Παρασκευή και 13: Γιατί θεωρείται ημέρα γκαντεμιάς;

Το 2026 φέρνει τρεις… «Παρασκευές και 13», αναζωπυρώνοντας τις δεισιδαιμονίες γύρω από την ημέρα της κακοτυχίας. Η 13η ημέρα του μήνα θα πέσει Παρασκευή τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο και τον Νοέμβριο, ενώ οι ρίζες του φόβου πηγάζουν από ιστορικά και θρησκευτικά γεγονότα.

Η πιο γνωστή αιτία συνδέεται με τον Μυστικό Δείπνο, όπου 13 άτομα – ο Ιησούς και οι 12 μαθητές του – παρευρέθηκαν τη Μεγάλη Πέμπτη, με τον Ιούδα Ισκαριώτη να θεωρείται ο προδότης. Έτσι, ο αριθμός 13 απέκτησε στη λαϊκή φαντασία αρνητική χροιά, σε αντίθεση με το «τέλειο» 12 που συμβολίζει ισορροπία και πληρότητα.

Η φήμη της Παρασκευής και 13 ενισχύθηκε από ιστορικά γεγονότα, όπως η «μαύρη Παρασκευή» του 1307, όταν ο βασιλιάς Φίλιππος Δ’ της Γαλλίας διέταξε τη σύλληψη και εκτέλεση των Ναϊτών Ιπποτών. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Μέγας Μάγιστρος Ζακ ντε Μολέ καταράστηκε τους διώκτες του λίγο πριν την εκτέλεσή του, αφήνοντας τη σκιά αυτής της ημέρας να επιβιώνει για αιώνες.

Ο φόβος για την ημερομηνία έχει όνομα: paraskevidekatriaphobia (παρασκευηδεκατριαφοβία). Ωστόσο, οι «καταραμένες» ημερομηνίες διαφέρουν ανά χώρα: στην Ελλάδα και σε πολλές ισπανόφωνες χώρες η δυστυχία συνδέεται με την Τρίτη και 13, ενώ στην Ιταλία θεωρείται η Παρασκευή και 17.

Οι δεισιδαιμονίες δεν περιορίζονται μόνο στην ημερομηνία: μαύρες γάτες, σπασμένοι καθρέφτες, σκάλες που διασχίζονται από κάτω, ανοιχτές ομπρέλες μέσα στο σπίτι ή η αναφορά σε «σκωτσέζικο έργο» του Σαίξπηρ μέσα σε θέατρο συνεχίζουν να τροφοδοτούν τον φόβο και τις προλήψεις.

Συνοπτικά, η φετινή χρονιά δεν φέρνει μόνο μια, αλλά τρεις Παρασκευές και 13, υπενθυμίζοντας πόσο βαθιά έχουν ριζώσει στην ιστορία και τη λαϊκή κουλτούρα οι προκαταλήψεις γύρω από τον αριθμό και την ημέρα.

Κύλιση στην κορυφή