Οι επιστήμονες φαίνεται ότι έκαναν ένα σημαντικό βήμα για την εξήγηση ενός μυστηρίου δεκαετιών σχετικά με την άνιση μορφολογία της Σελήνης.
Νέα ανάλυση σκόνης από τη μακρινή πλευρά του φεγγαριού δείχνει χημικά ίχνη μιας ισχυρής κοσμικής σύγκρουσης, η οποία φαίνεται ότι αναμόρφωσε τη Σελήνη τόσο στην επιφάνεια όσο και βαθιά στο εσωτερικό της, σύμφωνα με ερευνητές της Chinese Academy of Sciences. Τα δείγματα συλλέχθηκαν από την αποστολή Chang’e-6 το 2024 και ενισχύουν την άποψη ότι αρχαίες συγκρούσεις επηρέασαν σημαντικά τη δομή του φεγγαριού.
Η διαφορετική μορφολογία των δύο πλευρών της Σελήνης αποτελεί μυστήριο από το 1959, όταν η σοβιετική αποστολή Luna 3 κατέγραψε για πρώτη φορά εικόνες της μακρινής πλευράς. Η ορατή πλευρά χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες πεδιάδες λάβας, ενώ η μακρινή πλευρά κυριαρχείται από κρατήρες και ανώμαλο ανάγλυφο. Μέχρι πρόσφατα, η έλλειψη φυσικών δειγμάτων από τη μακρινή πλευρά περιόριζε τις επιστημονικές εξηγήσεις.
Τα δείγματα από τη λεκάνη South Pole–Aitken, έναν τεράστιο κρατήρα που καλύπτει σχεδόν το ένα τέταρτο της σεληνιακής επιφάνειας, δείχνουν ότι η σύγκρουση που τον δημιούργησε είχε τόσο έντονη θερμότητα ώστε προκάλεσε εξάτμιση των ελαφρύτερων ισοτόπων, αφήνοντας πίσω ένα «βαρύτερο» χημικό αποτύπωμα. Η ανάλυση ισοτόπων καλίου και σιδήρου δείχνει σημαντικές διαφορές σε σχέση με τη κοντινή πλευρά, κάτι που δεν εξηγείται από απλή ηφαιστειακή δραστηριότητα.
Τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η σύγκρουση επηρέασε και τον μανδύα της Σελήνης, προκαλώντας τήξη και χημική ανακατανομή σε βάθος. Αυτό σημαίνει ότι τα ίχνη της αρχαίας σύγκρουσης είναι ορατά όχι μόνο στην επιφάνεια αλλά και στο εσωτερικό της Σελήνης.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τέτοιες κολοσσιαίες συγκρούσεις μπορεί να διαμορφώνουν την εσωτερική δομή των πλανητών για εκατομμύρια ή και δισεκατομμύρια χρόνια, επηρεάζοντας την κυκλοφορία υλικών στον μανδύα και αλλάζοντας μόνιμα τη δομή τους. Με τα πρώτα δείγματα από τη μακρινή πλευρά πλέον διαθέσιμα, η κατανόηση της ιστορίας της Σελήνης περνά σε νέα φάση, προσφέροντας στοιχεία για τον τρόπο που οι αρχαίες κοσμικές συγκρούσεις διαμορφώνουν πλανήτες από την επιφάνεια έως τον πυρήνα τους.
