Προστασία των προσωπικών δεδομένων και των δικαιωμάτων των εργαζομένων
Το νέο σχέδιο νόμου που προωθεί η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, στο πλαίσιο της ενσωμάτωσης της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2024/2831 για τους εργαζομένους σε πλατφόρμες, θέτει για πρώτη φορά ένα σαφές και αυστηρό πλαίσιο προστασίας του ανθρώπινου δυναμικού. Κεντρικός πυλώνας της νομοθετικής αυτής πρωτοβουλίας είναι η ρητή απαγόρευση της συλλογής και επεξεργασίας ιδιαίτερα ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα επιτρέπεται να αξιολογούν ή να καταγράφουν τη συναισθηματική και ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων, τις ιδιωτικές τους συνομιλίες, καθώς και βιομετρικά στοιχεία ή δεδομένα που αφορούν την υγεία τους. Επιπλέον, οι εργοδότες υποχρεούνται να διενεργούν εκτίμηση αντικτύπου και να παρέχουν πλήρη διαφάνεια και ενημέρωση για το είδος των αλγορίθμων και των δεδομένων που αξιοποιούνται, διασφαλίζοντας παράλληλα τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων από την πιεστική αυτοματοποιημένη διαχείριση.
Καθιέρωση υποχρεωτικής ανθρώπινης εποπτείας και δικαιώματος επανεξέτασης
Ο δεύτερος κομβικός άξονας της νομοθετικής ρύθμισης συμπληρώνει το πλαίσιο που παρουσίασε η κ. Κεραμέως, επικεντρώνοντας στον περιορισμό της αυθαίρετης αλγοριθμικής εξουσίας και διασφαλίζοντας ότι ο ανθρώπινος παράγοντας διατηρεί τον τελικό έλεγχο στη λήψη αποφάσεων. Καμία κρίσιμη απόφαση που επηρεάζει τις συνθήκες εργασίας, την αξιολόγηση ή την επαγγελματική πορεία ενός εργαζομένου δεν θα λαμβάνεται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα. Παράλληλα, θεσπίζεται το δικαίωμα του εργαζομένου να ζητά σαφείς εξηγήσεις για τις αλγοριθμικές κρίσεις που τον αφορούν, καθώς και την αμφισβήτηση και επανεξέτασή τους από φυσικό πρόσωπο. Τέλος, ενισχύεται ο συλλογικός ρόλος των εργαζομένων, καθώς προβλέπεται η υποχρεωτική συμμετοχή των εκπροσώπων τους στην αξιολόγηση των αλγορίθμων, αλλά και η διενέργεια διαβούλευσης πριν από την ενσωμάτωση οποιουδήποτε νέου συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης στον χώρο εργασίας.
