Στη στρατηγική σημασία του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου για την Ελλάδα και την Ευρώπη αναφέρθηκε από την Πολωνία ο υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για την Οικονομική Διπλωματία και την Εξωστρέφεια, Χάρης Θεοχάρης. Ο κ. Θεοχάρης συμμετείχε την Παρασκευή ως ειδικός προσκεκλημένος στο πάνελ με θέμα «Διασφάλιση των ενεργειακών ροών: Πρακτικές λύσεις σε επίπεδο υποδομών και εμπορικής συνεργασίας για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο», το οποίο συντόνισε ο Geoffrey Pyatt, στο πλαίσιο της 6ης Διεθνούς Έκθεσης και του συνεδρίου ReBuild Ukraine στη Βαρσοβία. Όπως σημείωσε, ο Κάθετος Διάδρομος συνιστά μια νέα αρχιτεκτονική συνεργασίας που συνδέει αγορές, υποδομές και συμφέροντα στη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, υπογραμμίζοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια οικοδομείται πλέον μέσα από την περιφερειακή ολοκλήρωση και τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού.
Ο γεωστρατηγικός ρόλος των ελληνικών υποδομών
Εξηγώντας τη βασική αρχή λειτουργίας του Διαδρόμου, ο υφυπουργός επισήμανε ότι αυτή βασίζεται στην ύπαρξη περισσότερων διαδρομών εφοδιασμού, μεγαλύτερου ανταγωνισμού και αυξημένης ανθεκτικότητας. Μέσω των τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, καθώς και των αγωγών TAP και IGB, η Ελλάδα προσφέρει πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας. Ο Κάθετος Διάδρομος αξιοποιεί αυτές τις υποδομές για να συνδέσει τη χώρα μας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία, μετατρέποντας το γεωγραφικό πλεονέκτημα της περιοχής σε αξιόπιστες και εμπορικά ανταγωνιστικές ροές.
Θωράκιση της Ουκρανίας και απτές εμπορικές συμφωνίες
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Θεοχάρης στην ενίσχυση της Ουκρανίας, τονίζοντας ότι κάθε νέα ασφαλής οδός εφοδιασμού μειώνει την έκθεσή της σε ενεργειακούς εκβιασμούς, διασφαλίζει τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών και στηρίζει τη βιομηχανία της. Όπως ανέφερε, η συνεργασία έχει πλέον περάσει από τις στρατηγικές διακηρύξεις σε συγκεκριμένες πράξεις, φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία της ATLANTIC SEE LNG TRADE (με τη συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας) και της ουκρανικής Naftogaz για τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω του Διαδρόμου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαμόρφωση μιας διαφανούς μεθοδολογίας τιμολόγησης των τελών χρήσης, σημειώνοντας ωστόσο ότι η τελική επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την εμπορική του βιωσιμότητα και την επιχειρησιακή του αξιοπιστία.
Οι τρεις βασικές προτεραιότητες για την επόμενη μέρα
Για να εξασφαλιστεί η πλήρης επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, ο υφυπουργός Εξωτερικών προσδιόρισε τρεις κρίσιμους άξονες δράσης:
– Εμπορική ανταγωνιστικότητα και κανονιστικός συντονισμός: Μέσω διαφανών τιμολογίων, προβλέψιμης κατανομής της δυναμικότητας μεταφοράς και εναρμονισμένων κανονιστικών όρων.
– Ανθεκτικότητα υποδομών και επιχειρησιακή ασφάλεια: Με την ενίσχυση των διασυνοριακών διασυνδέσεων, την προστασία των κρίσιμων εγκαταστάσεων και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων αποθήκευσης και μεταφοράς της Ουκρανίας.
– Προώθηση επενδύσεων και υλοποίηση έργων: Με τη σύμπραξη του ιδιωτικού τομέα και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Πλαίσιο Επενδύσεων για την Ουκρανία.
Ενεργειακή ασφάλεια, πράσινη μετάβαση και ευρωπαϊκό μέλλον
Ο κ. Θεοχάρης υπογράμμισε την αποφασιστικότητα της Ελλάδας —τόσο σε κρατικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο— να διευρύνει τη συνεργασία της με την Ουκρανία, διευκρινίζοντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας λειτουργούν συμπληρωματικά. Ενώ οι διαφοροποιημένες προμήθειες φυσικού αερίου καλύπτουν τις άμεσες ανάγκες, οι επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και την αποθήκευση χτίζουν ένα βιώσιμο μέλλον. Κλείνοντας την ομιλία του, επανέλαβε τη σταθερή προσήλωση της Ελλάδας στην εδαφική ακεραιότητα και την ευρωπαϊκή προοπτική της Ουκρανίας, τονίζοντας ότι στόχος είναι η μετάβαση της περιοχής από την ευαλωτότητα στην ανθεκτικότητα, καθώς «μια διασυνδεδεμένη Ευρώπη είναι μια πιο ασφαλής Ευρώπη»
