Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος καταγγέλλει ότι τέσσερις τουρκικές μηχανότρατες δραστηριοποιούνται επί τουλάχιστον επτά συνεχόμενα 24ωρα στα ελληνικά χωρικά ύδατα, στην περιοχή μεταξύ Σάμου, Φούρνων, Αρκιών, Πάτμου και Αγαθονησίου. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, τα σκάφη χρησιμοποιούν συρόμενα αλιευτικά εργαλεία σε περίοδο κατά την οποία η πρακτική αυτή απαγορεύεται από την ελληνική νομοθεσία.
Αφετηρία της δραστηριότητας φέρεται να είναι μια περιορισμένη ζώνη διεθνών υδάτων νότια της Σάμου, έκτασης περίπου 8 επί 13 χιλιομέτρων. Το Αρχιπέλαγος επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη θαλάσσια έκταση θα μπορούσε να αλιευθεί από μία μηχανότρατα μέσα σε λίγες ώρες, ωστόσο οι τέσσερις μηχανότρατες κινούνται για ημέρες στην ευρύτερη περιοχή.
Η καταγγελία αφορά σε μία από τις οικολογικά σημαντικές θαλάσσιες ζώνες του Αιγαίου, όπου η αλιεία με μηχανότρατες μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά τον βυθό και τα θαλάσσια οικοσυστήματα. Κατά το Ινστιτούτο, αντίστοιχα περιστατικά δεν εμφανίζονται για πρώτη φορά, αλλά καταγράφονται επανειλημμένως και με αυξανόμενη ένταση τα τελευταία χρόνια.
Καταγγελίες για είσοδο στην προστατευόμενη περιοχή των Φούρνων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με μαρτυρίες αλιέων και κατοίκων, η νυχτερινή δραστηριότητα των μηχανοτρατών. Το Ινστιτούτο αναφέρει ότι διαθέτει καταγραφές από τα ερευνητικά του σκάφη, οι οποίες δείχνουν είσοδο των συγκεκριμένων αλιευτικών στην προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή των Φούρνων.
Η θαλάσσια περιοχή των Φούρνων θεσμοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025 ως η πρώτη στην Ελλάδα όπου απαγορεύεται καθολικά η αλιεία με μηχανότρατες. Η προστασία της περιοχής συνδέεται με την παρουσία ιδιαίτερων κοραλλιγενών οικοσυστημάτων και θεωρείται σημαντική για τη διατήρηση της θαλάσσιας ζωής.
Το Αρχιπέλαγος δηλώνει ότι τα ερευνητικά σκάφη του βρίσκονται στην περιοχή για επιστημονική δραστηριότητα και καταγραφή περιστατικών. Όπου είναι εφικτό, το προσωπικό του επιχειρεί επί ώρες ή και ημέρες να αποτρέψει καταστροφικές και παράνομες αλιευτικές πρακτικές, χωρίς όμως να μπορεί να διατηρεί μόνιμη παρουσία όλο το 24ωρο.
Το Ινστιτούτο υπογραμμίζει ότι η επιτήρηση και η εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας δεν αποτελούν δική του αρμοδιότητα, αλλά ευθύνη των αρμόδιων κρατικών αρχών.
Αίτημα για εφαρμογή της αλιευτικής νομοθεσίας
Στην ανακοίνωσή του, το Αρχιπέλαγος καταγγέλλει απουσία αποτελεσματικής παρέμβασης από τις ελληνικές Αρχές, παρά την καταγεγραμμένη, κατά τα λεγόμενά του, δραστηριότητα των τεσσάρων αλιευτικών επί τουλάχιστον μία εβδομάδα εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η περιοχή βρίσκεται σε θαλάσσια ζώνη όπου επιχειρούν περιπολικά σκάφη του Λιμενικού Σώματος και της Frontex. Το Ινστιτούτο εκτιμά ότι η μη παρέμβαση δημιουργεί συνθήκες ανοχής και ενθαρρύνει την επανάληψη παράνομων αλιευτικών ενεργειών.
Το Αρχιπέλαγος επισημαίνει ακόμη ότι η περίοδος απαγόρευσης των συρόμενων αλιευτικών εργαλείων είναι κρίσιμη για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τα οποία έχουν επιβαρυνθεί από την υπεραλίευση. Αναφέρεται επίσης στην πίεση που δέχεται ειδικά η συγκεκριμένη περιοχή από τη δραστηριότητα ελληνικών μηχανοτρατών.
Η θέση του Ινστιτούτου, όπως διευκρινίζει, δεν έχει εθνικιστικό χαρακτήρα, αλλά αφορά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Ζητά την ουσιαστική εφαρμογή του ισχύοντος νομικού πλαισίου, εντατικούς ελέγχους και μέτρα αποτροπής, τονίζοντας ότι δεν απαιτούνται νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες αλλά η τήρηση των ήδη προβλεπόμενων κανόνων στο Αιγαίο.
