Τρία ελληνικά μαχητικά F-16 πραγματοποίησαν τιμητική υπερπτήση στην Αλβανία, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 75 ετών από την ίδρυση της Πολεμικής Αεροπορίας της Αλβανίας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη, με την ελληνική παρουσία να έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία, έχει αναλάβει στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ την προστασία και αστυνόμευση του εναέριου χώρου της Αλβανίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στα ελληνικά και στα αλβανικά, «3 ελληνικά F-16 πραγματοποίησαν τιμητική υπερπτήση», ενώ την Πρεσβεία της Ελλάδας εκπροσώπησε ο Ακόλουθος Άμυνας, Συνταγματάρχης Α. Ζαχείλας.
Στην ίδια ανακοίνωση σημειώνεται ότι, ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, Ελλάδα και Ιταλία διασφαλίζουν την προστασία και την αστυνόμευση του αλβανικού εναέριου χώρου.
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει μια πραγματικότητα που ισχύει εδώ και χρόνια: η Αλβανία δεν διαθέτει επιχειρησιακή αεροπορία μαχητικών αεροσκαφών ικανή να αναλάβει μόνη της αποστολές αναχαίτισης και εναέριας επιτήρησης. Έτσι, μετά την ένταξή της στο ΝΑΤΟ το 2009, η αεροπορική αστυνόμευση της χώρας έχει ανατεθεί σε συμμαχικά κράτη.
Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η Ελλάδα και η Ιταλία καλύπτουν τον εναέριο χώρο της Αλβανίας από το 2009, στο πλαίσιο των αποστολών air policing στην Ανατολική Αδριατική και στα Δυτικά Βαλκάνια. Οι ίδιες δύο χώρες έχουν αναλάβει αντίστοιχες αποστολές και για το Μαυροβούνιο από το 2017 και τη Βόρεια Μακεδονία από το 2020.
Η εικόνα των ελληνικών F-16 πάνω από την Αλβανία αποκτά έτσι ξεχωριστή σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για μια εθιμοτυπική υπερπτήση, αλλά για υπενθύμιση του ρόλου που έχει η Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας στη συλλογική ασφάλεια της περιοχής.
Η Αλβανία επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να αναβαθμίσει τις στρατιωτικές της υποδομές. Το 2024 εγκαινιάστηκε η αναβαθμισμένη αεροπορική βάση της Κουτσόβα, η πρώτη αεροπορική βάση επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στα Δυτικά Βαλκάνια, με χρηματοδότηση περίπου 50 εκατ. ευρώ από τη Συμμαχία.
Ωστόσο, η ίδια η ανάγκη προστασίας του αλβανικού εναέριου χώρου από ελληνικά και ιταλικά μαχητικά δείχνει τα όρια της σημερινής αλβανικής Πολεμικής Αεροπορίας, η οποία παραμένει ουσιαστικά χωρίς στόλο μαχητικών πρώτης γραμμής.
Για την Ελλάδα, η αποστολή αυτή εντάσσεται σε έναν ευρύτερο ρόλο στα Βαλκάνια, όπου η ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν περιορίζεται στην εθνική άμυνα, αλλά συμμετέχει ενεργά στη συμμαχική αεράμυνα και στη σταθερότητα της περιοχής.
Η τιμητική υπερπτήση των ελληνικών F-16 στον εορτασμό των 75 ετών της αλβανικής Πολεμικής Αεροπορίας λειτούργησε, έτσι, ως μια εικόνα με έντονο πολιτικό και στρατιωτικό βάρος: η «παροπλισμένη» αλβανική αεροπορία τιμά την ιστορία της, την ώρα που οι ουρανοί της προστατεύονται από τους συμμάχους της, Ελλάδα και Ιταλία.
