Η αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν οδηγείται σε οριακό σημείο. Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε ανοιχτά την Τεχεράνη με ολοκληρωτική καταστροφή των βασικών υποδομών της (όπως γέφυρες και μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος) εντός της επόμενης εβδομάδας, εάν η ιρανική πλευρά αρνηθεί να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν κατά τη διάρκεια τηλεοπτικών του συνεντεύξεων στο Fox News, την ώρα που οι δύο χώρες ανταλλάσσουν στρατιωτικά πλήγματα για τέταρτη διαδοχική ημέρα. Παράλληλα, ο Τραμπ απέσυρε την πρόταση για επιβολή δασμού 20% στα διερχόμενα πλοία από τα Στενά του Ορμούζ, επιλέγοντας αντ’ αυτού την εκ νέου εφαρμογή του ναυτικού αποκλεισμού στα λιμάνια του Ιράν.
Διεθνείς αντιδράσεις και ανθρωπιστικό δίκαιο
Η ρητορική για στοχοποίηση μη στρατιωτικών υποδομών έχει προκαλέσει την έντονη ανησυχία του ΟΗΕ. Ο Ύπατος Αρμοστής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, υπενθύμισε ότι τέτοιου είδους επιθέσεις σε εγκαταστάσεις ζωτικής σημασίας για τους πολίτες αντιβαίνουν στις Συμβάσεις της Γενεύης και μπορούν να θεωρηθούν εγκλήματα πολέμου.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον επιμένει στην πίεση, με τον Αμερικανό πρόεδρο να ξεκαθαρίζει ότι οι ενεργειακοί στόχοι θα πληγούν τελευταίοι, στέλνοντας το μήνυμα πως αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι συνέπειες για το Ιράν θα είναι ολοκληρωτικές.
Αλλαγή στρατηγικής στα Στενά του Ορμούζ
Αντί για τον δασμό 20%, η αμερικανική κυβέρνηση προσανατολίζεται πλέον σε μεγάλες επενδυτικές συμφωνίες με τα κράτη του Κόλπου. Σύμφωνα με τον Τραμπ, η αλλαγή αυτή αποφασίστηκε μετά από διαβουλεύσεις με ηγέτες της περιοχής, καθώς θεωρήθηκε άδικο να επωμίζονται οι ΗΠΑ μόνοι τους το κόστος προστασίας της ναυσιπλοΐας.
Την ίδια στιγμή, η CENTCOM (Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ) πραγματοποίησε εκτεταμένες αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών στρατιωτικών θέσεων κοντά στα Στενά του Ορμούζ, με σκοπό να διασφαλίσει την ελεύθερη κίνηση των εμπορικών πλοίων, εξαιρώντας ωστόσο το Ιράν από αυτή.
Αντίποινα από την Τεχεράνη και πλήγματα σε εμπορικά πλοία
Η απάντηση του Ιράν υπήρξε άμεση, με εκτοξεύσεις πυραύλων και drones εναντίον αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, θέτοντας τις αμυντικές δυνάμεις των χωρών αυτών σε κατάσταση συναγερμού.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ κατηγόρησαν το Ιράν για εσκεμμένες επιθέσεις εναντίον επτά εμπορικών πλοίων στην περιοχή, οι οποίες προκάλεσαν θύματα και τραυματισμούς ανάμεσα στα πληρώματα. Μεταξύ των στόχων ήταν και δύο δεξαμενόπλοια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης επιβεβαίωσαν τα πλήγματα, ισχυριζόμενοι ότι τα συγκεκριμένα πλοία αγνόησαν τις προειδοποιήσεις και κινήθηκαν σε απαγορευμένες ζώνες.
Οικονομικές συνέπειες και η μάχη για τον έλεγχο των Στενών
Η νέα αυτή ανάφλεξη οδήγησε σε κατακόρυφη άνοδο της τιμής του πετρελαίου Brent, καθώς η ναυτιλιακή κίνηση στο κρίσιμο πέρασμα των Στενών του Ορμούζ έχει σχεδόν παραλύσει, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών.
Η Τεχεράνη ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να παραχωρήσει τον έλεγχο της περιοχής και τόνισε ότι ο οικονομικός και στρατιωτικός αποκλεισμός δεν θα την αναγκάσει να υποχωρήσει, θεωρώντας ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ παραβιάζουν τις προηγούμενες συμφωνίες εκεχειρίας.
Απώλειες στο ιρανικό έδαφος
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι επτά στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους μετά από αμερικανική πυραυλική επίθεση σε στρατόπεδο κοντά στην πόλη Ιρανσάχρ. Επιπλέον, αμερικανικά πλήγματα σημειώθηκαν και στην περιοχή της Μπουσέρ —όπου βρίσκεται ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της χώρας— χωρίς ωστόσο να αναφερθούν θύματα. Η Τεχεράνη έχει ήδη προαναγγείλει σκληρά αντίποινα για τις επιθέσεις αυτές.
