Συνέντευξη Τύπου του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη .
Κυρίες και Κύριοι,
Οι κρίσεις δεν γνωρίζουν σύνορα και οι κρίσεις δεν γνωρίζουν χρόνο προσαρμογής. Μεταφέρονται άμεσα από το πεδίο των μαχών στην ενέργεια, από την ενέργεια στην οικονομία και από εκεί στην καθημερινότητα των πολιτών. Αυτό ακριβώς είναι το οποίο ζούμε σήμερα.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο γρήγορα η διεθνής αστάθεια μπορεί να μετατραπεί σε οικονομική πίεση για την Ευρώπη, για την Ελλάδα, για κάθε νοικοκυριό. Μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες, επηρέασε τις τιμές της ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές, το κόστος ασφάλισης φορτίων και προκάλεσε αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία.
Σε ένα τέτοιο διεθνές περιβάλλον αστάθειας, το ζητούμενο για την Ελλάδα, είναι η σταθερότητα.
Η αξιοπιστία.
Η δημοσιονομική σοβαρότητα.
Η, μεταξύ μας, σχέση εμπιστοσύνης.
Και πάνω απ’ όλα, η ασφάλεια του να κρατάμε σταθερά το τιμόνι.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει αφαιρέσει από την παγκόσμια αγορά περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως και επιπλέον περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια προϊόντων πετρελαίου. Οι εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς μπορούν να καλύψουν μόνο ένα μέρος αυτής της απώλειας, υπολογίστε περίπου 4-5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με αποτέλεσμα να υπάρχει ένα σημαντικό έλλειμμα προσφοράς στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Οι τιμές του αργού έχουν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 70% – τώρα βέβαια με τις μεταβλητότητες που έχει αυτή η τιμή – σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Έχουν αυξηθεί σημαντικά τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων, το κόστος μεταφοράς καυσίμων και το κόστος παραγωγής σε πολλές δραστηριότητες. Παράλληλα, περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG περνάει από τα Στενά του Ορμούζ και άρα έχει επηρεαστεί. Και την ίδια στιγμή η Ευρώπη προετοιμάζεται για τον επόμενο χειμώνα, χτίζοντας τα αποθέματα, γεμίζοντας τα αποθέματα φυσικού αερίου. Αυτό σημαίνει ότι είναι πιθανό οι πιέσεις στις τιμές να συνεχιστούν και τους επόμενους μήνες.
Και όπως όλοι καταλαβαίνουμε, και όπως όλοι συζητάμε, αυτές οι εξελίξεις δεν επηρεάζουν μόνο την ενέργεια. Επηρεάζουν τον πληθωρισμό, αυξάνουν το κόστος μεταφορών και παραγωγής, μειώνουν το πραγματικό εισόδημα, συνεπώς και μπορούν, αν διαρκέσουν, να επηρεάσουν την ανάπτυξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Με απλά λόγια, όταν αυξάνονται απότομα οι τιμές στην ενέργεια, επηρεάζεται ολόκληρη η οικονομία.
Θέλω να είμαι απολύτως ειλικρινής μαζί σας.
Δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια αυτής της κρίσης.
Δεν γνωρίζουμε αν πρόκειται για μια διαταραχή λίγων μηνών ή για μια πιο παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών στην ενέργεια.
Και ακριβώς επειδή δεν γνωρίζουμε τη διάρκεια της κρίσης, είναι που υπογραμμίζει και την ευθύνη μας να πρέπει να κινηθούμε ψύχραιμα και υπεύθυνα. Δεν μπορούμε, δηλαδή, να εξαντλήσουμε όλα τα διαθέσιμα δημοσιονομικά εργαλεία από την αρχή. Από το εδώ και το τώρα. Κάτι τέτοιο θα ήταν με μία λέξη λάθος. Θα κινηθούμε σταδιακά, θα παρακολουθούμε καθημερινά τις εξελίξεις και θα παρέμβουμε ξανά εφόσον χρειαστεί.
Η πολιτική ευθύνη δεν είναι να εξαντλείς όλα τα μέτρα από την πρώτη ημέρα, αλλά να έχεις αντοχές για να στηρίξεις την κοινωνία όσο διαρκεί η κρίση.
Σε αυτό το πλαίσιο, όπως ήδη ακούσατε νωρίτερα από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη , το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά στην ανακοίνωση μιας δέσμης προσωρινών και στοχευμένων μέτρων ύψους περίπου 300 εκατομμυρίων ευρώ για τους επόμενους μήνες, δηλαδή τους μήνες Απρίλιο και Μάιο, με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις από την αύξηση των τιμών των καυσίμων στα νοικοκυριά, την παραγωγή και τις μεταφορές.
Πάμε τώρα στα μέτρα.
«Στηρίζουμε τη μεταφορά, την παραγωγή, την αγροτική οικονομία και τελικά τις τιμές στα προϊόντα»
Το πρώτο μέτρο αφορά το diesel κίνησης. Το πετρέλαιο κίνησης χρησιμοποιείται κυρίως στη μεταφορά προϊόντων, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στα φορτηγά, στα αγροτικά μηχανήματα, εγώ θα πω γενικά στην παραγωγή. Αν αυξηθεί πολύ το diesel, αυξάνεται το κόστος μεταφοράς και τελικά αυξάνονται οι τιμές σε όλα τα προϊόντα.
Για τον λόγο αυτό η απόφασή μας είναι η επιδότηση του diesel κίνησης στο δίκτυο διανομής με 16 λεπτά το λίτρο, έτσι ώστε το όφελος στην τελική τιμή με ΦΠΑ να φτάσει περίπου τα 20 λεπτά το λίτρο. Nα θυμίσω ότι το αντίστοιχο ποσό επιδότησης το 2022 ήταν 15 λεπτά.
Στόχος του μέτρου δεν είναι μόνο να μειωθεί το κόστος για όσους χρησιμοποιούν diesel, αλλά είναι να συγκρατηθεί συνολικά το κόστος στην εφοδιαστική αλυσίδα. Στηρίζουμε, δηλαδή, έτσι τη μεταφορά, την παραγωγή, την αγροτική οικονομία και, τελικά, τις τιμές σε όλα τα προϊόντα.
Το συνολικό κόστος για το δίμηνο – εφόσον χρειαστεί το δίμηνο – θα είναι τα 106 εκατ. ευρώ.
«Το όφελος για τον πολίτη είναι μεγαλύτερο από ό,τι θα προέκυπτε από μια ενδεχόμενη οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης»
Το δεύτερο μέτρο αφορά την ενίσχυση των νοικοκυριών για το κόστος μετακίνησης. Είναι, δηλαδή, στοχευμένη ενίσχυση για τα καύσιμα. Η ενίσχυση θα δοθεί με τη μορφή ψηφιακής κάρτας – είναι το λεγόμενο fuel pass – που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα πρατήρια καυσίμων, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και στα ταξί.
Η επιδότηση έχει υπολογιστεί έτσι ώστε να αντιστοιχεί περίπου σε 36 λεπτά το λίτρο στη βενζίνη. Και για να προλάβω το ερώτημα το οποίο προεξοφλώ ότι θα μου θέσετε στην πορεία, θέλω να πω ότι τελικά το όφελος για τον πολίτη είναι μεγαλύτερο από ό,τι θα προέκυπτε με μια ενδεχόμενη οριζόντια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Μια οριζόντια μείωση του φόρου θα μοιραζόταν σε όλους. Εδώ πιάνει περίπου τα ¾ με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά. Διευρύνουμε, δηλαδή, το μέτρο σε σχέση με ό,τι ίσχυσε στο παρελθόν και τελικά το όφελος για τον καθένα θα κατέληγε να είναι μικρότερο.
Αντίθετα, επειδή η ενίσχυση είναι στοχευμένη, μπορούμε να δώσουμε μεγαλύτερη στήριξη σε αυτούς που τη χρειάζονται περισσότερο. Έχουμε αυξήσει – όπως σας ανέφερα ήδη- τα εισοδηματικά κριτήρια για οικογένειες με παιδιά, αποδεικνύοντας τι στην πράξη; Ότι αυτό που ξεκινήσαμε και με τα μέτρα της ΔΕΘ, η στήριξη της οικογένειας είναι σταθερή προτεραιότητα για την πολιτική μας.
Πώς προκύπτει το ποσό της ενίσχυσης; Θα το εξηγήσει αναλυτικά σε λίγο ο Υφυπουργός, ο Θάνος Πετραλιάς. Ωστόσο, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η μέση κατανάλωση καυσίμου στη χώρα μας, είναι περίπου 70 λίτρα τον μήνα. Η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 25 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 50 ευρώ για το δίμηνο. Αυτό πάει στα 60 ευρώ, ειδικά για τη νησιωτική Ελλάδα, όπου το κόστος μετακίνησης είναι υψηλότερο. Αν διαιρέσει κανείς το ποσό της ενίσχυσης με τη μέση κατανάλωση καυσίμου, προκύπτει ότι η επιδότηση αντιστοιχεί περίπου σε 36 λεπτά το λίτρο.
Το συνολικό κόστος αυτού του μέτρου είναι 130 εκ ευρώ.
Θέλω επίσης εδώ να τονίσω ότι τα χρήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε ταξί και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Στην πράξη, αντιστοιχούν σχεδόν σε μια μηνιαία κάρτα απεριορίστων διαδρομών, της τάξης των 27 ευρώ.
Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι πολίτες θα μπορούν να μετακινηθούν, είτε χρησιμοποιούν το αυτοκίνητο τους , είτε το αφήσουν στην άκρη και επιλέξουν τις δημόσιες συγκοινωνίες. Με αυτόν τον τρόπο – εγώ θα σας πω – δεν στηρίζουμε το καύσιμο. Στηρίζουμε τη μετακίνηση.
«Ενισχύουμε την παραγωγή της χώρας, διασφαλίζουμε τη διατροφική επάρκεια και προστατεύουμε τελικά κάθε σπίτι»
Το τρίτο μέτρο αφορά τον πρωτογενή τομέα. Η αύξηση του κόστους ενέργειας επηρεάζει άμεσα το κόστος λιπασμάτων, το διαβάζουμε πάρα πολύ έντονα και το βλέπουμε αυτό το τελευταίο διάστημα. Εγώ θα πω και συνολικά το κόστος παραγωγής στη γεωργία. Αν δεν στηριχθεί ο πρωτογενής τομέας, το αυξημένο κόστος παραγωγής θα περάσει τελικά στις τιμές των τροφίμων και θα επιβαρύνει τελικά όλα τα νοικοκυριά.
Για τον λόγο αυτό, σε συνεργασία με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα, το κράτος θα επιχορηγήσει το 15% της αξίας των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων για τους επόμενους δύο μήνες.
Στηρίζοντας τον αγρότη, ενισχύουμε την παραγωγή της χώρας, διασφαλίζουμε τη διατροφική επάρκεια και προστατεύουμε τελικά κάθε σπίτι.
Το δημοσιονομικό κόστος του συγκεκριμένου μέτρου για τον Απρίλιο και τον Μάιο είναι 15 εκατ. ευρω.
«Θα αποζημιώσουμε τις ακτοπλοϊκές εταιρίες , προκειμένου να συγκρατήσουν τις τιμές»
Το τέταρτο μέτρο αφορά τις ακτοπλοϊκές μεταφορές. Η αύξηση των ναυτιλιακών καυσίμων θα οδηγούσε άμεσα σε σημαντικές αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, ιδιαίτερα ενόψει της περιόδου του Πάσχα.
Για τον λόγο αυτό, σε συνεργασία με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλη Κικίλια, θα αποζημιώσουμε τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, στη βάση των υποχρεωτικών εκπτώσεων που ήδη παρέχουν, προκειμένου
να απορροφήσουν τις αυξήσεις, να συγκρατήσουν, σε αυτή τη φάση, τις τιμές και να προστατευτούν οι πολίτες και η νησιωτικότητα.
Είναι ζήτημα συνοχής, ισότητας και ανάπτυξης για ολόκληρη τη χώρα.
Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου εκτιμάται σε 56 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η ελληνική οικονομία έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει μέτρα που θα απορροφήσουν τους πρώτους κραδασμούς της διεθνούς κρίσης και να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει ταυτόχρονα να αναζητούμε και πόρους που θα διατηρήσουν τη δημοσιονομική ισορροπία με κοινωνικά δίκαιο τρόπο.
Και φαντάζομαι ότι θα συμφωνήσετε μαζί μας ότι ένας τέτοιος τομέας είναι τα κέρδη από διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, τύπου καζίνο. Προχωρούμε λοιπόν σε τροποποίηση της φορολόγησης των συγκεκριμένων κερδών.
Συγκεκριμένα, ο φορολογικός συντελεστής διαμορφώνεται στο 20% από 15% που ισχύει σήμερα για κέρδη από 100 έως 500 ευρώ και στο 30% από το 20% που ισχύει σήμερα για κέρδη άνω των 500 ευρώ. Με την παρέμβαση αυτή εκτιμάται ότι τα δημόσια έσοδα θα ενισχυθούν κατά περίπου 100 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Κυρίες και κύριοι,
Σε μια περίοδο διεθνούς ενεργειακής κρίσης, το κράτος οφείλει να παρεμβαίνει. Και πρέπει να παρεμβαίνει και σωστά.
Με στοχευμένα μέτρα που στηρίζουν αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, που προστατεύουν την παραγωγή, που συγκρατούν τις τιμές και κρατούν την οικονομία σταθερή.
Αυτό ακριβώς κάνει το πακέτο το οποίο ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός και που εμείς ως οικονομικό επιτελείο παρουσιάζουμε σήμερα.
Στηρίζει την κοινωνία, προστατεύει την οικονομία και διασφαλίζει ότι η χώρα θα παραμείνει όρθια, όχι απλώς σήμερα αλλά και αύριο.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ωστόσο, είναι σαφές ότι και η Ευρώπη καλείται να δράσει συντεταγμένα και έγκαιρα.
Οι ενεργειακές κρίσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο προφανώς σε εθνικό επίπεδο, γιατί οι αγορές ενέργειας, οι τιμές καυσίμων, οι μεταφορές και ο πληθωρισμός λειτουργούν σε παγκόσμιο επίπεδο, πόσο μάλλον σε ευρωπαϊκό. Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει την επάρκεια ενέργειας, να ενισχύσει τον συντονισμό για την προμήθεια φυσικού αερίου, να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα στρατηγικά αποθέματα όπου χρειαστεί και, ειδικά αν η κρίση παραταθεί, να στείλει ένα σαφές μήνυμα σταθερότητας προς τις αγορές και τους πολίτες: ότι θα έχει κοινή διάγνωση του προβλήματος, θα κινηθεί όσο το δυνατόν πιο ενιαία, προστατεύοντας την οικονομία της και δεν θα αφήσει καμία χώρα να αντιμετωπίσει μόνη της μια κρίση αυτού του μεγέθους. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη είναι μονόδρομος, πόσο μάλλον στις κρίσεις.
«Γνωρίζουμε τις δυσκολίες , αλλά κανείς δεν θα μείνει μόνος στην κρίση»
Κυρίες και κύριοι ,
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει πετύχει πολλά.
Έχει αλλάξει σελίδα. Είναι στο τραπέζι των αποφάσεων. Έχει λόγο, έχει ρόλο και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη ασφάλεια για τη χώρα σε περίοδο έντονων αναταράξεων.
Γνωρίζουμε τις δυσκολίες, γνωρίζουμε τις ανησυχίες των πολιτών και κυρίως
γνωρίζουμε την ευθύνη που έχουμε.
Η χώρα είναι πιο ισχυρή, η οικονομία πιο ανθεκτική και έχουμε το σχέδιο για να περάσουμε αυτή την καταιγίδα με ασφάλεια:
Κανείς , μόνος στην κρίση.
Στήριξη στην κοινωνία.
Προστασία στην οικονομία.
Σταθερότητα για τη χώρα.
Και όπως σε κάθε δύσκολη περίοδο, έτσι και τώρα, θα τα καταφέρουμε μαζί.
Σας ευχαριστώ και δίνω τον λόγο στον κ. Πετραλιά.
