Για πολλοστή φορά η δικαιοσύνη έκανε το «θαύμα» της αποφυλακίζοντας τον εγκέφαλο της 17 Νοέμβρη γνωστό ως «Λάμπρο» ή αλλιώς Αλέξανδρο Γιωτόπουλο. Βέβαια η απόφαση πάρθηκε πίσω με εντολή του Αρείου Πάγου και ο αρχηγός της μεγαλύτερης τρομοκρατικής οργάνωσης στην Ελλάδα είναι πάλι πίσω από τα κάγκελα της φυλακής. Η 17 Νοέμβρη, για όσο καιρό κράτησε η δράση της, χτύπησε με διάφορους τρόπους όπως ληστείες, βομβιστικές επιθέσεις, δολοφονίες και άλλες ένοπλες ενέργειες. Μια όμως από αυτές τις δράσεις αρκούσε ώστε να διασύρει την Ελλάδα σε όλο τον κόσμο και να την κάνει πρωτοσέλιδο για όλους τους λάθος λόγους: η δολοφονία του Steven Saunders το καλοκαίρι του 2000 η οποία ήταν και η τελευταία δράση της οργάνωσης.
Το χρονικό της δολοφονίας
Ήταν πρωινές ώρες τις 8ης Ιουλίου του 2000. Ο Steven Saunders, Βρετανός ταξίαρχος και στρατιωτικός ακόλουθος/σύμβουλος άμυνας της βρετανικής πρεσβείας στην Αθήνα, φεύγει από το σπίτι του στην Νέα Ερυθραία και κατευθύνεται προς την πρεσβεία στον Κολωνάκι, μέσα σε ένα λευκό Rover. Όσο το αμάξι βρίσκεται, ακινητοποιημένο λόγω κίνησης, στη λεωφόρο Κηφισιάς, στο ύψος του Ψυχικού, μια μοτοσυκλέτα με δύο αναβάτες προσεγγίζει την μεριά του συνοδηγού. Τότε ο ένας από τους δύο αναβάτες πυροβολεί τον Saunders, ο οποίος τραυματίζεται σοβαρά. Αμέσως μεταφέρεται στον Ερυθρό Σταυρό, οπού παρά την προσπάθεια των γιατρών δεν καταφέρνει να κρατηθεί στην ζωή.
Πως συνδέθηκε με την δολοφονία η 17 Νοέμβρη
Η 17 Νοέμβρη ανέλαβε η ίδια την ευθηνή της δολοφονίας με μια προκήρυξη, όπως συνήθιζε. Σύμφωνα με τις ανακρίσεις, τις καταθέσεις αλλά και τις ομολογίες, οι δύο φερόμενοι βασικοί εκτελεστές ήταν ο Σάββας Ξηρός, ο οποίος πυροβόλησε τέσσερις φορές με ένα .45 και ο αρχιεκτελεστής της οργάνωσης γνωστός ως Λουκάς ή αλλιώς Δημήτρης Κουφοντίνας που χρησιμοποίησε ένα όπλο τύπου G-3, το οποίο κόλλησε και δεν κατάφερε να βρει στόχο. Την δολοφονία οργάνωσε και κατεύθυνε ο προαναφερθείς Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Σύμφωνα με τον Ξηρό ο στόχος είχε παρακολουθηθεί, είχαν χρονομετρηθεί οι αποστάσεις και η επίθεση οργανώθηκε ώστε οι δράστες να συμπέσουν με το αυτοκίνητο του Saunders στο ίδιο φανάρι. Ο βασικός λόγος της δολοφονίας ήταν η φερόμενη σύνδεση με τη βρετανική/ΝΑΤΟϊκή στρατιωτική δράση, ειδικά με το Κόσοβο και τη Γιουγκοσλαβία, κάτι το οποίο διέψευσε η ίδια η γυναίκα του Saunders, Heather Saunders, υποστηρίζοντας, κατά την δι;aρκεια της δίκης, πως ο άντρας της, την περίοδο του πολέμου στο Κόσοβο, βρισκόταν στο Ντόρσετ και μάθαινε ελληνικά και πως δεν είχε σχέση με την Αεροπορία, αλλά ήταν αξιωματικός του Στρατού Ξηράς. Η συγκεκριμένη δολοφονία θεωρήθηκε η αρχή του τέλους για την 17 Νοέμβρη, κυρίως λόγω της πίεσης που δέχθηκαν οι ελληνικές αρχές από το εξωτερικό ώστε να καταστείλουν την δράση της.
Ο διεθνής διασυρμός, οι πιέσεις και οι ολυμπιακοί αγώνες
Η δολοφονία Saunders διέσυρε την Ελλάδα σε διεθνές επίπεδο, κυρίως λόγω της αδυναμίας των αρχών να πιάσουν μια τρομοκρατική οργάνωση όπου για σχεδόν 25 χρόνια εκτελούσε ακόμα και ξένους διπλωμάτες εντός της χώρας, πέρα των υπολοίπων δολοφονιών. Σύμφωνα με έκθεση του αμερικανικού State Department για το 2000, η Αθήνα δεν είχε λύσει καμία εκκρεμή τρομοκρατική υπόθεση και δεν είχε συλλάβει κανέναν ύποπτο τρομοκρατίας εκείνη τη χρονιά, παρότι είχε προηγηθεί η δολοφονία Saunders. Αυτό προς τα έξω έδειχνε εικόνα ανικανότητας των αρχών. Την ίδια μέρα της δολοφονίας η βρετανική αστυνομία/Metropolitan Police ήρθε στην Αθήνα και συνεργάστηκε με την ελληνική αστυνομία στην έρευνα. Το βρετανικό κοινοβούλιο κατέγραψε ότι Βρετανοί αστυνομικοί ταξίδεψαν στην Αθήνα την ίδια ημέρα της δολοφονίας και παρέμειναν για να βοηθήσουν στις έρευνες και στην εκπαίδευση/συμβουλευτική προς τις ελληνικές αρχές. Εκείνη την περίοδο είχαν τεθεί πολλά ερωτήματα για το αν η Ελλάδα θα μπορεί να διασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004. Η Ελλάδα είχε αναλάβει να οργανώσει την Ολυμπιάδα και οι ξένες χώρες ρωτούσαν ουσιαστικά «αν δεν μπορείτε να πιάσετε μια τρομοκρατική οργάνωση που σκοτώνει εδώ και 25 χρόνια, πώς θα προστατεύσετε αθλητές, διπλωμάτες και τουρίστες το 2004;» Το 2002, διεθνή ΜΜΕ περιέγραφαν τη 17Ν ως μεγάλη απειλή για την ασφάλεια των Αγώνων.
Σε γενικές γραμμές η δολοφονία Saunders ανέδειξε σε διεθνές επίπεδο τις παθογένειες των ελληνικών αρχών, οι οποίες σε αρκετά πεδία καλά κρατούν μέχρι και σήμερα.
Νίκος Μπουφίδης
