Οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται από τον ιό του Δυτικού Νείλου δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εκδηλωθεί ήπια νόσος, ενώ σπανιότερα η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή νευρολογική νόσο, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή και πότε απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σε περίπου 80% των λοιμώξεων δεν εμφανίζονται συμπτώματα. Περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους μπορεί να παρουσιάσει ήπια νόσο, με συμπτώματα που συνήθως εμφανίζονται μέσα σε 2 έως 14 ημέρες μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού. Τα συχνότερα είναι ο πυρετός, ο πονοκέφαλος, η έντονη κόπωση και αδυναμία, οι πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις, η ναυτία, ο έμετος ή η διάρροια, καθώς και το εξάνθημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν διογκωμένοι λεμφαδένες ή πόνος στα μάτια.
Οι περισσότεροι ασθενείς με την ήπια μορφή της λοίμωξης αναρρώνουν πλήρως. Παρ’ όλα αυτά, η κόπωση και η αδυναμία μπορεί να επιμείνουν για αρκετές εβδομάδες ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη περισσότερο. Παράλληλα, τα συμπτώματα αυτά δεν είναι αποκλειστικά χαρακτηριστικά του ιού του Δυτικού Νείλου, επομένως η εμφάνιση πυρετού ή πονοκεφάλου από μόνη της δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι κάποιος έχει μολυνθεί.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται νευρολογικά συμπτώματα. Σε λιγότερο από 1% των μολυσμένων ατόμων μπορεί να αναπτυχθεί νευροδιηθητική νόσος, κατά την οποία ο ιός προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Υψηλός πυρετός σε συνδυασμό με έντονο πονοκέφαλο, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση ή αποπροσανατολισμό, ασυνήθιστη υπνηλία, τρόμος, επιληπτικές κρίσεις, δυσκολία στο περπάτημα, νέα μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα ή παράλυση αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια και χρειάζονται άμεση ιατρική φροντίδα.
Σε περίπτωση ήπιων συμπτωμάτων μετά από πιθανή έκθεση σε κουνούπια, είναι σημαντικό να υπάρξει επικοινωνία με γιατρό, ιδιαίτερα σε περιοχές και περιόδους όπου καταγράφεται κυκλοφορία του ιού. Η αντιμετώπιση των ήπιων περιστατικών είναι κυρίως υποστηρικτική και περιλαμβάνει ξεκούραση, επαρκή πρόσληψη υγρών και αντιμετώπιση του πυρετού ή του πόνου με κατάλληλα φάρμακα, εφόσον αυτά είναι ασφαλή για τον ασθενή. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ τα αντιβιοτικά δεν αντιμετωπίζουν τη συγκεκριμένη λοίμωξη.
Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από τα συμπτώματα. Ο γιατρός αξιολογεί την κλινική εικόνα, την πιθανότητα έκθεσης σε μολυσμένα κουνούπια και, όταν χρειάζεται, προχωρά σε εργαστηριακές εξετάσεις. Σε σοβαρές νευρολογικές περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία.
Μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση διατρέχουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, καθώς και άτομα με ορισμένα χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Ωστόσο, σοβαρή λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί και σε νεότερα άτομα, επομένως τα νευρολογικά συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται ανεξαρτήτως ηλικίας.
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην αποφυγή των τσιμπημάτων από κουνούπια. Η χρήση εντομοαπωθητικών, κατάλληλων ρούχων που καλύπτουν το σώμα, σητών στα παράθυρα και η απομάκρυνση στάσιμων νερών από το περιβάλλον μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο έκθεσης. Αν μετά από πιθανό τσίμπημα εμφανιστούν έντονος πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, σύγχυση, δυσκαμψία στον αυχένα, σπασμοί, ξαφνική μυϊκή αδυναμία ή παράλυση, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
