Το Ιράν εξακολουθεί να απειλεί και να παρεμποδίζει τη ναυσιπλοΐα, αλλά η ικανότητά του να ελέγχει πραγματικά την κίνηση των πλοίων έχει μειωθεί σημαντικά, αναφέρει το CNN
Η μάχη για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ έχει γίνει το επίκεντρο του πολέμου στο Ιράν. Τους τελευταίους μήνες, τόσο το Ιράν όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν ότι έχουν το πάνω χέρι, και αυτή η αντικρουόμενη ρητορική έχει προκαλέσει σημαντική σύγχυση και αμφιβολίες, σημειώνει το CNN.
Προς το παρόν, ωστόσο, τα στοιχεία είναι σαφή: οι Ηνωμένες Πολιτείες, περιπολώντας στα στενά με το πολεμικό τους ναυτικό, κερδίζουν έδαφος, και το Ιράν χάνει μεγάλο μέρος του ελέγχου του κρίσιμου αυτού θαλάσσιου περάσματος.
Πάνω από το 80% των διελεύσεων πλοίων από το Στενό του Ορμούζ τις τελευταίες δύο εβδομάδες πραγματοποιήθηκαν μέσω της διαδρομής του Ομάν -του θαλάσσιου διαδρόμου που έχει εγκριθεί από τον ΟΗΕ και στον οποίο το Ιράν αντιτίθεται σθεναρά- σύμφωνα με την Kpler, η οποία παρακολουθεί τα πλοία μέσω αναμεταδοτών και δορυφορικών δεδομένων.
Το Ιράν, δηλώνοντας ότι το Στενό βρίσκεται υπό τον έλεγχό του, έχει επιτεθεί σε δεκάδες πλοία που προσπάθησαν να διασχίσουν τον θαλάσσιο διάδρομο μέσω της βόρειας ακτής του Ομάν. Παρά τον κίνδυνο, τα περισσότερα πλοία επέλεξαν πρόσφατα να αγνοήσουν τις απαιτήσεις του Ιράν και να διασχίσουν το Στενό με την υπόσχεση προστασίας από τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις, αναφέρει το αμερικανικό δίκτυο.
«Φαίνεται όλο και πιο πολύ ότι το Ιράν έχει χάσει τουλάχιστον εν μέρει τον έλεγχο του Στενού» δήλωσε ο Homayoun Falakshahi, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην Kpler.
Το παραπάνω έρχεται σε αντίθεση με όσα συνέβαιναν πριν από έναν μήνα, όταν η Kpler κατέγραφε ουσιαστικά μηδενική ναυτιλιακή κίνηση μέσω της διαδρομής του Ομάν. Η απότομη μείωση της κυκλοφορίας γύρω από τη διαδρομή που προτιμούσε το Ιράν έχει εμποδίσει τη χώρα να επιβάλλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τα στενά, όπως έκανε την άνοιξη.
Η λήξη αυτή την εβδομάδα του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν επιτρέπει θεωρητικά στο Ιράν να αρχίσει και πάλι να επιβάλλει τέλη. Ωστόσο, σύμφωνα με την Kpler, δεν φαίνεται ότι η χώρα έχει καταφέρει να το κάνει.
«Το αίτημα του Ιράν να εισπράττει τέλη είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι στη Μέση Ανατολή δεν θέλουν να κάνουν και δεν το έχουν κάνει», δήλωσε ο Dan Pickering, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της Pickering Energy Partners. «Επομένως, η διαδρομή του Ομάν είναι απολύτως λογικό να προτιμάται.»
Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ναυλώσει υπερδεξαμενόπλοια (Very Large Crude Oil Carriers – VLCCs) για να μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο μέσω του Στενού του Ορμούζ και στη συνέχεια να το μεταφορτώνουν σε δεξαμενόπλοια των πελατών τους έξω από την επικίνδυνη ζώνη, στον Κόλπο του Ομάν, σύμφωνα με τον Andy Lipow, πρόεδρο της Lipow Oil Associates.
Για να αποφύγουν τις επιθέσεις του Ιράν, έχουν απενεργοποιήσει τους αναμεταδότες τους, συχνά για εβδομάδες ολόκληρες. Αυτή η λεγόμενη «σκοτεινή» ναυτιλιακή κίνηση φαίνεται ότι έχει διαφύγει και από ορισμένες υπηρεσίες παρακολούθησης δεδομένων, όπως η Kpler. Παρότι ορισμένα από αυτά τα πλοία μπορούν να εντοπιστούν μέσω δορυφόρου, είναι δυσκολότερο να παρακολουθούνται με τις παραδοσιακές μεθόδους.
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, έχοντας σημαντική στρατιωτική δύναμη στην περιοχή, παρακολουθούν όλα τα πλοία που διέρχονται από τα στενά και έχουν αναφέρει σημαντικά υψηλότερους όγκους μεταφοράς πετρελαίου από εκείνους που υποδείκνυαν προηγουμένως οι περισσότερες παραδοσιακές εκτιμήσεις.
Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι συνολικές μεταφορές πετρελαίου μέσω του Στενού, μαζί με εκείνες που εκτρέπονται γύρω από τον θαλάσσιο διάδρομο, ανέρχονταν σε περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε διάστημα μίας εβδομάδας, πολύ πιο κοντά στον μέσο όρο των 20 εκατομμυρίων βαρελιών πριν από τον πόλεμο.
Έλλειψη σαφήνειας
Αυτό οδήγησε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώσει τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν «πλήρη έλεγχο του Στενού», έναν αμφισβητήσιμο ισχυρισμό που έχει επαναλάβει συχνά καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης. Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις του Ιράν και οι ροές πετρελαίου, οι οποίες παραμένουν πολύ χαμηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα, υποδηλώνουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ελέγχουν πλήρως το Στενό του Ορμούζ.
Ούτε όμως το Ιράν τα ελέγχει πλήρως.
«Αν ο στόχος τους είναι να έχουν “τον έλεγχο”, τότε θα έλεγα ότι εξαρχής δεν είχαν ποτέ τον απόλυτο έλεγχο» δήλωσε ο Pickering. «Μου φαίνεται ότι ο στόχος τους είναι η αποτροπή, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι έχουν τον έλεγχο. Νομίζω ότι εξακολουθούν να λειτουργούν αποτρεπτικά.»
Ωστόσο, εάν πράγματι μεταφέρεται μέσω του Στενού τόσο πετρέλαιο όσο υποστηρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, τότε η αποτρεπτική ισχύς και ο έλεγχος του Ιράν στο Ορμούζ έχουν μειωθεί σε σύγκριση με ό,τι ίσχυε πριν από έναν ή δύο μήνες.
Τα πράγματα περιπλέκει ακόμη περισσότερο το γεγονός ότι το Ομάν και το Ιράν διεξάγουν συνομιλίες για την αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα στενά – χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών – κάτι που προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια στον Τραμπ. Δεν είναι σαφές πώς αυτές οι συνομιλίες θα επηρεάσουν τη ροή του πετρελαίου ή τον έλεγχο του θαλάσσιου περάσματος.
«Θα αντιμετώπιζα όλες τις πληροφορίες και τους τίτλους των ειδήσεων με επιφύλαξη» δήλωσε ο Lipow. «Αλλά είναι δίκαιο να πούμε ότι το Ιράν έχει χάσει εν μέρει τον έλεγχο των στενών.»
