Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποίησε την Αλβανία για ενέργειες που ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με φόντο τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις για αναπτυξιακό έργο στις νότιες ακτές της χώρας, το οποίο συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την οικογένεια Τραμπ.
Οι κινητοποιήσεις στην Αλβανία εισήλθαν την Κυριακή στην έβδομη συνεχόμενη ημέρα τους, με τους διαδηλωτές να ζητούν την ακύρωση του σχεδίου για την κατασκευή πολυτελούς θερέτρου σε προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής.
Σύμφωνα με τους επικριτές του έργου, η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη απειλεί έναν σημαντικό παράκτιο οικότοπο, όπου ζουν φλαμίνγκο, φώκιες και χελώνες που φωλιάζουν στην περιοχή.
Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι το έργο θα μπορούσε να φέρει την Αλβανία σε σύγκρουση με τους περιβαλλοντικούς κανόνες της ΕΕ, επηρεάζοντας την ικανότητα της χώρας να κλείσει το Κεφάλαιο 27 των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.
«Η Αλβανία θα πρέπει να απόσχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την εκπλήρωση των κριτηρίων αξιολόγησης για το κλείσιμο του κεφαλαίου και προσδοκούμε από τις αλβανικές αρχές να δράσουν χωρίς καθυστέρηση», δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο POLITICO.
Ο ίδιος εκπρόσωπος τόνισε ότι, στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας, η Αλβανία αναμένεται να εναρμονιστεί πλήρως με τη νομοθεσία της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους.
Η Επιτροπή καλεί την Αλβανία να ανακαλέσει τις τροποποιήσεις στον νόμο για τις Προστατευόμενες Περιοχές και να τερματίσει τον νόμο για τις στρατηγικές επενδύσεις, ο οποίος έχει δεχθεί κριτική επειδή επιτρέπει διαδικασίες εξπρές για μεγάλα έργα.
Σύμφωνα με το POLITICO, ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αλβανίας, Σοφιάν Γιαουπάι, ενημέρωσε την Κομισιόν στις Βρυξέλλες ότι οι κατασκευαστικές εργασίες για το έργο έχουν ανασταλεί και ότι θα πραγματοποιηθεί εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών.
«Έχουμε ήδη εκφράσει τις ανησυχίες μας στον υπουργό Περιβάλλοντος σχετικά με τις πιθανές ελλείψεις αυτού του έργου», ανέφερε ο εκπρόσωπος της Επιτροπής.
Οι διαδηλώσεις, που έχουν πάρει την ονομασία «Επανάσταση των Φλαμίνγκο», εντάθηκαν το Σαββατοκύριακο, με αυξανόμενες εκκλήσεις για παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Παράλληλα, η ειδική εισαγγελία κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, SPAK, έχει ξεκινήσει έρευνα για τις αμφιλεγόμενες αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της γης το 2024.
Η Κομισιόν σημειώνει ότι το έργο υπόκειται σε συνεχιζόμενες έρευνες της SPAK, οι οποίες, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν περιορίζονται μόνο στις περιβαλλοντικές ανησυχίες.
Ο Έντι Ράμα, μιλώντας πρόσφατα στο POLITICO, υποστήριξε ότι δεν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τους ηγέτες της ΕΕ για την πολιτική αναταραχή στην Αλβανία. Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στο Μαυροβούνιο, στις 5 Ιουνίου, δήλωσε μάλιστα ότι «αν δεν ήταν ο Τζάρεντ, δεν θα τους καιγόταν καρφί» για το έργο.
Οι αντιδράσεις έχουν ξεπεράσει τα σύνορα της Αλβανίας, με Αλβανούς στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, τις Βρυξέλλες, το Μιλάνο και το Βερολίνο, αλλά και σε άλλες πόλεις της χώρας, να ενώνουν τις φωνές τους ζητώντας την ακύρωση του σχεδίου.
Η Αλβανία θεωρείται, μαζί με το Μαυροβούνιο, μία από τις χώρες που βρίσκονται πιο μπροστά στην πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ. Ο Έντι Ράμα έχει θέσει ως στόχο την ένταξη έως το 2030, με την ολοκλήρωση των τεχνικών διαπραγματεύσεων στα τέλη του 2027.
Ωστόσο, οι αλλαγές που έγιναν το 2024 στον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς, σύμφωνα με τους επικριτές, άνοιξαν τον δρόμο για μεγάλης κλίμακας τουριστικά έργα σε ευαίσθητες περιοχές άγριας ζωής.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η προστατευόμενη περιοχή Vjosa-Narta, όπου προβλέπεται το έργο που συνδέεται με τον Κούσνερ και για το οποίο, σύμφωνα με τις καταγγελίες, δεν υπάρχει ακόμη εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Οι Βρυξέλλες πιέζουν εδώ και καιρό τα Τίρανα να καταργήσουν τον νόμο του 2015 για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, καθώς θεωρείται ότι δίνει προνομιακή μεταχείριση σε επιλεγμένα έργα, με κίνδυνο να παρακάμπτονται οι περιβαλλοντικές διασφαλίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
