«Αυτή και παρόμοιες πρωτοβουλίες δεν θα επηρεάσουν τη νομική θέση της Τουρκίας σε ζητήματα του Αιγαίου» ανέφερε ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ – Η νέα πρόκληση της Άγκυρας έρχεται μετά την ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο
Η Τουρκία αντιδρά στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο της Ελλάδας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο τέθηκε σήμερα σε ισχύ με υπουργική απόφαση. Η νέα τουρκική πρόκληση έρχεται μόλις λίγες ημέρες μετά την απόφαση της Άγκυρας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, σε μια κίνηση που προκάλεσε την απάντηση της Αθήνας.
Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Οντζού Κετσελί, υποστήριξε ότι το νέο ελληνικό χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει και περιοχές του Αιγαίου, δεν δημιουργεί καμία νομική συνέπεια για την Τουρκία.
«Το Ειδικό Χωρικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, το οποίο ανακοινώθηκε σήμερα (19 Αυγούστου) από την Ελλάδα ώστε να καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, όπως και σε άλλες παρόμοιες πρωτοβουλίες της Ελλάδας, δεν θα παράγει οποιεσδήποτε νομικές συνέπειες για τη χώρα μας στο πλαίσιο των αλληλένδετων προβλημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κετσελί.
Παράλληλα, η Τουρκία υποστηρίζει ότι θα πρέπει να αποφεύγονται μονομερείς ενέργειες σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος. Επικαλούμενη το διεθνές ναυτικό δίκαιο, η Άγκυρα σημειώνει ότι αυτό ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των παράκτιων κρατών.
«Η Τουρκία, ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους, είναι πάντα έτοιμη να συνεργαστεί με την Ελλάδα», ανέφερε επίσης ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.
Η Άγκυρα επανέλαβε, τέλος, τη θέση της υπέρ μιας «ειλικρινούς και ολοκληρωμένης προσέγγισης» για την επίλυση των διαφορών, στη βάση του διεθνούς δικαίου, της ισότητας και της καλής γειτονίας, παραπέμποντας και στη Διακήρυξη των Αθηνών για τις Φιλικές Σχέσεις και την Καλή Γειτονία της 7ης Δεκεμβρίου 2023.
«Η Τουρκία διατηρεί τη στάση της σχετικά με την ανάγκη υιοθέτησης ειλικρινούς και ολοκληρωμένης προσέγγισης για την επίλυση των προβλημάτων βάσει του διεθνούς δικαίου, της δικαιοσύνης και των καλών γειτονικών σχέσεων, στο πλαίσιο της Δήλωσης της Αθήνας της 7ης Δεκεμβρίου 2023 περί Φιλικών Σχέσεων και Καλών Γειτονικών Σχέσεων», καταλήγει στη δήλωσή του ο Κετσελί.
To νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ
Σε ισχύ τίθεται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), με Υπουργική Απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και των υφυπουργών Νίκου Τσάφου και Μαριλένας Σούκουλη. Το νέο πλαίσιο καθορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης, εισάγοντας αυστηρότερους κανόνες και πρόσθετες περιοχές αποκλεισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι αλλαγές που αφορούν τα αιολικά πάρκα, καθώς θεσπίζονται συγκεκριμένες ζώνες στις οποίες δεν επιτρέπεται πλέον η εγκατάστασή τους, ενώ προβλέπονται ειδικοί περιορισμοί για τα νησιά και τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Για τα αιολικά, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ προβλέπει ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, καθώς και σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.
Στις περιοχές αποκλεισμού περιλαμβάνονται επίσης οι υγρότοποι Ραμσάρ και οι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, οι πυρήνες των εθνικών δρυμών και συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης. Περιορισμοί προβλέπονται ακόμη για Περιοχές Άνευ Δρόμων, ακτές κολύμβησης, περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης και απάτητες παραλίες.
Παράλληλα, μετά τη δημόσια διαβούλευση, στο νέο πλαίσιο προβλέπεται ότι δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό.
Περιορισμοί τίθενται επίσης σε εκτός σχεδίου περιοχές όπου προβλέπεται ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού και αναψυχής, καθώς και σε τμήματα ενεργών λατομικών, μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών.
Ιδιαίτερο κεφάλαιο του νέου Χωροταξικού αφορά τον νησιωτικό χώρο. Για τα νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα προβλέπονται περιορισμοί στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων. Εξαιρέσεις προβλέπονται όταν τα έργα εξυπηρετούν κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές, όπως εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, ή όταν κρίνονται αναγκαία για την ασφάλεια του συστήματος.
Παράλληλα, για την εγκατάσταση αιολικών σταθμών στα νησιά προβλέπεται πλέον ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Σε αυτή θα εξετάζονται το μέγεθος του αιολικού σταθμού, ο χαρακτήρας του τοπίου και οι επιπτώσεις στις θέες.
Ειδική αντιμετώπιση προβλέπεται και για τις ορεινές περιοχές των νησιών, όπου θα πραγματοποιείται αξιολόγηση κατά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά κάθε θέσης.
Την ίδια στιγμή, στον νησιωτικό χώρο το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του εδάφους από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ειδική δυνατότητα αξιοποίησης περιοχών όπου υπάρχει σημειακά υψηλό αιολικό δυναμικό, ακόμη και εάν ο μέσος όρος της Δημοτικής Ενότητας είναι χαμηλός. Ειδικότερα, σε Δημοτικές Ενότητες όπου το μέσο αιολικό δυναμικό είναι μικρότερο από 4 m/s, μπορεί κατ’ εξαίρεση να επιτραπεί η εγκατάσταση αιολικών σταθμών εφόσον στη συγκεκριμένη θέση αποδεικνύεται αιολικό δυναμικό άνω των 7,5 m/s.
Για την εφαρμογή της εξαίρεσης απαιτείται πιστοποιημένη μέτρηση του αιολικού δυναμικού που υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ, ενώ οι συγκεκριμένοι αιολικοί σταθμοί δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας. Παράλληλα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται όλοι οι υπόλοιποι οριζόντιοι περιορισμοί του νέου πλαισίου.
