(Iran state TV via AP)

Βαρύς απολογισμός στο Ιράν με χιλιάδες θύματα– Στο «κόκκινο» η αγωνία για 26χρονο

Ο αριθμός των θυμάτων από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν ανέρχεται πλέον στους 2.571 νεκρούς, σύμφωνα με ανακοίνωση της οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, που εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως αναφέρει η οργάνωση, μέχρι στιγμής έχουν επιβεβαιωθεί οι θάνατοι 2.403 διαδηλωτών, 147 ατόμων που συνδέονται με το κυβερνητικό στρατόπεδο, 12 ανηλίκων κάτω των 18 ετών, καθώς και εννέα πολιτών που δεν συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις. Χθες, Τρίτη, Ιρανός αξιωματούχος έκανε λόγο για περίπου 2.000 νεκρούς, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που οι αρχές έδωσαν συνολικό απολογισμό για την καταστολή των διαδηλώσεων, οι οποίες συνεχίζονται για περισσότερες από δύο εβδομάδες σε ολόκληρη τη χώρα.

Κύμα διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν

Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί σε περίπου 180 πόλεις και κωμοπόλεις, καλύπτοντας και τις 31 επαρχίες της χώρας. Η αρχική σπίθα δόθηκε από την κατάρρευση του εθνικού νομίσματος και τη ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής, ωστόσο σύντομα τα αιτήματα έλαβαν καθαρά πολιτικό χαρακτήρα.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι πρόκειται για μία από τις πιο σοβαρές κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει το θεοκρατικό καθεστώς μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Η ένταση κορυφώθηκε την περασμένη Πέμπτη, όταν οι αρχές απάντησαν με ακραία βία, ενώ σχεδόν ταυτόχρονα επιβλήθηκε εκτεταμένη διακοπή του διαδικτύου και των τηλεπικοινωνιών, δυσχεραίνοντας την ανεξάρτητη επιβεβαίωση των γεγονότων.

Παράλληλα, η νορβηγική οργάνωση Iran Human Rights έκανε λόγο για τουλάχιστον 734 νεκρούς διαδηλωτές, αριθμό που έχει επίσης επιβεβαιώσει.

Αγωνία πριν από τον απαγχονισμό 26χρονου διαδηλωτή

Την ίδια ώρα, έντονη ανησυχία προκαλεί η επικείμενη εκτέλεση του 26χρονου Ιρανού διαδηλωτή Ερφάν Σολτανί, ο οποίος αναμένεται να απαγχονιστεί σήμερα για τη συμμετοχή του στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις. Οι εξελίξεις συμπίπτουν με δημόσιες παρεμβάσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος καλεί τους Ιρανούς πολίτες να «συνεχίσουν να διαδηλώνουν» και διαμηνύει ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν», προκαλώντας οξύτατη αντίδραση από την Τεχεράνη.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, σε συνέντευξή του στο CBS, προειδοποίησε ότι θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες εάν προχωρήσει η εκτέλεση του Σολτανί, δηλώνοντας: «Θα λάβουμε πολύ σκληρά μέτρα. Αν κάνουν κάτι τέτοιο, θα λάβουμε πολύ σκληρά μέτρα». Όταν κλήθηκε να διευκρινίσει, παρέπεμψε στην επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και στη δολοφονία του πρώην ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, Αμπού Μπακρ αλ-Μπαγκντάντι, το 2019.

Σε άλλο σημείο τόνισε: «Δεν θέλουμε να δούμε να συμβαίνει αυτό που συμβαίνει στο Ιράν. Και, ξέρετε, αν θέλουν να κάνουν διαδηλώσεις, αυτό είναι ένα πράγμα. Όταν αρχίζουν να σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους. Και τώρα μου λέτε για απαγχονισμούς. Θα δούμε πώς θα τους βγει αυτό. Δεν θα τους βγει σε καλό».

Σύμφωνα με τη νορβηγική ΜΚΟ Hengaw, ο Ερφάν Σολτανί, που κατάγεται από την πόλη Φαρντίς δυτικά της Τεχεράνης, συνελήφθη σε σχέση με διαδηλώσεις στην Καράτζ και πρόκειται να εκτελεστεί εντός της ημέρας. Η οργάνωση καταγγέλλει ότι η οικογένειά του ενημερώθηκε για την καταδίκη σε θάνατο, αλλά δεν είχε καμία ουσιαστική ενημέρωση για τη δικαστική διαδικασία, σημειώνοντας πως «η εσπευσμένη και μη διαφανής διαχείριση της υπόθεσης εντείνει τις ανησυχίες ότι η θανατική ποινή χρησιμοποιείται ως εργαλείο καταστολής των διαμαρτυριών».

Ενδεικτικές της αγριότητας του καθεστώτος είναι και οι καταγγελίες ότι ο Σολτανί είχε μόλις δέκα λεπτά για να αποχαιρετήσει την οικογένειά του, με τις αρχές να τους ενημερώνουν ότι επρόκειτο για τον τελευταίο τους αποχαιρετισμό. Η Iran Human Rights αναφέρει ότι δεν του δόθηκε πρόσβαση σε δικηγόρο ούτε διεξήχθη κανονική δίκη, ενώ ακόμη και συγγενής του που είναι δικηγόρος απειλήθηκε όταν επιχείρησε να αναλάβει την υπόθεση. Όπως καταγγέλλεται, του ειπώθηκε: «Δεν υπάρχει φάκελος για εξέταση. Ανακοινώσαμε ότι όποιος συλληφθεί στις διαδηλώσεις θα εκτελεστεί».

Παράλληλα, σύμφωνα με το Iranwire, η οικογένεια του Σολτανί φέρεται να έχει δεχθεί απειλές με σύλληψη σε περίπτωση που μιλήσει δημόσια ή απευθυνθεί στα μέσα ενημέρωσης.

Διεθνείς αντιδράσεις και διπλωματική ένταση

Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα Truth Social, κάλεσε τους Ιρανούς να «συνεχίσουν να διαδηλώνουν», προειδοποιώντας ότι οι «δολοφόνοι και κακοποιητές θα πληρώσουν μεγάλο τίμημα», χωρίς να προσδιορίζει τη μορφή της υποστήριξης που υποσχέθηκε. Παράλληλα, οι ΗΠΑ κάλεσαν τους πολίτες τους να «εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράν», κυρίως μέσω Τουρκίας ή Αρμενίας, ενώ ο Τζέι Ντι Βανς συγκάλεσε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας με τη συμμετοχή και του Τραμπ.

Την ίδια στιγμή, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή, Steve Witkoff, είχε μυστική συνάντηση με τον εξόριστο πρώην διάδοχο του ιρανικού θρόνου, Ρεζά Παχλαβί, ο οποίος επιδιώκει να αναδειχθεί σε κεντρική φυσιογνωμία της αντιπολίτευσης.

Η Τεχεράνη απάντησε με σκληρή ρητορική, μέσω επιστολής του μόνιμου αντιπροσώπου της στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, προς το Συμβούλιο Ασφαλείας και τον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες. Στην επιστολή, ο Ιραβανί κατηγορεί τον Αμερικανό πρόεδρο για «ανοιχτή ενθάρρυνση πολιτικής αποσταθεροποίησης», «υποκίνηση της βίας» και «ευθεία απειλή κατά της εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας».

Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, «οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς φέρουν άμεση και αναντίρρητη νομική ευθύνη για την απώλεια ζωών αθώων πολιτών, ιδιαίτερα νέων».

Κύλιση στην κορυφή