Η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς των Αιγοπροβάτων εξέφρασε την εκτίμησή της σχετικά με την έκθεση της EFSA με τίτλο «Sheep and goatpox: vaccines and vaccination scenarios to control the epidemics in Greece and Bulgaria in 2025», η οποία δημοσιεύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 2026. Σύμφωνα με την Επιτροπή, παρά τη σημαντική συμβολή της έκθεσης στην αποτύπωση της διαθέσιμης επιστημονικής γνώσης, δεν υπάρχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για την ευρεία ή συστηματική χρήση εμβολιασμού κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων (SGP) στην Ελλάδα.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές αβεβαιότητες και περιορισμοί, οι οποίοι καθιστούν τον εμβολιασμό επιστημονικά και επιχειρησιακά επισφαλή. Κύρια ζητήματα που αναδεικνύονται περιλαμβάνουν:
- Απουσία εγκεκριμένων εμβολίων στην ΕΕ και περιορισμένη διαθεσιμότητα εμβολίων με δυνατότητες DIVA (διαχωρισμού εμβολιασμένων από νοσούντα ζώα).
- Περιορισμένα και ανομοιογενή δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων σε ευρωπαϊκές και ειδικότερα ελληνικές φυλές αιγοπροβάτων.
- Κίνδυνοι για την επιτήρηση και την εκρίζωση της νόσου, όπως πιθανή αποβολή ζώντων, μειωμένης λοιμογόνου δύναμης εμβολίων, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το καθεστώς απαλλαγής της χώρας από τη νόσο.
- Μεθοδολογικοί περιορισμοί των επιδημιολογικών μοντέλων, τα οποία δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως τα επιχειρησιακά ερωτήματα του ενωσιακού πλαισίου εκρίζωσης.
- Πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής περιορισμών μετακίνησης ζώων στο ελληνικό παραγωγικό σύστημα, που καθιστούν δύσκολη τη μετάφραση των μοντέλων σε στρατηγική πολιτικής.
Με βάση τα παραπάνω, η Επιτροπή καταλήγει ότι ο εμβολιασμός δεν μπορεί σήμερα να θεωρηθεί ώριμο ή ουδέτερο εργαλείο ελέγχου της SGP στην Ελλάδα, ιδίως σε ένα περιβάλλον όπου ο πρωταρχικός στόχος παραμένει η ταχεία εκρίζωση της νόσου και η διατήρηση ή ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγής.
Τονίζεται επίσης ότι οποιαδήποτε μελλοντική εξέταση στρατηγικών εμβολιασμού θα πρέπει να προηγείται από καλά σχεδιασμένες, στοχευμένες δοκιμές πεδίου, προσαρμοσμένες στις ελληνικές επιδημιολογικές, γενετικές και διαχειριστικές συνθήκες. Παράλληλα, απαιτείται σαφής αξιολόγηση των επιπτώσεων στην επιτήρηση, στο εμπόριο και στη βιωσιμότητα των μέτρων, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της εφαρμογής τους.
Συνολικά, η θέση της Επιτροπής υπογραμμίζει ότι, ενώ η επιστημονική γνώση αυξάνεται, ο εμβολιασμός δεν αποτελεί σήμερα εφικτή λύση για τον έλεγχο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα, και κάθε μελλοντική εφαρμογή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και επιστημονική τεκμηρίωση.
