Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, απηύθυνε την Κυριακή σαφές μήνυμα προς την ιρακινή ηγεσία, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία της Ουάσινγκτον για το ενδεχόμενο στενότερης πολιτικής και διπλωματικής σύμπλευσης της Βαγδάτης με το Ιράν.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια κρίσιμη πολιτική συγκυρία για το Ιράκ, καθώς στο προσκήνιο επανέρχεται το ενδεχόμενο επιστροφής του πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ Μάλικι στην εξουσία. Ο κ. Μάλικι φέρεται να απολαμβάνει τη στήριξη σιιτικών πολιτικών δυνάμεων με στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη, εξέλιξη που προκαλεί έντονο προβληματισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο πρώην πρωθυπουργός, μία από τις πλέον γνωστές φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής πολιτικής ζωής του Ιράκ, εξασφάλισε πρόσφατα την υποστήριξη του Πλαισίου Συνεργασίας, της βασικής σιιτικής συμμαχίας που διαθέτει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και διατηρεί σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σία αλ Σουντάνι, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν μια μελλοντική ιρακινή κυβέρνηση που θα συμβάλει στη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία της περιοχής. Τόνισε, ωστόσο, ότι μια κυβέρνηση υπό ισχυρή ιρανική επιρροή δύσκολα θα μπορούσε να θέσει ως προτεραιότητα τα εθνικά συμφέροντα του Ιράκ, να το κρατήσει μακριά από περιφερειακές συγκρούσεις και να διατηρήσει μια ισορροπημένη και αμοιβαία επωφελή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Ουάσινγκτον θεωρεί πως μια τέτοια εξέλιξη θα υπονόμευε τη σταθερότητα της χώρας. Παράλληλα, η πιθανή ανάδειξη φιλοϊρανικής κυβέρνησης στο Ιράκ θα αποτελούσε σημαντικό πολιτικό κέρδος για την Τεχεράνη, η οποία το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο διεθνές πεδίο.
Το Ιράν έχει κλονιστεί από μαζικές λαϊκές κινητοποιήσεις που καταστάλθηκαν βίαια, ενώ μετά την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023 δέχθηκε άμεσα πλήγματα από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και είδε συμμάχους του στην περιοχή να αποδυναμώνονται ή να ανατρέπονται.
Αμερικανικές πηγές έχουν εκφράσει αρνητική στάση απέναντι σε προηγούμενες κυβερνήσεις υπό τον Νούρι αλ Μάλικι, ενώ με επιστολές τους αξιωματούχοι των ΗΠΑ ξεκαθάρισαν ότι η Ουάσιγκτον θα διαμορφώσει τη στάση της απέναντι στη νέα ιρακινή κυβέρνηση με βάση τα δικά της εθνικά συμφέροντα, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η επιλογή ηγεσίας ανήκει αποκλειστικά στον ιρακινό λαό.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν, πάντως, ισχυρά μέσα επιρροής στο Ιράκ, καθώς ελέγχουν μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών εσόδων της χώρας βάσει συμφωνίας που υπεγράφη μετά την αμερικανική εισβολή του 2003 και την ανατροπή του Σαντάμ Χουσέιν.
Ο σημερινός πρωθυπουργός Μοχάμεντ Σία αλ Σουντάνι, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2022, έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη της Ουάσινγκτον περιορίζοντας τη δράση σιιτικών ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν — εξέλιξη που οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να ανατραπεί.
