Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκεται η παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου κινούνται σταθερά ανοδικά, ξεπερνώντας το ψυχολογικό όριο των 90 δολαρίων το βαρέλι (με το αμερικανικό WTI να καταγράφει αυξητικές τάσεις στα 85,15 δολάρια).
H σημερινή εικόνα τιμών στην αγορά πετρελαίου
Η εκτίναξη των τιμών τροφοδοτείται από το αδιέξοδο στις διπλωματικές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, αλλά και από τις νέες εμπρηστικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, που απείλησε να βομβαρδίσει και το Ομάν αν εμποδίσει την διαπραγμάτευση. Οι εξελίξεις δημιουργούν ένα επικίνδυνο εκρηκτικό κοκτέιλ για την παγκόσμια και την ελληνική οικονομία ενόψει του ερχόμενου χειμώνα.
Το αδιέξοδο ΗΠΑ – Ιράν και οι απειλές στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα, η προοπτική επίτευξης μιας βιώσιμης συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν απομακρύνεται αισθητά. Η Ουάσιγκτον αποκλείει την παράταση της προσωρινής εκεχειρίας, ενώ η Τεχεράνη υιοθετεί όλο και πιο επιθετική στρατιωτική στάση, με εξαγγελίες ακόμη και για μπόνους, σε όποιον σκοτώσει αμερικανούς στρατιώτες από τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Την ίδια ώρα, η ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τα Στενά του Ορμούζ, τον «ομφάλιο λώρο» της διεθνούς ναυσιπλοΐας να βρίσκονται στο επίκεντρο της σύρραξης. Αποτέλεσμα είναι να καταγράφεται σημαντική μείωση στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων, προκαλώντας ασφυξία στις μεταφορές και το εμπόριο. Η κατάσταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τις νέες πυραυλικές επιθέσεις των Χούθι κατά πλοίων στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, γεγονός που δημιουργεί νέα ανασφάλεια. Ως αποτέλεσμα τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ήδη παράλληλη υποχώρηση των αμερικανικών αποθεμάτων αργού πετρελαίου, ενισχύοντας την πίεση στις τιμές.
«Καμπανάκι» για την Ελλάδα: Ενεργειακός εφιάλτης τον χειμώνα
Η διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα χτυπά κόκκινο συναγερμό για τα ελληνικά νοικοκυριά και την οικονομία, καθώς η χώρα εξαρτάται άμεσα από τις εισαγωγές καυσίμων:
- Πετρέλαιο θέρμανσης: Η αύξηση των διεθνών τιμών λίγους μήνες πριν την έναρξη της περιόδου θέρμανσης, απειλεί να εκτινάξει το κόστος στα ύψη.
- Καύσιμα κίνησης: Αναμένονται άμεσες ανατιμήσεις στην αντλία (βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης) που ήδη εμφανίζουν το «ενεργειακό παράδοξο» να βρίσκονται πολύ κοντά οι τιμές τους.
- Πληθωριστικό κύμα: Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν για αλυσιδωτές επιβαρύνσεις στο κόστος μεταφορών και στις τιμές βασικών αγαθών, συντηρώντας το κύμα ακρίβειας, που κάνει αφαίμαξη στο εισόδημα των νοικοκυριών.
«Τσουχτερό» χειμώνα προβλέπει ο πρόεδρος των βενζινοπωλών
Ο πρόεδρος των βενζινοπωλών, Νίκος Παπαγεωργίου προειδοποίησε ήδη ότι ο χειμώνας θα είναι… τσουχτερός, λέγοντας χαρακτηριστικά πως δεν είναι καθόλου αισιόδοξος για τις τιμές των καυσίμων.
Σύμφωνα με την πρόβλεψή του η τιμή για την αμόλυβδη θα κινηθεί κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, το επόμενο τρίμηνο, ασκώντας πίεση στις μεταφορές, το εμπόριο αλλά και τα νοικοκυριά και συμπαρασύροντας τις τιμές των αγαθών. Η αύξηση θα είναι ραγδαία -σύμφωνα με τον πρόεδρο των βενζινοπωλών- καθώς η ελληνική αγορά ευθυγραμμίζεται πλέον γρήγορα με τις διεθνείς τιμές.
Ανησυχία σε παγκόσμιο επίπεδο
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ωθεί τα κράτη να επανεξετάσουν τις ενεργειακές στρατηγικές τους ανοίγοντας νέες οδούς ανεφοδιασμού και στρεφόμενα στους δικούς τους πόρους για να αντιμετωπίσουν τη νέα επαπειλούμενη ενεργειακή κρίση.
«Διερχόμαστε την πιο σοβαρή κρίση ενεργειακής ασφάλειας που γνώρισε ποτέ ο κόσμος και πιστεύω ότι θα αναδιαμορφώσει τις επενδυτικές στρατηγικές σε παγκόσμια κλίμακα, όπως συνέβη με τις μείζονες αναταράξεις που γνώρισε ο τομέας της ενέργειας μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις των χρόνων του 1970», δήλωσε ο Φατίχ Μπιρόλ, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Ποιο είναι το χειρότερο σενάριο για τις τιμές ενέργειας
Σύμφωνα με τη μακροοικονομική ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το χειρότερο σενάριο που απειλεί τις αγορές ενέργειας προβλέπει μια σημαντική και παρατεταμένη διαταραχή, με την προϋπόθεση ότι το εμπόριο μέσω του Στενού του Ορμούζ θα παραμείνει αυστηρά περιορισμένο μέχρι το τέλος του 2026.
Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή λάβει αυτές τις διαστάσεις, οι προβλέψεις δείχνουν τις εξής ραγδαίες επιπτώσεις:
- Εκτόξευση των τιμών στα ορυκτά καύσιμα: Το τέταρτο τρίμηνο του 2026, η τιμή του πετρελαίου υπολογίζεται ότι θα κορυφωθεί πολύ πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι
- Αναζωπύρωση του πληθωρισμού: Η ραγδαία αύξηση στο ενεργειακό κόστος θα μετακυλιστεί στο σύνολο της οικονομίας, οδηγώντας τον πληθωρισμό στην ΕΕ στο 3,3% για το 2026 (από 3,0% στο βασικό σενάριο) και εκτοξεύοντάς τον στο 3,5% το 2027 (έναντι της αρχικής πρόβλεψης για 2,4%).
- Σοβαρό πλήγμα στην ανάπτυξη (ΑΕΠ): Τα αυξημένα κόστη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις θα μειώσουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα και την καταναλωτική εμπιστοσύνη. Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη του ΑΕΠ στην ΕΕ αναμένεται να «βαλτώσει» στο 0,7% τόσο για το 2026 (έναντι αρχικής πρόβλεψης 1,1%), όσο και για το 2027 (απόκλιση 0,7 ποσοστιαίων μονάδων από το αρχικό 1,4%).
Aναλυτές προβλέπουν δύσκολο χειμώνα μιλώντας στον Guardian
Οικονομικοί αναλυτές κάνουν λόγο για… μακρύ χειμώνα της Ευρώπης, μιλώντας στον Guardian. Ο Νταν Αλαμάριου, επικεφαλής γεωπολιτικός στρατηγικός αναλυτής στην ερευνητική εταιρεία Alpine Macro, προειδοποίησε ότι εάν δεν υπάρξει τέλος στις μάχες στη Μέση Ανατολή, οι τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν να υποστούν «διπλό πλήγμα» σε συνδυασμό με τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία . Είπε χαρακτηριστικά: «Η κλιμάκωση από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο είναι πιθανή και θα μπορούσε να προκαλέσει διπλό σοκ».
