Σε εκτενή τοποθέτησή του στο ΕΡΤnews Radio 105,8, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Άγγελος Συρίγος, ανέλυσε τα κρίσιμα μέτωπα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, την υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης (καλώδιο), το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τις εξελίξεις στη Μονή Σινά και τη διπλωματική στάση των ΗΠΑ.
1. Ηλεκτρική Διασύνδεση (Καλώδιο) & Παρέμβαση Καραμανλή
Ο κ. Συρίγος αναφέρθηκε στην πρόσφατη τοποθέτηση του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή, τονίζοντας ότι την ακούει πάντα με πολύ μεγάλη προσοχή λόγω της εμπειρίας του. Εστίασε στο σημείο της «γνωστοποίησης» προς την Τουρκία, διευκρινίζοντας τα εξής:
- Διαδικασία Γνωστοποίησης: Εξήγησε ότι τη γνωστοποίηση δεν την πραγματοποιεί το ελληνικό κράτος, αλλά η γαλλική εταιρεία μέσω του γαλλικού κράτους.
- Κυριαρχικά Δικαιώματα: Υπογράμμισε ότι τα δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας είναι κυριαρχικά και ασκούνται μέσω των κρατών.
- Ρητή Διατύπωση: Για να διασφαλιστεί το έργο, θεωρεί καθοριστικό να αναφέρεται ρητώς στο κείμενο της γνωστοποίησης ότι αυτή δεν αποτελεί αίτηση για άδεια.
2. Τουρκολιβυκό Μνημόνιο & Γεωπολιτική Αναδιάταξη στη Λιβύη
Χαρακτήρισε την επικύρωση των χαρτών του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Βεγγάζης ως «στενόχωρο γεγονός», το οποίο όμως εντάσσεται στη συνολική αναδιάταξη δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο:
- Χάρτες & Ιστορικό: Υπενθύμισε ότι η Τουρκία είχε καταθέσει χάρτη τον Μάρτιο του 2020 και η Λιβύη το 2025, οπότε δεν προσκομίζεται κάτι ουσιαστικά καινούργιο.
- Διαπραγματεύσεις στην Άγκυρα: Αναφέρθηκε στις συνομιλίες των εκπροσώπων Δυτικής και Ανατολικής Λιβύης στην Άγκυρα για το σχηματισμό ενιαίας κυβέρνησης υπό την πίεση των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι η Αίγυπτος βγαίνει προς το παρόν χαμένη από αυτή την προσέγγιση.
- Τουρκική Στρατιωτική Παρουσία: Σημείωσε ότι η Τουρκία διατηρεί στη δυτική Λιβύη 2.500 στρατιώτες, 5 βάσεις drones, ναυτική βάση με πολεμικά πλοία και 7.000 μισθοφόρους από τη Συρία, διερωτώμενος αν η Ελλάδα θα έπρεπε να εμπλακεί στον λιβυκό εμφύλιο.
- Μήνυμα Αιγύπτου προς Άγκυρα: Επισήμανε ως θετική εξέλιξη το γεγονός ότι η Αίγυπτος δέχεται πλέον τη διεξαγωγή συζητήσεων για οριοθέτηση ΑΟΖ ανατολικά του 28ου μεσημβρινού (μέση της Ρόδου), στέλνοντας σαφές μήνυμα στην Τουρκία, αν και οι διαπραγματεύσεις θα είναι μακρές.
3. Στάση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ
Σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις των ΗΠΑ, ο κ. Συρίγος χαρακτήρισε τη δεύτερη δήλωση ως «διορθωτική κίνηση»:
- Αρχική Ανακοίνωση: Την χαρακτήρισε απογοητευτική, παρομοιάζοντάς τη με την ιστορική στάση ίσων αποστάσεων (“not fight, talk”) που είχε τηρήσει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ακόμα και κατά τα Σεπτεμβριανά του 1955.
- Εξομάλυνση: Σημείωσε ότι με τη συμπληρωματική τοποθέτηση, η Ουάσινγκτον εξομάλυνε τη موقف της απέναντι στις ελληνικές ενστάσεις.
4. Η Συμφωνία για τη Μονή Σινά
Αναφορικά με το καθεστώς της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, ο καθηγητής εξήγησε το ιστορικό της δικαστικής διαμάχης που ξεκίνησε το 2015 από ιδιώτη και οδήγησε στη συμφωνία μεταξύ της Μονής και του αιγυπτιακού κράτους:
- Ομόφωνη Στήριξη Ορθοδοξίας: Τόνισε ότι ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων απέστειλε τη συμφωνία στα Πατριαρχεία Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας και τις Εκκλησίες Ελλάδος και Κύπρου, τα οποία συμφώνησαν ομόθυμα ότι η συμφωνία είναι καλή και πρέπει να υπογραφεί.
- Βασικοί Όροι:
- Διασφαλίζεται η απόλυτη προστασία του λατρευτικού χαρακτήρα και η αυτονομία λειτουργίας της Μονής.
- Κατοχυρώνεται η νομή, κατοχή και χρήση των χώρων χωρίς την καταβολή ενοικίου.
- Θεσμοθετείται για πρώτη φορά από το 1922 η διασφάλιση του ελληνορθόδοξου χαρακτήρα του ιδρύματος από το αιγυπτιακό κράτος.
