Η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί από απόσταση τις εξελίξεις στο Διάστημα, αλλά οφείλει να διεκδικεί ενεργό ρόλο με σοβαρά προγράμματα, τεχνολογική παρουσία και σταθερή επένδυση σε ένα πεδίο που επηρεάζει πλέον την ασφάλεια, τις επικοινωνίες, το περιβάλλον και συνολικά την οικονομία. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που έστειλε από τη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στο περιθώριο του συνεδρίου «Κλεισθένης», όπου παρουσίασε την εικόνα που έχει σήμερα το ελληνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, την πρόοδο των εκτοξεύσεων, την κινητικότητα γύρω από τον μεγάλο στρατιωτικό δορυφόρο, τη διεύρυνση της ελληνικής παρουσίας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και τη σημασία που έχει αυτή η πορεία όχι μόνο για την τεχνολογία, αλλά και για την ίδια την εθνική προοπτική. Ο υπουργός έδωσε έμφαση στον ρυθμό με τον οποίο τρέχει ήδη το πρόγραμμα, παρουσιάζοντας συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και αναφορές σε φορείς, πανεπιστήμια και εταιρείες, θέλοντας να δείξει ότι η υπόθεση του Διαστήματος στην Ελλάδα δεν είναι πλέον θεωρητική συζήτηση, αλλά ένα πραγματικό οικοσύστημα που ήδη παράγει αποτελέσματα, χτίζει τεχνογνωσία και δημιουργεί ορατότητα σε ένα πεδίο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε μακρινό για τα ελληνικά δεδομένα.
Το Διάστημα και οι μικροδορυφόροι: Η εικόνα του προγράμματος σήμερα
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου περιέγραψε ως πολύ ικανοποιητικό τον ρυθμό με τον οποίο προχωρά το πρόγραμμα μικροδορυφόρων, επισημαίνοντας ότι οι δυνατότητές του θα μπορούν να αξιοποιηθούν και από τους ΟΤΑ σε όλη την Ελλάδα. Όπως ανέφερε, «Ήδη έχουμε εκτοξεύσει τους πρώτους νανο- και μικροδορυφόρους. Όσον αφορά τους επιχειρησιακούς μικροδορυφόρους, είναι ήδη στον αέρα οι δύο της ICEYE αλλά και οι νανοδορυφόροι όπως ο MICE της Prisma και οι υπόλοιποι του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου. Είναι ψηλά και δίνουν πολύ σημαντική γνώση και για εμάς ως προς τα δεδομένα, αλλά κυρίως για τους ανθρώπους που τους κατασκεύασαν, μιλώντας για τους νανοδορυφόρους». Στη συνέχεια έδωσε και τον αμέσως επόμενο ορίζοντα του προγράμματος, εξηγώντας ότι «Μεθαύριο Δευτέρα, εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν, εκτοξεύουμε άλλους τέσσερις νανοδορυφόρους του Καποδιστριακού, έναν του ΑΠΘ και έναν της Planetek, οπότε είναι πολύ σημαντικό πως το πρόγραμμα προχωράει κανονικά στα χρονοδιαγράμματα που έχει. Τέλη Απριλίου εκτοξεύουμε τους τέσσερις επιχειρησιακούς μικροδορυφόρους της OroraTech και μένουν οι οπτικοί μικροδορυφόροι της Open Cosmos για το καλοκαίρι». Με αυτά τα λόγια ο υπουργός θέλησε να δείξει ότι η Ελλάδα δεν ξεκινά τώρα να συζητά τη συμμετοχή της στο Διάστημα, αλλά έχει ήδη μπει σε μια φάση υλοποίησης, με εκτοξεύσεις που γίνονται, νέες που έρχονται και με ένα χρονοδιάγραμμα που, όπως είπε, τηρείται.
Το Διάστημα, η ESA και το ελληνικό αποτύπωμα του αύριο
Αναφερόμενος στο ευρύτερο οικοσύστημα που σχηματίζεται γύρω από τους δορυφόρους, ο κ. Παπαστεργίου μίλησε για μια μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα, όχι μόνο σε ό,τι αφορά τα δεδομένα, αλλά κυρίως σε ό,τι αφορά την εμπειρία και τη συγκρότηση ενός οικοσυστήματος που, όπως τόνισε, απέκτησε ορατότητα και αποτελείται από περίπου 90 εταιρείες. Εξήγησε επίσης ότι η προσπάθεια δεν περιορίζεται στους μικροδορυφόρους, καθώς προχωρούν οι συζητήσεις και για τον μεγάλο στρατιωτικό δορυφόρο, σημειώνοντας: «Εδώ και καιρό είχαμε βγάλει στον αέρα το RFI (Request for Information) για τον μεγάλο στρατιωτικό δορυφόρο. Οι συζητήσεις προχωρούν. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναζητά τις κατάλληλες μεθόδους και τεχνικές προσεγγίσεις για να καταλήξει με ποια υλοποίηση θα προχωρήσει». Παράλληλα, τόνισε ότι αναζητούνται όλοι οι πιθανοί τρόποι χρηματοδότησης, τόσο για το ίδιο το διαστημικό σκέλος όσο και για τις επίγειες υποδομές, υπογραμμίζοντας ότι το πρόγραμμα μικροδορυφόρων δεν περιορίστηκε μόνο στον εξοπλισμό στο Διάστημα, αλλά συνοδεύτηκε και από ενίσχυση των σταθμών εδάφους στα αστεροσκοπεία. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τη θέση της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, λέγοντας: «Το Διάστημα είναι πάρα πολύ σημαντικό πλέον, καθώς όλα περνάνε από το διάστημα: η ασφάλεια, οι επικοινωνίες, το περιβάλλον. Εμείς οφείλουμε να είμαστε εκεί και να συμμετέχουμε με αξιοπρεπή προγράμματα, γι’ αυτό και φέτος διπλασιάσαμε τη συμμετοχή μας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA)». Πρόσθεσε μάλιστα τη σημασία της επίσημης συμμετοχής του Αδριανού Γολέμη στα προγράμματα εκπαίδευσης αστροναυτών, εξηγώντας ότι πρόκειται για μια κίνηση με ουσία, όχι μόνο σε επίπεδο εικόνας αλλά και ως κίνητρο για τις νεότερες γενιές. «Αν το καταφέρουμε, ναι. Αν η εκπαίδευση πάει σωστά και αν καταφέρουμε να υποστηρίξουμε το εγχείρημα σε επίπεδο επενδύσεων που απαιτούνται, θα είναι πάρα πολύ σημαντικό. Δεν είναι μόνο θέμα “να φανεί η σημαία”. Έχει αξία το πόσο τέτοιες πρωτοβουλίες ανοίγουν τους ορίζοντες των νέων παιδιών», ανέφερε χαρακτηριστικά. Κλείνοντας, ο υπουργός έδωσε και την οικονομική διάσταση της διαστημικής στρατηγικής, επισημαίνοντας ότι δεν πρόκειται για πολυτέλεια αλλά για επένδυση με ισχυρό αποτύπωμα: «Ίσως δεν το γνωρίζουν άνθρωποι που θεωρούν πως όλα αυτά είναι “πολυτέλεια” σε μια σκληρή καθημερινότητα, αλλά δεν είναι έτσι. Τα δεδομένα αλλά και οι εφαρμογές που παίρνουμε από το διάστημα είναι εξαιρετικής σημασίας». Με αυτή τη λογική, κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα θα επιδιώξει να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, από το Ταμείο Ανάκαμψης μέχρι κάθε πιθανό αδιάθετο πόρο, προκειμένου να στηρίξει ένα πρόγραμμα που η κυβέρνηση θεωρεί κρίσιμο για το μέλλον.
