Με βασικό στόχο την επίτευξη ευρύτερων συναινέσεων, η κυβέρνηση ανοίγει τον φάκελο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, επιχειρώντας παράλληλα να μεταφέρει την πολιτική πίεση στα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως στο ΠΑΣΟΚ, τα οποία καλούνται να τοποθετηθούν με σαφήνεια υπέρ ή κατά συγκεκριμένων θεσμικών αλλαγών.
Στο πλαίσιο αυτό, το Μέγαρο Μαξίμου επιταχύνει τις διαδικασίες για την έναρξη του σχετικού διαλόγου, εντάσσοντας στην ατζέντα ακόμη και ζητήματα που αφορούν το καθεστώς μονιμότητας στον δημόσιο τομέα. Η κυβέρνηση θεωρεί ότι έχει διαμορφωθεί πλέον το κατάλληλο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον ώστε να τεθούν επί τάπητος παρεμβάσεις σε κρίσιμα άρθρα του Συντάγματος.
Ο πρωθυπουργός αναμένεται να δώσει το πολιτικό στίγμα της πρωτοβουλίας με διάγγελμα, μέσω του οποίου θα αναδείξει τη σημασία που αποδίδει ο ίδιος στα θεσμικά ζητήματα και στη διαδικασία της αναθεώρησης. Παράλληλα, περισσότερες λεπτομέρειες για τις προωθούμενες αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, θα παρουσιαστούν τόσο από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών όσο και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό σε συνέντευξη που θα μεταδοθεί το βράδυ της Δευτέρας από τον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ.
Αλλαγές στο καθεστώς απολύσεων στο Δημόσιο
Στην Ηρώδου Αττικού εκτιμούν ότι οι συνθήκες είναι πλέον ώριμες για μια συνταγματική προσαρμογή που θα επιτρέπει την ταχύτερη απομάκρυνση δημοσίων υπαλλήλων σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης αδράνειας ή παραβατικής συμπεριφοράς, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από τη διαδικασία της αξιολόγησης. Στο κυβερνητικό επιτελείο υποστηρίζουν ότι ενδεχόμενη άρση της μονιμότητας θα πρέπει να αφορά τόσο τους νεοπροσλαμβανόμενους όσο και τους ήδη υπηρετούντες, χωρίς τις χρονοβόρες διαδικασίες των πειθαρχικών συμβουλίων.
Στις προτάσεις που εξετάζονται περιλαμβάνονται επίσης αλλαγές στο άρθρο 16 που αφορά την Παιδεία και τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, καθώς και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, το οποίο επανέρχεται στο προσκήνιο με αφορμή τόσο την τραγωδία των Τεμπών όσο και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στόχος της Νέας Δημοκρατίας είναι να περιοριστεί στο ελάχιστο ο ρόλος της Βουλής κατά τη διαδικασία άσκησης ποινικών διώξεων σε πολιτικά πρόσωπα, ώστε να διευκολύνεται το έργο της Δικαιοσύνης.
Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Δικαιοσύνη
Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται και παρεμβάσεις στο άρθρο 30 του Συντάγματος, με πρόταση για επέκταση της θητείας του Προέδρου της Δημοκρατίας σε μία και μοναδική εξαετή θητεία. Όπως έχει επισημάνει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μια τέτοια αλλαγή θα αποφόρτιζε τον θεσμό από τις επαναλαμβανόμενες πολιτικές αντιπαραθέσεις που προκαλεί η διαδικασία επανεκλογής.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο βρίσκεται και το άρθρο 90 που αφορά τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, θέμα που έχει αναδείξει το ΠΑΣΟΚ, αλλά και το άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος, με στόχο την εξεύρεση ισορροπίας ανάμεσα στην πολεοδομική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική θωράκιση.
Η διαδικασία και οι πολιτικοί συσχετισμοί
Βάσει του άρθρου 110 του Συντάγματος, η σημερινή Βουλή λειτουργεί ως προτείνουσα αναθεώρηση. Όσα άρθρα συγκεντρώσουν πλειοψηφία 180 βουλευτών θα μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με απλή πλειοψηφία 151 ψήφων. Αντίθετα, όσα εγκριθούν με 151 έως 179 ψήφους θα απαιτήσουν εκ νέου 180 θετικές ψήφους στην επόμενη κοινοβουλευτική σύνθεση.
Καθίσταται έτσι σαφές ότι για την ολοκλήρωση της αναθεωρητικής διαδικασίας θα απαιτηθούν ευρύτερες συναινέσεις και κυρίως συνεργασία μεταξύ της Νέας Δημοκρατίας, που διαθέτει 155 βουλευτές, και του ΠΑΣΟΚ, το οποίο αριθμεί 33.
Με αυτή τη στρατηγική, η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει η ίδια την πολιτική ατζέντα, ανοίγοντας τη συζήτηση για παρεμβάσεις σε κομβικά άρθρα του Συντάγματος και μεταφέροντας την ευθύνη των αποφάσεων στην αντιπολίτευση. Στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι, σε κάθε περίπτωση, τα κόμματα θα κληθούν να αναλάβουν τόσο τις πολιτικές όσο και τις κοινωνικές συνέπειες των επιλογών τους.
