Σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια της φέτας προκαλεί η εξάπλωση της επιδημίας ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC, εκατοντάδες χιλιάδες ζώα έχουν θανατωθεί, ενώ οι γαλακτοκομικές μονάδες προειδοποιούν για ενδεχόμενες ελλείψεις πρόβειου γάλακτος, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή και τις εξαγωγές φέτας.
Αγροκτήματα σε κρίση στη Θεσσαλία
Η ιστορία της Αναστασίας Σιούρτου από την Καρδίτσα αναδεικνύει το μέγεθος της καταστροφής. Στο αγρόκτημά της, όπου εκτρέφονταν 650 πρόβατα, επικρατεί σιωπή μετά τη θανατώση των ζώων στις 12 Νοεμβρίου λόγω κρούσματος ευλογιάς. Η ίδια, κτηνίατρος, χαρακτηρίζει την κατάσταση ως συναισθηματική και οικονομική καταστροφή.
Από τον Αύγουστο του 2024, η επιδημία έχει εξαπλωθεί γρήγορα στη Θεσσαλία και άλλες περιοχές, με 1.702 κρούσματα και περίπου 417.000 ζώα να έχουν θανατωθεί, αντιπροσωπεύοντας το 4-5% του συνολικού ζωικού πληθυσμού.
Κίνδυνος για την παραγωγή φέτας
Περίπου το 80% του πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος στην Ελλάδα χρησιμοποιείται για την παραγωγή φέτας, που είναι ΠΟΠ προϊόν στην ΕΕ. Οι εξαγωγές φέτας το 2023 έφτασαν τα 785 εκατ. ευρώ, με το 66% να κατευθύνεται στην ΕΕ και το 11% στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, τα μικρά τυροκομεία αναφέρουν ήδη μειωμένες ποσότητες γάλακτος, προειδοποιώντας ότι η επιδημία μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις και αυξήσεις τιμών αν δεν ελεγχθεί άμεσα.
Αποζημιώσεις και καθυστερήσεις
Οι παραγωγοί που πλήττονται από την ευλογιά λαμβάνουν αποζημιώσεις μεταξύ 132 και 220 ευρώ ανά ζώο, ποσά που πολλοί κτηνοτρόφοι θεωρούν ανεπαρκή. Παράλληλα, υπάρχει δυσαρέσκεια για τη καθυστερημένη αντίδραση του κράτους, αφού η Εθνική Επιτροπή για την ευλογιά συστάθηκε μόλις τον Οκτώβριο του 2025. Οι ειδικοί καταλογίζουν στην κυβέρνηση έλλειψη καραντίνας, υποστελέχωση και ανεπαρκή έλεγχο των παράνομων μετακινήσεων ζώων.
Παράνομοι εμβολιασμοί και φόβοι για τις εξαγωγές
Υπάρχουν αναφορές για παράνομες εμβολιασμούς σε διάφορες περιοχές, γεγονός που διαταράσσει την επιδημιολογική εικόνα και καθιστά πιο δύσκολο τον εντοπισμό της νόσου. Παρά τις εκτιμήσεις αυτές, πολλοί κτηνοτρόφοι τις απορρίπτουν, εκφράζοντας ανησυχία για τις εξαγωγές φέτας.
Η ανθρώπινη διάσταση της κρίσης
Ο Χάρης Σεσκλιώτης από τον Ριζόμυλο Μαγνησίας έχει χάσει 700 πρόβατα λόγω της ευλογιάς, για δεύτερη φορά μέσα σε έναν χρόνο, μετά τις πλημμύρες στη Θεσσαλία το 2023. Με τα μαντριά άδεια και τις μπάλες σανού να σαπίζουν, ο ίδιος μιλά για «σκληρή πραγματικότητα» αλλά δηλώνει έτοιμος να ξεκινήσει ξανά με τον γιο του.
Οι κτηνοτρόφοι σε όλη τη Θεσσαλία πιέζουν για μαζικό εμβολιασμό, όπως έχει γίνει σε άλλες χώρες, αλλά η κυβέρνηση προειδοποιεί ότι κάτι τέτοιο μπορεί να περιορίσει τις εξαγωγές γάλακτος και φέτας λόγω του χαρακτηρισμού της Ελλάδας ως ενδημικής χώρας για την ευλογιά. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα παλαιότερα εμβόλια δεν αποτρέπουν πλήρως τη μετάδοση της νόσου, και η ΕΕ δεν τα θεωρεί αποτελεσματικά για την εξάλειψη της ασθένειας.
