Η Φινλανδία, η Γαλλία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ελλάδα ήταν οι μόνες χώρες στις οποίες η πλειοψηφία των πολιτών απάντησε ότι η χώρα τους θα πρέπει να είναι σε θέση να πολεμήσει μόνη της
Όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι επιθυμούν η ασφάλεια της ηπείρου να βασίζεται στις ίδιες τις ευρωπαϊκές χώρες και όχι στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και εξακολουθούν να αμφιβάλλουν αν αυτό είναι εφικτό, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση που δημοσίευσε το Politico.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο αυτό μπορεί να γίνει πράξη, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο από την εταιρεία Public First σε 24 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έδειξε ότι το 40% των ερωτηθέντων θεωρεί αποδεκτό η χώρα του να βασίζεται στην Ευρώπη για στρατιωτική υποστήριξη, ενώ μόλις το 14% δήλωσε ότι θα αποδεχόταν βοήθεια από χώρες εκτός Ευρώπης, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες.
«Οι Ευρωπαίοι αισθάνονται λιγότερο ασφαλείς και θεωρούν ότι οι ΗΠΑ είναι λιγότερο αξιόπιστες. Το κατά πόσο αυτό μεταφράζεται σε προθυμία να αντιμετωπίσουν τους δύσκολους συμβιβασμούς που συνεπάγεται μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή άμυνα -ιδίως την ανάγκη για μεγαλύτερες επενδύσεις, οι οποίες δεν θα κατευθύνονται απαραίτητα σε επιχειρήσεις της δικής τους χώρας- παραμένει ανοιχτό ερώτημα», δήλωσε ο διευθυντής της Public First, Άναντ Μένον.
Ωστόσο, οι πολίτες της ΕΕ εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το κατά πόσο η Ευρώπη είναι σε θέση να τους υπερασπιστεί: το 41% θεωρεί ότι είναι έτοιμη να το πράξει, ενώ το 43% εκτιμά ότι δεν είναι.
Ακόμη μεγαλύτερος είναι ο σκεπτικισμός όσον αφορά την εθνική άμυνα, καθώς το 58% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η χώρα του δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη να αμυνθεί, ενώ μόλις το 27% θεωρεί ότι είναι.
Η δημοσκόπηση δημοσιεύεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αμφισβητεί την εγγύηση συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, έχει απειλήσει με προσάρτηση της Γροιλανδίας – αυτόνομου εδάφους της Δανίας –, έχει περιορίσει τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις που είναι διαθέσιμες στη Συμμαχία και αποσύρει μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Βάσει του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, και τα 32 κράτη-μέλη της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά, δεσμεύονται να συνδράμουν οποιοδήποτε μέλος δεχθεί επίθεση.
Την ίδια στιγμή, πολλοί ανώτατοι αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών και των ενόπλων δυνάμεων εκφράζουν φόβους ότι η Ρωσία θα μπορούσε να επιτεθεί σε ευρωπαϊκή χώρα πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος πιέζει τις ευρωπαϊκές χώρες να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες, ζήτημα που αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα την επόμενη εβδομάδα, και να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για τη συμβατική άμυνα της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Παρά τις αμφιβολίες για τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να προμηθεύονται βασικά οπλικά συστήματα από τις ΗΠΑ και να εξαρτώνται από κρίσιμες αμερικανικές δυνατότητες, όπως οι πληροφορίες, τα διαστημικά μέσα και ο εναέριος ανεφοδιασμός. Ωστόσο, το 46% των ερωτηθέντων συμφώνησε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να κατασκευάζουν τον αμυντικό τους εξοπλισμό εντός Ευρώπης, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται υψηλότερο κόστος.
Νωρίτερα φέτος, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι όποιος πιστεύει πως η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες «ονειρεύεται», προκαλώντας την έντονη αντίδραση ορισμένων Ευρωπαίων βουλευτών.
Ωστόσο, οι απόψεις των πολιτών αντανακλούν σε κάποιο βαθμό τις ανησυχίες του Ρούτε. Οι κάτοικοι των χωρών της πρώτης γραμμής απέναντι στη Ρωσία, όπως οι χώρες της Βαλτικής, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, ήταν μεταξύ εκείνων που εξέφρασαν τις μεγαλύτερες αμφιβολίες για την ικανότητά τους να αμυνθούν χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Οι κυβερνήσεις αυτών των χωρών στηρίζουν σθεναρά το ΝΑΤΟ και, στην πλειονότητά τους, επιθυμούν τη διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Μοναδική εξαίρεση αποτέλεσε η Φινλανδία, όπου το 76% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Η Φινλανδία, νέο μέλος του ΝΑΤΟ, διαθέτει ισχυρό σύστημα υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας και καλά εξοπλισμένες ένοπλες δυνάμεις που εκπαιδεύονται με σενάριο πιθανής ρωσικής επίθεσης.
Σε 18 χώρες, η πλειονότητα των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θεωρεί αποδεκτό η χώρα της να βασίζεται στην Ευρώπη, ώστε να διαθέτει επαρκώς ισχυρές στρατιωτικές δυνατότητες για να αποκρούσει μια επίθεση. Η Φινλανδία, η Γαλλία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ελλάδα ήταν οι μόνες χώρες στις οποίες η πλειοψηφία των πολιτών απάντησε ότι η χώρα τους θα πρέπει να είναι σε θέση να πολεμήσει μόνη της.
Η αυτοπεποίθηση της Γαλλίας δεν προκαλεί έκπληξη. Είναι η μοναδική πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διαθέτει μακρά παράδοση αυτόνομης στρατιωτικής ισχύος, ενώ οι περισσότερες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες τα τελευταία χρόνια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περιορισμένες αρμοδιότητες στον τομέα της άμυνας, ωστόσο επιδιώκει να ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να χρηματοδοτούν και να προμηθεύονται από κοινού οπλικά συστήματα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Γίνεται επίσης συζήτηση για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού, όμως μια τέτοια προοπτική παραμένει πολύ μακρινή, αν ποτέ υλοποιηθεί.
Παράλληλα, προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, όπως το πρόγραμμα SAFE, ύψους 150 δισ. ευρώ, το οποίο προβλέπει δάνεια για την αγορά οπλικών συστημάτων, περιορίζουν τη συμμετοχή χωρών που δεν είναι μέλη της Ένωσης, προκαλώντας την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών.
