Η απέλαση και η μεταφορά παιδιών ουκρανικής καταγωγής από τη Ρωσία «συνιστά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου», σύμφωνα με τα πορίσματα έρευνας των Ηνωμένων Εθνών. Η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιτροπή Έρευνας για την Ουκρανία υπογραμμίζει ότι «τα παιδιά αποτελούν τα πλέον ευάλωτα θύματα» και «υποφέρουν από ενέργειες που προκαλούν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στη ζωή και το μέλλον τους».
Η έρευνα εξέτασε «περίπου 1.205 παιδιά από πέντε περιφέρειες της Ουκρανίας», αποκαλύπτοντας ότι «το 80% εξ αυτών δεν έχει ακόμα επιστρέψει στην πατρίδα του». Οι ουκρανικές αρχές δηλώνουν ότι «η Ρωσία έχει απελάσει παράνομα ή εκτοπίσει διά της βίας περισσότερα από 19.500 παιδιά στη Ρωσία και τη Λευκορωσία», παραβιάζοντας «τις Συμβάσεις της Γενεύης».
Επιπλέον, στοιχεία από έρευνα με χρηματοδότηση των ΗΠΑ δείχνουν ότι «η Ρωσία διεύρυνε τα προγράμματά της για την εξαναγκαστική επανεκπαίδευση των απελαθέντων παιδιών». Ο ΟΗΕ καταλήγει ότι «οι ενέργειες αυτές είναι εκτεταμένες και συστηματικές», καθώς οι εκτοπισμοί «πραγματοποιήθηκαν από πολυάριθμες τοποθεσίες σε μια τεράστια γεωγραφική έκταση των υπό κατοχή περιοχών».
Από την πλευρά της, η Ρωσία «αρνείται κατηγορηματικά ότι απομακρύνει παιδιά παρά τη θέλησή τους» και διατείνεται ότι «οι μετακινήσεις πληθυσμού γίνονται εθελοντικά, με μοναδικό σκοπό την ασφαλή απομάκρυνση των πολιτών από τις ζώνες του πολέμου».
