Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο για τη δημιουργία ενός «στρατιωτικού χώρου Σένγκεν» έως το 2027, με στόχο να επιταχυνθεί η μεταφορά στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού μέσα στην ΕΕ. Το νέο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ενισχυμένης Αντίδρασης Στρατιωτικής Κινητικότητας (EMERS) θα μπορεί να ενεργοποιείται μέσα σε 72 ώρες με απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ και θα επιτρέπει προσωρινές εξαιρέσεις από τους συνηθισμένους κανόνες διέλευσης για έναν χρόνο.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι υποδομές της Ευρώπης – δρόμοι, γέφυρες, σιδηρόδρομοι και αεροδιάδρομοι – δεν είναι ακόμη πλήρως κατάλληλοι για γρήγορες στρατιωτικές μετακινήσεις. Επιπλέον, οι διαδικασίες αδειοδότησης διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών, με ορισμένες χώρες να απαιτούν προειδοποίηση έως και 45 ημερών.
Το σχέδιο προβλέπει ότι κάθε κράτος-μέλος θα ορίσει έναν εθνικό συντονιστή στρατιωτικών μεταφορών, ώστε να υπάρχει ενιαίο σημείο επαφής για άδειες και ειδοποιήσεις. Σήμερα, οι αρμόδιοι φορείς διαφέρουν από χώρα σε χώρα, γεγονός που καθυστερεί τις διαδικασίες.
Η πρόταση της Επιτροπής περιλαμβάνει:
• Κατάργηση γραφειοκρατικών εμποδίων με κοινούς ευρωπαϊκούς κανόνες, τριήμερη μέγιστη προθεσμία έγκρισης και απλούστερες τελωνειακές διαδικασίες.
• Πλαίσιο έκτακτης ανάγκης (EMERS) για άμεση προτεραιότητα σε υποδομές και γρήγορη κινητοποίηση δυνάμεων της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ.
• Ενίσχυση και αναβάθμιση υποδομών μεταφορών, ώστε να εξυπηρετούν διπλή (πολιτική και στρατιωτική) χρήση, καθώς και βελτίωση της κυβερνοασφάλειας και της ενεργειακής ανθεκτικότητας.
• Καλύτερο συντονισμό και κοινή χρήση στρατιωτικών δυνατοτήτων μέσω ομάδας αλληλεγγύης και σχεδίου για ψηφιακό σύστημα πληροφοριών.
• Νέους μηχανισμούς διακυβέρνησης, με Ομάδα Μεταφορών Στρατιωτικής Κινητικότητας και ενισχυμένους ευρωπαϊκούς φορείς παρακολούθησης.
Ο Επίτροπος Άμυνας Αντρ. Κουμπίλιους τόνισε χαρακτηριστικά ότι «οι στρατοί κερδίζουν τις μάχες, αλλά η διοικητική μέριμνα κερδίζει τους πολέμους».
Παράλληλα, η Επιτροπή επιδιώκει στενότερη συνεργασία μεταξύ του τεχνολογικού και του αμυντικού τομέα, προωθώντας προηγμένες τεχνολογίες και μεγαλύτερη παραγωγική ισχύ στην Ευρώπη.
Η πρόταση δίνει έμφαση σε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:
- Τόνωση επενδύσεων στις αμυντικές βιομηχανίες.
- Ταχύτερη ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
- Διεύρυνση πρόσβασης σε αμυντικές δυνατότητες.
- Ενίσχυση των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη διατήρηση της τεχνολογικής υπεροχής της Ευρώπης.
