Κόμβος Επιστροφής Μεταναστών (Return Hub) στη Ρουάντα: Η Συμφωνία των Πέντε Ευρωπαϊκών Χωρών, οι Δικαιούχοι, οι Εξαιρέσεις και το Πλαίσιο Λειτουργίας

Η Πρωτοβουλία στη Βιέννη, οι Προϋποθέσεις Μεταφοράς και οι Εξαιρούμενες Κατηγορίες

Την επισημοποίηση των τεχνικών διαβουλεύσεων με τη Ρουάντα για τη δημιουργία του πρώτου κοινού κόμβου επιστροφής μεταναστών (Return Hub) εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσαν στη Βιέννη η Ελλάδα, η Γερμανία, η Αυστρία, η Δανία και η Ολλανδία. Επόμενο ορόσημο αποτελεί η υπογραφή κοινού μνημονίου συνεργασίας (MoU) στις αρχές Ιανουαρίου 2027, το οποίο θα καθορίσει το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο της συνεργασίας. Όπως διευκρινίζεται στον σχεδιασμό, το μέτρο δεν έχει οριζόντιο χαρακτήρα, αλλά αφορά αυστηρά όσους πληρούν σωρευτικά συγκεκριμένα κριτήρια, ενώ προβλέπονται ρητές εξαιρέσεις:

  • Ποιοι υπάγονται στη διαδικασία: Υπήκοοι τρίτων χωρών των οποίων το αίτημα ασύλου στα πέντε συμμετέχοντα ευρωπαϊκά κράτη έχει απορριφθεί τελεσίδικα, αλλά η απέλασή τους στη χώρα καταγωγής καθίσταται πρακτικά ή διοικητικά ανέφικτη —είτε επειδή οι ίδιοι αρνούνται να συνεργαστούν με τις αρχές είτε επειδή οι χώρες καταγωγής τους δεν συναινούν στην επανεισδοχή.
  • Ποιοι εξαιρούνται: Από τη μεταφορά στη Ρουάντα εξαιρούνται ρητά οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι οικογένειες καθώς και τα πρόσωπα που ανήκουν σε σοβαρές κατηγορίες ευαλωτότητας.

Ανοιχτές Εγκαταστάσεις, Δύο Επιλογές Διαβίωσης και οι Δηλώσεις Πλεύρη

Κεντρικό χαρακτηριστικό του μοντέλου είναι ότι δεν πρόκειται για κλειστό κέντρο κράτησης, αλλά για ανοιχτές δομές φιλοξενίας, με την επιλογή της Ρουάντας να βασίζεται στην πολιτική της σταθερότητα, την οικονομική της ανάπτυξη και την εμπειρία της στη διαχείριση εκτοπισμένων πληθυσμών. Με την άφιξή τους στη χώρα, οι μεταφερόμενοι θα λαμβάνουν νόμιμη άδεια διαμονής και θα έχουν στη διάθεσή τους δύο επιλογές:

  1. Παραμονή και ένταξη στη Ρουάντα: Δυνατότητα μόνιμης εγκατάστασης και κοινωνικοοικονομικής ενσωμάτωσης, με παροχή κινήτρων και υποστηρικτικών προγραμμάτων (εκμάθηση γλώσσας, ασφαλιστική και κοινωνική κάλυψη, κοινωνική στέγαση).
  2. Οικειοθελής επαναπατρισμός: Επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους εφόσον το επιλέξουν —δικαίωμα που διατηρούν ακόμη κι αν αρχικά αποφασίσουν να παραμείνουν στη Ρουάντα.

Από την πλευρά της Αθήνας, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, χαρακτήρισε τη δημιουργία του Return Hub «καινοτόμο λύση» και σημείο καμπής για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Τόνισε ότι το εγχείρημα στέλνει σαφές μήνυμα απέναντι στα κυκλώματα διακινητών, ενισχύοντας τους μηχανισμούς επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης.

Κύλιση στην κορυφή