Η τέχνη, στην πιο αγνή της μορφή, γεννήθηκε για να ενώνει, να ξεπερνά σύνορα και να εκφράζει το ανθρώπινο συναίσθημα χωρίς λογοκρισία.
Αυτό είναι το μεγάλο αφήγημα.
Στην περίπτωση της Eurovision, όμως, η πραγματικότητα απέχει πολύ από το ιδανικό. Το άλλοτε λαμπερό φεστιβάλ τραγουδιού μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα γεωπολιτικό σκάκι και μια πλατφόρμα κοινωνικού πειραματισμού, όπου η ίδια η μουσική υποβιβάζεται σε ρόλο κομπάρσου.
Τα Δύο Μέτρα και Δύο Σταθμά της «Ελευθερίας»
Είναι τουλάχιστον οξύμωρο να ακούγεται το σύνθημα «η τέχνη δεν έχει όρια», όταν οι ίδιοι οι διοργανωτές και οι συμμετέχοντες θέτουν αυστηρούς πολιτικούς αποκλεισμούς. Η αποβολή της Ρωσίας και οι έντονες παρασκηνιακές πιέσεις για τον αποκλεισμό του Ισραήλ αποδεικνύουν ότι ο διαγωνισμός κάθε άλλο παρά αποστασιοποιημένος είναι από την πολιτική σκοπιμότητα.
Τα παραδείγματα της πολιτικής εμπλοκής είναι πολλά και διαχρονικά με τελευταίο: Η Ισπανία αποχώρησε επίσημα από τον διαγωνισμό της Eurovision το 2026 (που διεξάγεται στη Βιέννη), επιβάλλοντας ένα πλήρες τηλεοπτικό και καλλιτεχνικό «μπλακάουτ».
Η ισπανική δημόσια τηλεόραση (RTVE) πήρε την πρωτοφανή απόφαση όχι μόνο να μη στείλει καλλιτέχνη, αλλά να μην μεταδώσει καν τον διαγωνισμό για πρώτη φορά από το 1961 που ξεκίνησε να συμμετέχει. Μάλιστα, ο ίδιος ο Ισπανός Πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, στήριξε δημόσια αυτή την απόφαση, δηλώνοντας ότι η χώρα επιλέγει να είναι «στη σωστή πλευρά της ιστορίας»
Το ντόμινο των αποχωρήσεων
Η απόφαση της Ισπανίας λειτούργησε ως καταλύτης, καθώς την ίδια στάση αποχής και μποϊκοτάζ λόγω της συμμετοχής του Ισραήλ ακολούθησαν τελικά κι άλλες χώρες:
Η Ιρλανδία
Η Ολλανδία
Η Σλοβενία
Η Ισλανδία
Αυτές οι χώρες επέλεξαν να μην συμμετάσχουν, ενώ οι δημόσιες τηλεοράσεις τους τις ώρες της Eurovision προτίμησαν να μεταδώσουν εναλλακτικό πρόγραμμα.
Από τη Μελωδία στην «Woke» Υπερβολή
Όπως ο αθλητισμός, έτσι και η μουσική θα έπρεπε να μένει ανέγγιχτη από πολιτικά παιχνίδια και ιδεολογικές στρατεύσεις. Αντίθετα, η Eurovision έχει μετατραπεί σε ένα πάρτι της woke κουλτούρας, όπου η προώθηση συγκεκριμένων κοινωνικών μηνυμάτων και η εκκεντρικότητα μοιάζουν να μετρούν περισσότερο από την καλλιτεχνική αξία.
Όταν μια συμμετοχή με σοβαρό περιεχόμενο, προσεγμένη μελωδία και παραδοσιακά ή ποιοτικά στοιχεία (όπως η ελληνική συμμετοχή του 2025) επικρίνεται ή υποτιμάται επειδή δεν υπηρετεί το «ρεύμα» της εποχής, το πρόβλημα γίνεται εμφανές. Την ίδια στιγμή, καλλιτέχνες που πλασάρονται με επικοινωνιακή πλύση εγκεφάλου ως τα απόλυτα φαβορί, καταλήγουν να περιορίζονται σε χαμηλές θέσεις (όπως η 10η θέση του Akylas), αφήνοντας φτωχές εντυπώσεις. Το κοινό, παρά το μάρκετινγκ, αντιλαμβάνεται πότε το προϊόν είναι τεχνητό και χωρίς ουσία.
Η ουσία της μουσικής δεν βρίσκεται στα «αχρείαστα νιαουρίσματα» και στα φτηνά εντυπωσιακά τεχνάσματα. Βρίσκεται στη νότα, στον στίχο και στη φωνή.
Η Επιστροφή στη Σοβαρότητα
Για να σωθεί ο θεσμός από το να καταντήσει ένα μόνιμο, κακόγουστο παρατράγουδο, επιβάλλεται μια επιστροφή στη σοβαρότητα. Οι χώρες, και ειδικά η Ελλάδα, πρέπει να επενδύσουν ξανά στην αυθεντική μουσική δημιουργία. Δεν χρειάζονται κραυγές, ούτε απεγνωσμένα αιτήματα τύπου «φέρτο» αν το αποτέλεσμα δεν υποστηρίζεται από πραγματικό βάθος. Αν δεν το αξίζεις, η σκηνή θα σε εκθέσει.
Η μουσική έχει τη δύναμη να μιλάει απευθείας στην ψυχή, χωρίς να χρειάζεται πολιτικά δεκανίκια ή κοινωνικές ταμπέλες. Ήρθε η ώρα να κλείσουν οι πολιτικές σκοπιμότητες έξω από την πόρτα των σταδίων και να δοθεί ο λόγος αποκλειστικά στη μελωδία.
