Ο Λίβανος βρίσκεται σε μία εξαιρετικά κρίσιμη καμπή της ιστορίας του, με την ευκαιρία να επανακτήσει τον έλεγχο του πολιτικού και κοινωνικού του μέλλοντος, απαλλασσόμενος από την επιρροή της Χεζμπολάχ. Με συμμάχους τη Γαλλία και το Ισραήλ, η χώρα φαίνεται να διαθέτει τα μέσα για να προσπαθήσει να αποδυναμώσει την εξαιρετική επιρροή που ασκεί η οργάνωση αυτή στο εσωτερικό του Λιβάνου.
Λίβανος: Η Πολιτική Κατάσταση και η Επιρροή της Χεζμπολάχ
Η Χεζμπολάχ, από την ίδρυσή της το 1982, ξεκίνησε ως οργάνωση αντίστασης κατά της ισραηλινής κατοχής στον Λίβανο. Σταδιακά όμως, εξελίχθηκε σε μία από τις πιο ισχυρές πολιτικές και στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας. Η επιρροή της Χεζμπολάχ δεν περιορίζεται μόνο στον στρατιωτικό τομέα αλλά επεκτείνεται και στην πολιτική σκηνή, καθιστώντας την έναν ισχυρό “παίκτη” που επηρεάζει σημαντικά τις αποφάσεις της λιβανέζικης κυβέρνησης.
Αυτός ο διπλός ρόλος της Χεζμπολάχ δημιουργεί πολλά προβλήματα στον Λίβανο. Έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε κράτος εν κράτει, με δικές της στρατιωτικές δυνάμεις, οικονομικές δομές και κοινωνική επιρροή. Η παρουσία της, ενισχυόμενη από τη στενή σχέση με το Ιράν, έχει φέρει τον Λίβανο σε συγκρουσιακή κατάσταση με γειτονικές χώρες και έχει συμβάλλει στη διεθνή απομόνωση της χώρας. Το γεγονός ότι η Χεζμπολάχ ελέγχει σημαντικό μέρος της χώρας έχει αποτρέψει πολλές αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, ενώ η στρατιωτική της εμπλοκή στον συριακό εμφύλιο έχει οδηγήσει τον Λίβανο σε δεινή θέση.
Ο Ρόλος της Γαλλίας στην Αναγέννηση του Λιβάνου
Η Γαλλία, λόγω της ιστορικής της σχέσης με τον Λίβανο, προσπαθεί εδώ και αρκετό καιρό να παρέμβει θετικά για την αποκατάσταση της σταθερότητας στη χώρα. Μετά την έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμμανουέλ Μακρόν, πρωτοστάτησε σε διπλωματικές προσπάθειες για την κινητοποίηση της διεθνούς κοινότητας ώστε να βοηθήσει τον Λίβανο να ανακάμψει και να αναμορφώσει το πολιτικό του σύστημα. Ο Μακρόν κατέστησε σαφές ότι το μέλλον του Λιβάνου δεν μπορεί να περιλαμβάνει την ανεξέλεγκτη επιρροή της Χεζμπολάχ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που θα μειώσουν τον ρόλο της οργάνωσης στην καθημερινή ζωή της χώρας.
Η Γαλλία έχει υιοθετήσει μία στρατηγική που συνδυάζει τη διπλωματική πίεση με την οικονομική στήριξη, παρέχοντας βοήθεια στον Λίβανο με την προϋπόθεση να προωθηθούν μεταρρυθμίσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ο Μακρόν έχει επιδιώξει να πείσει την λιβανέζικη κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τις παράλληλες δομές εξουσίας της Χεζμπολάχ, οι οποίες εμποδίζουν τη δημιουργία ενός πραγματικά ανεξάρτητου και κυρίαρχου κράτους.
Το Ισραήλ ως Έμμεσος Σύμμαχος
Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ βρίσκονται σε διαρκή σύγκρουση, υπάρχει ένα κοινό συμφέρον για ένα σταθερό και ειρηνικό Λίβανο που δεν θα είναι υποχείριο της επιρροής της οργάνωσης. Το Ισραήλ αντιλαμβάνεται ότι η διαρκής αστάθεια στον Λίβανο, που προκύπτει από την επιρροή της Χεζμπολάχ και τις εχθρικές ενέργειές της, αποτελεί απειλή για την ασφάλειά του. Στην τρέχουσα συγκυρία, το Ισραήλ φαίνεται πρόθυμο να υποστηρίξει, έστω έμμεσα, οποιαδήποτε προσπάθεια που στοχεύει στην αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ και στη σταθεροποίηση του Λιβάνου.
Επιπλέον, η εξομάλυνση των σχέσεων με κάποιες αραβικές χώρες στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ έχει δώσει στο Ισραήλ την ευκαιρία να επιδιώξει πιο πρακτικές και λιγότερο συγκρουσιακές λύσεις για την περιοχή. Σε συνεργασία με τη διεθνή κοινότητα, το Ισραήλ θα μπορούσε να στηρίξει πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος της Χεζμπολάχ, μειώνοντας έτσι την απειλή μιας μελλοντικής σύγκρουσης.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις επιβεβαίωσαν τη νύχτα της Δευτέρας 30 Σεπτεμβρίου, πως έχουν πλέον αρχίσει να διεξάγουν «περιορισμένες», «εντοπισμένες» και «στοχευμένες» χερσαίες επιδρομές σε χωριά του νοτίου Λιβάνου, διαβεβαιώνοντας πως ο στόχος είναι στοιχεία του λιβανικού σιιτικού κινήματος Χεζμπολά – αψηφώντας τις διεθνείς εκκλήσεις για αποκλιμάκωση.Μετά το βαρύ πλήγμα που καταφέρθηκε στη Χεζμπολά την Παρασκευή, όταν δολοφονήθηκε ο ηγέτης της Χασάν Νασράλα σε πολύνεκρο βομβαρδισμό σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, ισραηλινοί ηγέτες διεμήνυσαν πως ο πόλεμος απέχει πολύ ακόμη από το να έχει τελειώσει με το κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, ορκισμένο εχθρό του Ισραήλ.
Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπολύουν από την 23η Σεπτεμβρίου ακατάπαυστους, εντατικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς στον Λίβανο.
Λίβανος: Η Ευκαιρία για Αλλαγή
Η συνεργασία με τη Γαλλία και η στρατηγική ανοχή του Ισραήλ αποτελούν μία μοναδική ευκαιρία για τον Λίβανο να απελευθερωθεί από τη Χεζμπολάχ και να επανακτήσει την εθνική του κυριαρχία. Αυτή η διαδικασία δεν θα είναι εύκολη, καθώς η Χεζμπολάχ έχει βαθιές ρίζες στην κοινωνία και αποτελεί για πολλούς Λιβανέζους σύμβολο αντίστασης και προστασίας.
Ωστόσο, η οικονομική κρίση που πλήττει τον Λίβανο και η διαρκής υποβάθμιση των συνθηκών διαβίωσης έχουν κάνει όλο και περισσότερους Λιβανέζους να αντιλαμβάνονται ότι η επιρροή της Χεζμπολάχ εμποδίζει την ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας. Η υποστήριξη από τη διεθνή κοινότητα, σε συνδυασμό με την επιθυμία του λιβανέζικου λαού για αλλαγή, μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια νέα εποχή στη χώρα.
Η σημερινή συγκυρία προσφέρει στον Λίβανο μια μοναδική ευκαιρία για απελευθέρωση από την επιρροή της Χεζμπολάχ και για τη δημιουργία ενός κράτους που θα ελέγχει πλήρως το έδαφός του και θα προωθεί την ευημερία όλων των πολιτών του. Η υποστήριξη της Γαλλίας και η ανοχή ή η σιωπηρή συναίνεση του Ισραήλ μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την επίτευξη αυτού του στόχου. Το αν ο Λίβανος θα καταφέρει να εκμεταλλευτεί αυτή την ευκαιρία εξαρτάται από την αποφασιστικότητα των πολιτικών του ηγετών και τη βούληση του λαού του για αλλαγή και ανεξαρτησία.
