Στην τουρκική Βουλή αναμένεται να κατατεθεί μετά το μπαϊράμι η πρόταση νόμου για τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», με την Άγκυρα να επιχειρεί να θεσμοθετήσει ένα νέο πλαίσιο για την κυριαρχία και τα νομικά της δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες που την περιβάλλουν.
Το νομοσχέδιο, το οποίο αποτελείται από 15 άρθρα, παρουσιάζεται στην Τουρκία ως η έναρξη μιας περιόδου «ανυποχώρητης κυριαρχίας» στις θάλασσες. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πρόβλεψη ότι οποιαδήποτε χώρα επιχειρήσει να αμφισβητήσει το συγκεκριμένο πλαίσιο θα αντιμετωπίζεται ως περίπτωση «αιτίας πολέμου».
Στο κείμενο γίνεται αναφορά τόσο στη Σύμβαση του Μοντρέ για τα Στενά όσο και στην απόφαση περί casus belli που είχε λάβει η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας το 1995, σε περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα επέκτεινε το 1936 τα χωρικά της ύδατα από τα 3 στα 6 ναυτικά μίλια, ενώ η Τουρκία προχώρησε σε αντίστοιχη κίνηση το 1964. Η Αθήνα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, κάτι που η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ως κόκκινη γραμμή.
Με βάση το νέο πλαίσιο, η Τουρκία φέρεται να διατηρεί τα χωρικά της ύδατα στα 6 μίλια στο Αιγαίο, ενώ στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο το εύρος παραμένει στα 12 μίλια.
Παράλληλα, το προσχέδιο προβλέπει την εξουσιοδότηση της τουρκικής κυβέρνησης να ανακηρύσσει «θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος» για ζητήματα που αφορούν την αλιεία, τους υδρογονάνθρακες, τις σεισμικές και γεωτρητικές έρευνες, καθώς και τα οικονομικά και εθνικά συμφέροντα της χώρας.
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται η δυνατότητα ανακήρυξης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης όχι μόνο στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και σε θαλάσσιες περιοχές όπου δεν έχει ακόμη καθοριστεί σχετικό καθεστώς.
Με το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» καταργείται επίσης ο παλαιότερος νόμος του 1964 περί χωρικών υδάτων, ενώ επικαιροποιούνται διατάξεις που είχαν θεσπιστεί το 1982 και έδιναν στον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας την αρμοδιότητα να καθορίζει το εύρος των τουρκικών χωρικών υδάτων πέραν των 6 ναυτικών μιλίων.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική της Άγκυρας για ενίσχυση των διεκδικήσεών της σε Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι θαλάσσιες ζώνες, οι ενεργειακές έρευνες και τα κυριαρχικά δικαιώματα παραμένουν στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
