκειται στο διεθνές δίκαιο”, είπε η κ. Τζαβαλά και δήλωσε και τη διαφωνία της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στην εισαγωγή της επιβαρυντικής περίστασης για όσους έχουν την ιδιότητα μέλους Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης εγγεγραμμένης στο Μητρώο. “Η αιτιολογία που συνοδεύει την εν λόγω ρύθμιση και τα στοιχεία που έχουμε εμείς και που παρουσιάζουν και οι φορείς από την δικαστηριακή πρακτική για την πορεία των ποινικών διώξεων, μέχρι στιγμής, κατά μελών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων δεν δικαιολογούν μια τέτοια ευθεία και βάναυση θα έλεγα παραβίαση του κράτους δικαίου από τον Έλληνα νομοθέτη”, σημείωσε.
“Οι ΜΚΟ δεν είναι εγκληματικές οργανώσεις”
Ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, από την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ζήτησε την απόσυρση της διάταξης της επιβαρυντικής περίστασης για τηι ΜΚΟ που είναι στο Μητρώο του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. “Για την Κυβέρνηση οι ΜΚΟ είναι το ίδιο πράγμα με εγκληματικές οργανώσεις και τρομοκρατικές οργανώσεις και οι διατάξεις που τις διέπουν στην ποινική τους μεταχείριση, ειδικά αυτές που είναι στο μητρώο. Πρέπει να πω δε, ότι ως εργαζόμενος σε Μη Κυβερνητική Οργάνωση στο Μητρώο, αισθάνομαι τεράστια ανασφάλεια, όταν καλούμαι να εμπιστεύομαι το σύστημα, όπως μας είπαν σε διάφορες συναντήσεις και «αφού δεν είστε ένοχοι, δεν έχετε λόγο να φοβάστε». Τέτοιου είδους επιχειρήματα, θα μου επιτρέψετε να πω, ότι είναι απαράδεκτα και δεν συνάδουν με μία φιλελεύθερη δημοκρατία να λέγονται αυτά εν είδει αστεϊσμού. Καταλαβαίνω ότι έχουμε φτάσει στο τελευταίο στάδιο, διότι η ρητορική γύρω από τις ΜΚΟ τα τελευταία χρόνια χειροτερεύει και τώρα πια αποφασίσαμε να το περάσουμε και σε νόμο, γιατί δεν έπιασαν όλα τα υπόλοιπα μέσα εκφοβισμού και κάνουμε τώρα κανονικό εκφοβισμό με νόμο, ποινικοποιώντας τη δράση και τη δουλειά μας”, είπε ο κ. Παπαγιαννάκης.
Ο Αλέξανδρος Κωνσταντίνου από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους πρόσφυγες μίλησε για στοχοποίηση και ποινικοποίηση των ΜΚΟ. “Υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός εθνικών και διεθνών φορέων που υπογραμμίζουν διαδοχικά τα τελευταία χρόνια ένα επιδεινούμενο κλίμα σε ότι αφορά τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως αυτές παρέχουν συνδρομή σε αιτούντες άσυλα και πρόσφυγες και καλούμε τις ελληνικές αρχές να απέχουν από τη στοχοποίηση, τη δυσφήμηση ή και την κατάχρηση της ποινικής νομοθεσίας εις βάρος των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των μελών τους και των εργαζομένων. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε απόφαση το 2025 αναφέρεται σε ένα επιθετικό περιβάλλον για τους υπερασπιστές των δικαιωμάτων των προσφύγων στην Ελλάδα”, σημείωσε.
