Συνεχίζονται οι προειδοποιήσεις απέναντι στο Ιράν από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοινώνει την αύξηση των στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, όπως και τη διεξαγωγή πολυήμερων ασκήσεων.
Την ίδια ώρα, το Ιράν αναγγέλλει στρατιωτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά στα στενά του Ορμούζ, από τα πιο ζωτικής σημασίας θαλάσσια περάσματα στον κόσμο, καθώς διέρχεται το 20% των μεταφορών πετρελαίου παγκοσμίως. Οι ασκήσεις θα διεξαχθούν την Κυριακή και τη Δευτέρα, σύμφωνα με την Τεχεράνη.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ προέτρεψε το Ιράν να αποφύγει τον «περιττό κίνδυνο της ναυσιπλοΐας», ενώ παραμένει ασαφές εάν οι ασκήσεις της Centcom, «που έχουν στόχο να αναδείξουν την περιφερειακή συνεργασία και τον χρόνο αντίδρασης», θα συμπέσουν με τις ασκήσεις του Ιράν.
Τραμπ: «Το Ιράν θέλει συμφωνία»
Το Ιράν θέλει να «συνάψει μια συμφωνία» με τις ΗΠΑ, εκτίμησε την Παρασκευή ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη δήλωση της Τεχεράνης ότι είναι έτοιμη να επαναλάβει τον διάλογο, αποκλείοντας παράλληλα τη συζήτηση για τις αμυντικές και βαλλιστικές δυνατότητές της. «Μπορώ να σας πω ότι θέλουν να συνάψουν μια συμφωνία», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο. Όταν τον ρώτησαν εάν είχε δώσει στους Ιρανούς μια προθεσμία, ο Τραμπ απάντησε «ναι» χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις.
«Εάν οι διαπραγματεύσεις είναι δίκαιες και ισότιμες, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε αυτές», είχε δηλώσει νωρίτερα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, διαβεβαιώνοντας, σύμφωνα με τη συνήθη τακτική του Ιράν, ότι η χώρα του «ουδέποτε επιδίωξε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο». Πρόσθεσε ωστόσο ότι οι αμυντικές ικανότητες και οι πύραυλοι της χώρας του «δεν θα αποτελέσουν ποτέ αντικείμενο διαπραγματεύσεων».
«Η ασφάλεια του ιρανικού λαού δεν αφορά κανέναν άλλο», τόνισε, διευκρινίζοντας ότι καμιά συνάντηση δεν έχει προγραμματιστεί σε αυτό το στάδιο με τις ΗΠΑ.
Ο Ιρανός υπουργός έκανε τις δηλώσεις αυτές από την Κωνσταντινούπολη, κατά τη διάρκεια της πρώτης επίσημης επίσκεψής του στο εξωτερικό από τότε που το κύμα διαμαρτυριών πνίγηκε στο αίμα στη χώρα του, και με την Τουρκία να θέλει να παίξει ρόλο που θα «διευκολύνει» τον διάλογο μεταξύ των δύο εχθρικών χωρών.
Σύμφωνα με τον αμερικανικό ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους, οποιαδήποτε συμφωνία με την Τεχεράνη θα πρέπει να περιλαμβάνει την απόσυρση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα, τον περιορισμό του αποθέματος των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και την αλλαγή πολιτικής έναντι ορισμένων ένοπλων ομάδων στην περιοχή.
«Αρμάδα» μαχητικών κατευθύνεται προς το Ιράν»
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Παρασκευή ότι μια «μεγάλη αρμάδα κατευθύνεται προς το Ιράν, ακόμη μεγαλύτερη από αυτή που είχε αναπτυχθεί στα ανοιχτά της Βενεζουέλας». Είχε προηγηθεί η απειλή του αυτή την εβδομάδα προς το Ιράν με επίθεση «πολύ χειρότερη» συγκριτικά με τα αμερικανικά πλήγματα που διεξήχθησαν κατά των πυρηνικών του εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο. Η Ουάσινγκτον είχε εμπλακεί τότε στον πόλεμο των 12 ημερών, τον οποίο άρχισε το Ισραήλ εναντίον του άσπονδου εχθρού του, με τους Δυτικούς να υποψιάζονται ότι η Τεχεράνη θέλει να αποκτήσει ατομικό όπλο.
Το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και η ομάδα κρούσης του έφτασαν στην περιοχή τη Δευτέρα, καθώς ο Τραμπ ζυγίζει τις στρατιωτικές του επιλογές έναντι της Τεχεράνης. Μαζί με το αεροπλανοφόρο, το οποίο είναι εξοπλισμένο με πολλά μαχητικά αεροσκάφη και σχεδόν 5.000 ναύτες, οι ΗΠΑ ανέπτυξαν επίσης μια μοίρα μαχητικών αεροσκαφών F-15E Strike Eagle στην περιοχή, την ίδια μονάδα που συμμετείχε σε επιθέσεις στο Ιράν το 2024, σύμφωνα με την Washington Post.
Tο αντιτορπιλικό USS Delbert D. Black, με κατευθυνόμενους πυραύλους, έφτασε επίσης στη Μέση Ανατολή την Πέμπτη, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των πολεμικών πλοίων που πιστεύεται ότι βρίσκονται στην περιοχή σε 10.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τετάρτη ότι ακόμη περισσότερα στρατιωτικά μέσα βρίσκονται καθ’ οδόν προς την περιοχή, απαιτώντας από το Ιράν να συμφωνήσει να διαπραγματευτεί μια «δίκαιη και ισότιμη συμφωνία» σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. «Ας ελπίσουμε ότι το Ιράν θα «προσέλθει γρήγορα στο τραπέζι» και θα διαπραγματευτεί μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία λέγοντας όχι στα πυρηνικά όπλα», έγραψε στο Truth Social.
ΝΥΤ: Ποιο είναι το σχέδιο δράσης
Το σχέδιο δράσης -σύμφωνα με τους New York Times- είναι έτοιμο και προβλέπει εφόδους κομάντο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και χειρουργικά πλήγματα σε στρατηγικούς στόχους.
Η επίθεση Αμερικανών κομάντο, όπως γράφουν οι New York Times, είναι μια τολμηρή επιλογή που εξετάζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Την εφάρμοσαν στη Βενεζουέλα. «Το Ιράν όμως δεν είναι Βενεζουέλα και σίγουρα ο πρόεδρος Τραμπ δεν θέλει να γίνει ο σύγχρονος Κάρτερ που έχει στο βιογραφικό του την αποτυχημένη απόπειρα διάσωσης των Αμερικανών φοιτητών από την αμερικανική πρεσβεία, την οποία την πολιορκούσαν το 1980 οι Ιρανοί διαδηλωτές», σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Νέες αμερικανικές κυρώσεις
Παράλληλα την Παρασκευή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν κυρώσεις σε βάρος αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εσωτερικών Εσκαντάρ Μομενί, μετά την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, ο Μομενί «επιβλέπει τις φονικές δυνάμεις καταστολής της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, μια οντότητα με ρόλο κλειδί, υπεύθυνη για τον θάνατο χιλιάδων ειρηνικών διαδηλωτών», αναφέρει η ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
Ισραήλ και Τουρκία
Στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε «ζωτικής σημασίας» την επανάληψη των διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα «ώστε να κατευναστούν οι περιφερειακές εντάσεις». «Διαπιστώνουμε ότι το Ισραήλ προσπαθεί να πείσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξαπολύσουν στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν… Ελπίζουμε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα επιδείξει σύνεση», δήλωσε.
Η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ, θέλει οπωσδήποτε να αποφύγει μια στρατιωτική κλιμάκωση η οποία θα κινδύνευε να οδηγήσει χιλιάδες μετανάστες να διασχίσουν τα κοινά σύνορά της με το Ιράκ που εκτείνονται σε περισσότερα από 550 χλμ. και να δημιουργήσει μια νέα σύγκρουση στις πύλες της, μετά τη Συρία. Προληπτικά, η Τουρκία ετοιμάζεται να ενισχύσει την ασφάλεια στα σύνορά της με το Ιράν, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο υψηλόβαθμος Τούρκος αξιωματούχος.
Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος συνομίλησε σήμερα με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν, πιέζει για μια τριμερή συνάντηση Ηνωμένων Πολιτειών/Ιράν/Τουρκίας, σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή.
Το κλίμα είναι ιδιαίτερα τεταμένο για την ιρανική εξουσία, με μια μεγάλη αμερικανική αρμάδα να έχει αναπτυχθεί στον Κόλπο και με την ένταξη την Πέμπτη, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, των Φρουρών της Επανάστασης, της ένοπλης πτέρυγάς της, στη λίστα των «τρομοκρατικών οργανώσεων». Η δύναμη αυτή κατηγορείται από τους Δυτικούς ότι ενορχήστρωσε στις αρχές Ιανουαρίου την καταστολή του μεγάλου κινήματος διαμαρτυρίας, με χιλιάδες νεκρούς.
Το Ισραήλ διατηρεί «στάση αναμονής» περιμένοντας ουσιαστικά το γενικό πρόσταγμα του Ντόναλντ Τραμπ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενέκριναν πώληση στο Ισραήλ 30 επιθετικών ελικοπτέρων Apache και σχετικού εξοπλισμού αξίας 3,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που εντάσσονται σε νέο πακέτο αξίας σχεδόν 6,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων που «εκφράζει την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ.
