Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρούν επισήμως σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), παρά τις προειδοποιήσεις ότι η απόφαση αυτή θα έχει σοβαρές επιπτώσεις τόσο για την εθνική υγεία όσο και για την παγκόσμια κοινότητα. Η αποχώρηση έρχεται παράλληλα με την αμφισβήτηση αμερικανικού νόμου που υποχρεώνει την Ουάσινγκτον να καταβάλει τις εκκρεμείς συνεισφορές της προς τον ΠΟΥ, συνολικού ύψους 260 εκατ. δολαρίων.
Η απόφαση ελήφθη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του τον Ιανουάριο του 2025, με εκτελεστικό διάταγμα. Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, η Ουάσινγκτον όφειλε να ενημερώσει τον ΟΗΕ ένα χρόνο πριν από την αποχώρηση και να τακτοποιήσει τυχόν οφειλές προς τον οργανισμό. Ωστόσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε ότι η αποτυχία του ΠΟΥ να διαχειριστεί αποτελεσματικά πληροφορίες σχετικά με την πανδημία κόστισε τρισεκατομμύρια δολάρια στις ΗΠΑ, και γι’ αυτό ο Τραμπ διέταξε πάγωμα κάθε αμερικανικής χρηματοδότησης προς τον οργανισμό. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπογράμμισε ότι «ο αμερικανικός λαός έχει ήδη καταβάλει υπερβολικά χρήματα στον ΠΟΥ», θεωρώντας το οικονομικό κόστος υπερβολικό σε σχέση με την υποχρέωση πληρωμών.
Η άμεση επιστροφή των ΗΠΑ στον ΠΟΥ θεωρείται απίθανη. Ειδικοί στην παγκόσμια υγεία και ο γενικός γραμματέας του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, έχουν εκφράσει επανειλημμένα την ανησυχία τους για την απόφαση αυτή, τονίζοντας ότι αποτελεί σημαντική απώλεια για τις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο. Οι ΗΠΑ παραμένουν σε εκκρεμότητα όσον αφορά την καταβολή των τελών για τα έτη 2024 και 2025, ενώ οι χώρες μέλη του ΠΟΥ θα συζητήσουν τον Φεβρουάριο πώς θα αντιμετωπιστεί η αμερικανική αποχώρηση.
Η απόφαση αυτή έχει ήδη προκαλέσει σημαντική οικονομική κρίση στον ΠΟΥ, αναγκάζοντάς τον να μειώσει στο ήμισυ την ομάδα διαχείρισης και να περιορίσει το έργο του, ενώ υπολογίζεται ότι περίπου το ένα τέταρτο των εργαζομένων του θα χάσουν τη δουλειά τους μέχρι τα μέσα του έτους. Η Ουάσινγκτον ήταν παραδοσιακά ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού, καλύπτοντας περίπου το 18% του συνολικού προϋπολογισμού του.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η διακοπή της συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και ΠΟΥ ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο την ικανότητα του κόσμου να εντοπίζει, να προλαμβάνει και να αντιμετωπίζει υγειονομικές απειλές. Η Κέλι Χένινγκ, επικεφαλής του προγράμματος δημόσιας υγείας του Bloomberg Philanthropies, σημείωσε ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ θα αποδυναμώσει συστήματα και συνεργασίες κρίσιμα για την παγκόσμια δημόσια υγεία.
Συνολικά, η αμερικανική απόφαση να αποχωρήσει από τον ΠΟΥ έχει σημαντικές συνέπειες οικονομικές, πολιτικές και υγειονομικές, δημιουργώντας ένα κενό στην παγκόσμια υγειονομική συνεργασία και ανατρέποντας παραδοσιακές διαδικασίες υποστήριξης και χρηματοδότησης του οργανισμού.
