Υπήρχε ένα κόσμος πριν από τις 7 Οκτωβρίου 2023 και υπάρχει ένας άλλος κόσμος μετά από αυτήν την ημερομηνία. Για τη Γάζα, το Ισραήλ , την ευρύτερη Μέση Ανατολή και όλους τους άλλους.
Δεν είναι όλα τα σημεία καμπής στην ιστορία προφανή τη στιγμή που συμβαίνουν. Τρία χρόνια μετά την ημέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος στον παλαιστινιακό θύλακα και ένα χρόνο από τότε που συμφωνήθηκε μια υποτιθέμενη κατάπαυση του πυρός, είναι προφανές πλέον ότι ήταν ένα ορόσημο.
Οι φωτογραφίες από τη Λωρίδα της Γάζας πριν και μετά τους βομβαρδισμούς και τις καταστροφές αφηγούνται ένα μέρος της ιστορίας. Μετά από τρία χρόνια αδιάκοπων ισραηλινών επιθέσεων, δορυφορικές εικόνες δείχνουν πώς ολόκληρες πόλεις έχουν μετατραπεί σε ερείπια, τζαμιά και νοσοκομεία έχουν εξαφανιστεί, ενώ η κάποτε άδεια ακτογραμμή είναι πλέον γεμάτη με σκηνές.
Και για το Ισραήλ όμως υπάρχει ένα πριν και ένα μετά. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε καλλιεργήσει στη χώρα ένα αίσθημα ασφάλειας, ακόμη και απόρθητου. Η ευκολία με την οποία η Χαμάς πραγματοποίησε την τρομοκρατική της επίθεση, σκοτώνοντας 1.200 Ισραηλινούς κατέστρεψε αυτή την πεποίθηση για πάντα.
Τρία χρόνια μετά τις 7 Οκτωβρίου, τόσο το Ισραήλ όσο και η Γάζα έχουν αλλάξει σε σημείο που να μην αναγνωρίζονται. Ωστόσο, οι συνέπειες της επίθεσης της Χαμάς και της βάναυσης αντίδρασης του Ισραήλ, η οποία έχει σκοτώσει περισσότερους από 73.000 Παλαιστίνιους, συμπεριλαμβανομένων 21.000 παιδιών, έχουν εξαπλωθεί πολύ ευρύτερα.
Με το πρόσχημα της προστασίας των δικών του συνόρων, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει πολέμους και στρατιωτικές επιθέσεις σε όλη την περιοχή, στέλνοντας στρατεύματα στη Συρία, προσαρτώντας ουσιαστικά τμήματα του νότιου Λιβάνου και ξεκινώντας, μαζί με τις ΗΠΑ, έναν πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος δεν μπορεί να κερδηθεί και έχει εξελιχθεί σε μια περιφερειακή σύγκρουση που επηρεάζει όλα τα κράτη του Κόλπου.
Ο πόλεμος στο Ιράν πυροδότησε νέες συγκρούσεις στην Υεμένη μεταξύ των Χούθι και της Σαουδικής Αραβίας, η οποία αυτή την εβδομάδα ενεργοποίησε το αμοιβαίο αμυντικό σύμφωνο με το Πακιστάν και την Τουρκία, παρασύροντας άλλες δύο χώρες στην πολεμική δίνη. Πέρα από την Ερυθρά Θάλασσα, ορισμένοι από τους ίδιους εμπλεκόμενους εμπλέκονται στον πόλεμο στο Σουδάν και σε νέες συγκρούσεις που έχουν ξεσπάσει εντός της Αιθιοπίας.
Περισσότερες από δώδεκα χώρες σε δύο ηπείρους εμπλέκονται πλέον σε έναν αυξανόμενο αριθμό πολέμων, με κάποιες από αυτές να συμμετέχουν σε διάφορα μέτωπα, ενώ τα συμφέροντα είναι πολλά και ανταγωνιστικά.
Υπό αμφισβήτηση το διεθνές δίκαιο
Όμως έχει αλλάξει και κάτι άλλο, πιο ύπουλο. Το διεθνές δίκαιο, όσο αδύναμο κι αν ήταν, έχει αντικατασταθεί πλέον ανοιχτά από τη στρατιωτική ισχύ. Το 2022, οι δυτικοί ηγέτες που δημιούργησαν έναν συνασπισμό που αντιτάχθηκε στην εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, απηύθυναν ηθικές εκκλήσεις βασισμένες στην παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Στη Γάζα, ενθάρρυναν και υποστήριζαν το Ισραήλ, ακόμη και όταν ήταν σαφές ότι οι κανόνες παραβιάζονταν. Αυτή η υποκρισία δεν έχει περάσει απαρατήρητη μεταξύ εκατομμυρίων πολιτών στη Δύση.
Η Γάζα έχει αλλάξει επίσης τον τρόπο που διεξάγονται οι πόλεμοι. Το Ισραήλ χρησιμοποιεί εκτεταμένα την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) για την επιλογή στόχων, επιταχύνοντας την πορεία μας προς ένα μέλλον για το οποίο είμαστε ακόμη απροετοίμαστοι.
Όλα αυτά επιτράπηκαν να συμβούν σε μια εποχή που η Δύση υποστήριζε ότι υπήρχε η «διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες». Μπορεί να έχει διαλυθεί πλέον από τον Ντόναλντ Τραμπ, όμως η καταστρατήγησή της ξεκίνησε υπό τον Τζο Μπάιντεν. Ήταν ο Μπάιντεν που διασφάλισε ότι η ροή όπλων προς το Ισραήλ θα συνεχιζόταν αδιάλειπτα, που επέμεινε ότι κάθε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που ζητούσε κατάπαυση του πυρός θα δεχόταν βέτο και που επιτέθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο όταν αυτό προσπάθησε να απαγγείλει κατηγορίες στον Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου.
Πάντως, και τα υπόλοιπα μέλη του G7 δεν διατύπωσαν επιφυλάξεις. Αντίθετα, έδωσαν από την αρχή την υποστήριξή τους στο Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων με κεντρώες κυβερνήσεις, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία.
Μόνο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, φάνηκε να ζητά μια ελάχιστη αναγνώριση της κατάστασης που διαμορφωνόταν. Λιγότερο από τρεις εβδομάδες μετά τις 7 Οκτωβρίου, χαρακτήρισε την αντίδραση του Ισραήλ «συλλογική τιμωρία του παλαιστινιακού λαού» και απαίτησε την άμεση κατάπαυση του πυρός.
