Σε μια ολόπλευρη ανάλυση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της εξωτερικής πολιτικής προχωρά ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και πρώην υπουργός, Ευάγγελος Βενιζέλος, με άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής», επισημαίνοντας τις προκλήσεις που αναδύονται στη σκιά του ρευστού διεθνούς περιβάλλοντος και της παρατεταμένης προεκλογικής περιόδου.
Ιστορικό Βάθος και η «Γενετική Αντίφαση» των Συμμαχιών
Τοποθετώντας τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε βάθος πεντηκονταετίας, από το 1974 και εξής, ο κ. Βενιζέλος υπογραμμίζει ότι η ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής καθορίζεται από τα ζητήματα του Κυπριακού και της Τουρκίας, εντός μάλιστα μιας περιόδου κρίσης για τη Δύση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη «γενετική αντίφαση» που χαρακτηρίζει την ελληνική αμυντική αρχιτεκτονική, καθώς «η πρώτη και βασική απειλή για την εθνική ασφάλεια… δεν είναι η κοινή απειλή… αλλά η απειλή από την Τουρκία, δηλαδή από κράτος-μέλος της ίδιας Συμμαχίας», τα μέλη της οποίας συνδέονται με τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5.
Ο ρόλος των Διμερών Συνεργασιών και η Αυτονομία της Ελληνικής Διπλωματίας
Αναφερόμενος στα νέα σχήματα περιφερειακής συνεργασίας –όπως η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, η συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων σε κρίσιμα ενεργειακά έργα και η οριοθέτηση με την Αίγυπτο– ο πρώην υπουργός ξεκαθαρίζει ότι οι συμμαχίες αυτές ενισχύουν την ασφάλεια και τη σταθερότητα, πλην όμως δεν υποκαθιστούν τον εθνικό ρόλο. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «καμία άλλη χώρα δεν μπορεί να λάβει για λογαριασμό της [της Ελλάδας] τις πολιτικές πρωτοβουλίες που απαιτούνται π.χ. για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ», γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη την πολιτική και διπλωματική ετοιμότητα της χώρας.
Η Παρέμβαση στον ΟΗΕ και το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο
Σχολιάζοντας την πρόσφατη ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο κ. Βενιζέλος χαρακτηρίζει την παρέμβαση σημαντική και περιεκτική. Διευκρινίζει ωστόσο ότι δεν συνιστάτυπικη προσφυγή αντίστοιχη με εκείνη του 1976 που οδήγησε στο Ψήφισμα 395, αλλά αποτελεί μια ουσιαστική εθνική τοποθέτηση σε ανοιχτή συζήτηση υψηλού επιπέδου.
Η Σκιώδης Επίδραση του Εσωτερικού Πολιτικού Χρόνου
Κλείνοντας την ανάλυσή του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος προειδοποιεί ότι το τρέχον πολιτικό σκηνικό και η ένταση της προεκλογικής περιόδου δεν ευνοούν τον αναγκαίο στρατηγικό αναστοχασμό ούτε τη διαμόρφωση ευρύτερων εθνικών συναινέσεων. Επισημαίνοντας ότι «ο χρόνος των διεθνών εξελίξεων δεν υποχωρεί ενώπιον του εσωτερικού πολιτικού χρόνου», καλεί το πολιτικό σύστημα να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις με ιστορικούς όρους και μακροπρόθεσμη προοπτική.
