Η παρέμβασή του ανέδειξε τη διάκριση ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στην οικονομική σύγκλιση με την ΕΕ
Την εκτίμηση ότι η Ελλάδα δεν κατάφερε να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες της μεταμνημονιακής περιόδου και να πετύχει την αναπτυξιακή «εκτίναξη» που άξιζαν οι θυσίες των πολιτών διατύπωσε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ασκώντας κριτική στην οικονομική πολιτική των τελευταίων ετών και προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις του πληθωρισμού, της ακρίβειας και της στεγαστικής κρίσης.
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης μίλησε κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Χριστοδουλάκη, «Μετά τα μνημόνια, οι χαμένες ευκαιρίες 2018–2025», που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, στην Αθήνα.
Στην τοποθέτησή του αναγνώρισε τις θετικές εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, όπως η μείωση της ανεργίας και η βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας, υποστήριξε ωστόσο ότι δεν επιτεύχθηκε η ουσιαστική αναπτυξιακή επανεκκίνηση που θα επέτρεπε στην Ελλάδα να καλύψει το έδαφος που έχασε κατά τη δεκαετή κρίση.
«Δεν αρκεί να συγκρίνουμε τη σημερινή Ελλάδα με εκείνη του 2009»
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος σημείωσε ότι η χώρα διαθέτει πλέον δημοσιονομικούς και θεσμικούς μηχανισμούς προστασίας, οι οποίοι της επιτρέπουν να έχει επιστρέψει σε συνθήκες σχετικής κανονικότητας.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η επιστροφή στην προ κρίσης κατάσταση δεν μπορεί να αποτελεί τον τελικό στόχο.
«Το να συγκρίνεις την κατάσταση της χώρας σήμερα με την κατάσταση το 2009 σημαίνει πολύ λίγα, γιατί πρέπει να συγκρίνουμε την κατάσταση μεταξύ όλων των μελών της Ε.Ε.», ανέφερε.
Όπως εξήγησε, η Ελλάδα δεν πρέπει απλώς να επιστρέψει στο επίπεδο όπου βρισκόταν πριν από την οικονομική κρίση, αλλά να προσεγγίσει το επίπεδο ανάπτυξης στο οποίο θα μπορούσε να έχει φτάσει εάν δεν είχε μεσολαβήσει η δεκαετής οικονομική δοκιμασία.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε βασικό διαρθρωτικό περιορισμό για τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
«Γιατί δεν έγινε η εκτίναξη που αναμέναμε;»
Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έθεσε το ερώτημα γιατί η Ελλάδα δεν κατάφερε να πετύχει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, παρά τις ευνοϊκές συνθήκες και τους σημαντικούς ευρωπαϊκούς πόρους που είχε στη διάθεσή της.
Ειδικότερα, αναφέρθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο ΕΣΠΑ και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, κάνοντας λόγο για μια σπάνια συγκυρία χρηματοδοτικών δυνατοτήτων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην περίοδο της πανδημίας, διευκρινίζοντας ότι, από την άποψη της δημοσιονομικής ευελιξίας και των διαθέσιμων οικονομικών πόρων, δημιουργήθηκαν σημαντικές δυνατότητες παρέμβασης.
«Μοιράστηκε τόσο χρήμα, όσο απορροφήθηκε από την οικονομία την περίοδο της κρίσης», υποστήριξε.
Παράλληλα, άφησε αιχμές για τον τρόπο διάθεσης των ενισχύσεων, υποστηρίζοντας ότι σημαντικά ποσά δόθηκαν μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα με κριτήρια που, κατά την εκτίμησή του, δεν έχουν επαρκώς επιβεβαιωθεί.
«Ο πληθωρισμός είναι ο αυτόματος πιλότος της οικονομίας»
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέναντι στον ρόλο που, όπως υποστήριξε, έχει αποκτήσει ο πληθωρισμός στη διαμόρφωση των οικονομικών αποτελεσμάτων.
«Έχουμε αφήσει τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έναν αυτόματο πιλότο να καθοδηγεί την οικονομία και αυτός είναι ο πληθωρισμός», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κατά τον ίδιο, ο πληθωρισμός διαβρώνει τα εισοδήματα, διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες και ταυτόχρονα συμβάλλει στη διαμόρφωση θετικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναγνώρισε ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει σημαντική δημοσιονομική εξυγίανση και βρίσκεται, σύμφωνα με την εκτίμησή του, σε ασφαλέστερη δημοσιονομική θέση από χώρες όπως η Ιταλία και η Γαλλία.
Επισήμανε, ωστόσο, ότι η βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών δεν αρκεί όταν τα νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πιέσεις από την ακρίβεια και την ανεπάρκεια του διαθέσιμου εισοδήματος.
«Το στεγαστικό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των ελληνικών νοικοκυριών»
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος στάθηκε ιδιαίτερα στη στεγαστική κρίση, την οποία χαρακτήρισε ως το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά.
Όπως ανέφερε, η δαπάνη για τη στέγαση στην Ελλάδα βρίσκεται σε επίπεδο σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Συνέδεσε την επιβάρυνση αυτή με τη γενικότερη εισοδηματική πίεση, υποστηρίζοντας ότι η οικονομική σταθεροποίηση δεν έχει μεταφραστεί στον βαθμό που θα έπρεπε σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Παράλληλα, έκανε λόγο για μια περίοδο διαρκών θεσμικών συγκρούσεων τα τελευταία επτά χρόνια, αναφερόμενος στη λειτουργία των κρατικών οργάνων, της Δικαιοσύνης και στις σχέσεις της χώρας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
«Οι θυσίες των Ελλήνων άξιζαν μια νέα αφετηρία»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναφέρθηκε στη διαχείριση του δημόσιου χρέους, χαρακτηρίζοντας ορθές τις κινήσεις πρόωρης αποπληρωμής και εξαγοράς δανείων.
Τόνισε, ωστόσο, ότι η σημερινή δημοσιονομική θέση της Ελλάδας στηρίζεται στις διευθετήσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2012 και το 2018.
«Όλες οι διευθετήσεις που έγιναν το 2012 έγιναν και το 2018, και αυτό είναι που δημιουργεί τη δημοσιονομική προϋπόθεση για να υπάρχει η χώρα», σημείωσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κρίσιμο ερώτημα είναι τι προστέθηκε σε αυτή τη βάση από το 2019 και μετά.
«Αναγνωρίζω και υπογραμμίζω όλα τα θετικά επιτεύγματα, αλλά δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε τα μεγάλα προβλήματα», ανέφερε.
«Τα χρόνια αυτά δεν έχουν δώσει στην Ελλάδα την εκτίναξη, τη νέα αφετηρία την οποία άξιζε η προσπάθεια των Ελλήνων και ο πόνος που κατεβλήθη τα χρόνια της κρίσης», κατέληξε.
Η παρέμβασή του ανέδειξε τη διάκριση ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στην ουσιαστική οικονομική σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας στο επίκεντρο το ερώτημα κατά πόσο η μεταμνημονιακή ανάπτυξη έχει βελτιώσει την καθημερινότητα των πολιτών.
