Γεράσιμος Κονιδάρης: Η εμπιστοσύνη δεν θεσπίζεται-Κατακτάται

Ο Γεράσιμος Κονιδάρης Σύμβουλος Διοίκησης και Επικοινωνίας στο ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ, μιλά στη «Βεργίνα» για μια διαδρομή τεσσάρων δεκαετιών στη φαρμακευτική αγορά, τη διεθνή του δράση, τη δημιουργία σύγχρονων ασφαλιστικών θεσμών και τη νέα εποχή του Ταμείου μετά το άρθρο 42 του ν. 5316/2026. Και καταθέτει τη δική του άποψη για το φλέγον ζήτημα της κοινωνικής Ασφάλισης.

Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις δεν εξαρτώνται από ένα πρόσωπο.

Η επαγγελματική μου πορεία στον χώρο του φαρμάκου, τον οποίο ολοκλήρωσα ως Διευθυντής Ανάπτυξης της Sanofi Hellas μού δίδαξε τη σημασία της οργάνωσης, της καινοτομίας, της συνεργασίας και της ευθύνης απέναντι στην Κοινωνία. Το φάρμακο δεν είναι απλώς ένας παραγωγικός κλάδος , είναι ένας χώρος όπου η επιστήμη συναντά καθημερινά την ανθρώπινη ανάγκη. Μέσα από την θεσμική και συνδικαλιστική δράση διαπίστωσα ότι η εμπειρία αποκτά πραγματική αξία όταν επιστρέφει στην κοινωνία. Η επιχειρηματική πραγματικότητα σε διδάσκει αποτελεσματικότητα. Η κοινωνική ασφάλιση σε διδάσκει μακροπρόθεσμη ευθύνη. Στις θέσεις απ’ όπου πέρασα προσπάθησα με τους συνεργάτες μου , να αφήνουμε έναν οργανισμό ισχυρότερο και πιο χρήσιμο απ’ ότι τον παραλάβαμε.

Υπηρέτησα την UIADM ως Αντιπρόεδρος από το 1988 έως το 1996 και ως Πρόεδρος μέχρι το 2007. Ήταν ένα μεγάλο σχολείο διεθνούς συνεργασίας. Συναντήσαμε διαφορετικά συστήματα υγείας, διαφορετικές ασφαλιστικές παραδόσεις και διαφορετικούς τρόπους συνεννόησης ανάμεσα στο κράτος, στις επιχειρήσεις και στους κοινωνικούς εταίρους.

Το βασικό συμπέρασμα ήταν σαφές: οι χώρες που προχωρούν δεν είναι κατ’ ανάγκην εκείνες που διαθέτουν τους περισσότερους πόρους, αλλά εκείνες που διαθέτουν σταθερούς θεσμούς, συνέχεια στις πολιτικές τους και κουλτούρα διαλόγου. Οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να εξαρτώνται από ένα πρόσωπο ή από έναν εκλογικό κύκλο. Χρειάζονται γνώση, εμπιστοσύνη και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Στη συνέχεια ως ιδρυτής και επί 22 χρόνια Πρόεδρος της ΠΟΙΕΦΣΕΚ, είχα συμμετοχή στις μεγάλες αγωνίες του κλάδου. Στα δύσκολα χρόνια των μεταρρυθμίσεων, υπήρξα από τους βασικούς θεσμικούς συντελεστές της μετατροπής του Κλάδου Επικουρικής Ασφάλισης του ΤΕΑΙΤ ΝΠΔΔ σε ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΙΔ και του Κλάδου Πρόνοιας του ΤΑΠΙΤ ΝΠΔΔ σε ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ.

Ανέλαβα ως Εντεταλμένος Διευθύνων Σύμβουλος στη διάρκεια των δύο πρώτων χρόνων του ΤΕΑΥΦΕ και, αντίστοιχα, στο ΤΑΥΦΕ από το 2014 έως το 2024.Έπρεπε να διασφαλιστούν η συνέχεια των δικαιωμάτων, η περιουσία και η εμπιστοσύνη των ασφαλισμένων. Και αυτό μπορούσε να επιτευχθεί μόνο συλλογικά, με σχέδιο, τεκμηρίωση και καθημερινή δουλειά.

«Οι θεσμοί δεν χτίζονται σε μία ημέρα. Χτίζονται με συνέπεια, γνώση και εμπιστοσύνη.»

Το ΤΑΥΦΕ συμπληρώνει 65 χρόνια ιστορίας. Πέρα από τον συμβολισμό της επετείου, τι αντιπροσωπεύει αυτή η διαδρομή;

Το ΤΑΥΦΕ συμπληρώνει 65 χρόνια ιστορίας. Εκτός από τον συμβολισμό της επετείου, η διαδρομή αυτή αποδεικνύει ότι ένας θεσμός μπορεί να εξελίσσεται χωρίς να χάνει την ταυτότητά του και τον κοινωνικό του προσανατολισμό. Στο διάστημα αυτό άλλαξαν κυβερνήσεις, νόμοι, οικονομικές συνθήκες και μορφές εργασίας. Εκείνο που δεν άλλαξε είναι η ανάγκη του εργαζόμενου να γνωρίζει ότι οι εισφορές μιας ζωής προστατεύονται και θα επιστρέψουν σε αυτόν όταν τις χρειαστεί περισσότερο.

Σήμερα το ΤΑΥΦΕ ασφαλίζει περισσότερους από 30.000 ενεργούς ασφαλισμένους, συνεργάζεται με περισσότερους από 7.500 εργοδότες και διαχειρίζεται περιουσία που προσεγγίζει τα 300 εκατομμύρια ευρώ. Από περίπου 41,6 εκατομμύρια ευρώ κατά την έναρξη της λειτουργίας του ως ΝΠΙΔ, η περιουσία του ξεπέρασε τα 280 εκατομμύρια, χωρίς κρατική χρηματοδότηση και χωρίς κοινωνικούς πόρους. Αυτά τα μεγέθη είναι σημαντικά, αλλά δεν είναι αυτοσκοπός. Έχουν αξία επειδή στηρίζουν παροχές και δημιουργούν ασφάλεια για τις σημερινές και τις επόμενες γενιές.

Το άρθρο 42 του ν. 5316/2026 θεωρήθηκε κομβική θεσμική εξέλιξη.  Θεσπίζει,  μια σαφή και σοβαρή διαδικασία: ένα ταμείο που εμπίπτει στη σχετική ρύθμιση μπορεί, με αυξημένη πλειοψηφία δύο τρίτων του Διοικητικού του Συμβουλίου, να ζητήσει τη διατήρηση του υποχρεωτικού χαρακτήρα της ασφάλισής του. Το αίτημα πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη στοιχεία, εκθέσεις και μελέτες που τεκμηριώνουν τη βέλτιστη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων και τη βιωσιμότητα του φορέα.

Η τελική κρίση ανήκει στην Πολιτεία, μετά τις αιτιολογημένες εισηγήσεις της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής και της αρμόδιας υπηρεσίας του Υπουργείου. Στο διάστημα εξέτασης, η υποχρεωτική υπαγωγή διατηρείται. Αυτή είναι, κατά τη γνώμη μου, η μεγάλη θεσμική αξία της διάταξης: αντικαθιστά την οριζόντια αντιμετώπιση με την τεκμηριωμένη κρίση. Για το ΤΑΥΦΕ, που επί δεκαετίες λειτουργεί στον πρώτο πυλώνα της υποχρεωτικής κοινωνικής ασφάλισης, το άρθρο 42 ανοίγει τον δρόμο ώστε η ιστορική του συνέχεια να αξιολογηθεί με βάση την πραγματική του πορεία και όχι με αφηρημένες γενικεύσεις.

Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι ένας θεσμός συνδεδεμένος με την ανάπτυξη και τις επενδύσεις. Σ αυτό το πλαίσιο τίθεται στο προσκήνιο και το θέμα της κοινωνικής ασφάλισης. Μια υγιής οικονομία χρειάζεται επιχειρήσεις που επενδύουν, εργαζομένους που δημιουργούν και θεσμούς που παρέχουν ασφάλεια και σταθερούς κανόνες. Η κοινωνική ασφάλιση δεν είναι αντίπαλος της ανάπτυξης ούτε ένα παθητικό δημοσιονομικό κόστος. Είναι επένδυση στην κοινωνική συνοχή και, τελικά, στην ίδια την παραγωγικότητα.

Η καινοτομία ευδοκιμεί όταν υπάρχει εμπιστοσύνη. Οι επιχειρήσεις χρειάζονται προβλεψιμότητα , οι εργαζόμενοι προοπτική και η Πολιτεία αξιόπιστους συνομιλητές. Ανάπτυξη, Επιχειρηματικότητα και Κοινωνική Προστασία είναι τρεις όψεις της ίδιας εθνικής προσπάθειας.

Η μεγαλύτερη πρόσκληση των επόμενων ετών είναι το δημογραφικό. Ωστόσο δεν είναι η μόνη.  Η γήρανση του πληθυσμού, οι νέες μορφές εργασίας, η κινητικότητα, η ψηφιακή μετάβαση και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζουν ριζικά την οικονομία. Οι ασφαλιστικοί θεσμοί οφείλουν να προσαρμόζονται, χωρίς να χάνουν την κοινωνική τους αποστολή.

Χρειάζεται αναλογιστική πειθαρχία, επαγγελματική διαχείριση, διαφάνεια και σταθερό θεσμικό πλαίσιο πέρα από εκλογικούς κύκλους. Πάνω απ’ όλα, χρειάζεται να αποκαταστήσουμε τη σχέση εμπιστοσύνης των νεότερων γενεών με την κοινωνική ασφάλιση. Όταν ένας νέος θεωρεί ότι η εισφορά του δεν έχει μέλλον, το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό· είναι βαθιά θεσμικό.

Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους ανθρώπους που ξεκινούν σήμερα την πορεία τους στον χώρο του φαρμάκου;

Να επενδύουν στη γνώση και να μη φοβούνται την αλλαγή. Ο φαρμακευτικός κλάδος είναι από τη φύση του χώρος επιστήμης, καινοτομίας και υψηλής κοινωνικής ευθύνης. Οι νέοι έχουν σήμερα πρόσβαση σε εργαλεία και δυνατότητες που η δική μας γενιά δεν μπορούσε να φανταστεί. Μαζί με τις δυνατότητες, όμως, έρχεται και μεγαλύτερη ευθύνη.

Θα τους έλεγα να χτίζουν την επαγγελματική τους πορεία πάνω στην αξιοπιστία, στο ήθος και στη συνεργασία. Και να συμμετέχουν στους συλλογικούς και ασφαλιστικούς θεσμούς. Οι θεσμοί δεν είναι τέλειοι ούτε βελτιώνονται μόνοι τους. Βελτιώνονται όταν άνθρωποι με γνώση και καθαρή πρόθεση αποφασίζουν να συμμετάσχουν. Η δική μας γενιά παρέλαβε μια σκυτάλη, δημιούργησε και μετέτρεψε θεσμούς. Η νέα γενιά έχει την ευθύνη να τους εκσυγχρονίσει και να τους παραδώσει ακόμη ισχυρότερους.

Μετά από μια τόσο μεγάλη διαδρομή, ποια θεωρείτε τη σημαντικότερη παρακαταθήκη σας;

Δεν θα μιλούσα για προσωπική παρακαταθήκη. Καμία σοβαρή θεσμική αλλαγή δεν είναι έργο ενός ανθρώπου. Πίσω της βρίσκονται συνεργάτες, διοικήσεις, εργαζόμενοι, επιστήμονες, κοινωνικοί εταίροι και άνθρωποι που δέχθηκαν να αναλάβουν ευθύνη σε δύσκολες στιγμές. Είχα την τιμή να βρίσκομαι σε ορισμένες από αυτές τις στιγμές και να συμβάλω ενεργά.

Αν κάτι θεωρώ πραγματικά σημαντικό, είναι ότι οι φορείς στη δημιουργία και στη μετεξέλιξη των οποίων συμμετείχα εξακολουθούν να υπηρετούν χιλιάδες ανθρώπους. Οι θέσεις ολοκληρώνονται. Οι τίτλοι ξεχνιούνται. Εκείνο που μένει είναι αν παρέδωσες έναν θεσμό καλύτερο από εκείνον που παρέλαβες.

Πίστεψα στους θεσμούς περισσότερο από τα αξιώματα. Όχι από θεωρητική προσήλωση, αλλά επειδή είδα στην πράξη ότι ένας αξιόπιστος θεσμός μπορεί να προστατεύσει τον κόπο μιας ολόκληρης ζωής. Οι άνθρωποι περνούν. Οι θεσμοί μένουν. Και η ευθύνη κάθε γενιάς είναι να τους παραδίδει ισχυρότερους στην επόμενη.