Αντιδράσεις προκαλεί στις Βρυξέλλες η αμερικανική πρόταση 28 σημείων για την κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία, η οποία συνδέεται άμεσα με την τύχη των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείωνύψους περίπου 140 δισ. ευρώ, που βρίσκονται κυρίως στο Βέλγιο.
Σύμφωνα με το Politico, το σχέδιο προβλέπει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα λάβουν «50%» από τα κέρδη που θα προκύψουν από την αξιοποίηση των πόρων, χρηματοδοτώντας αμερικανικής ηγεσίας έργα ανοικοδόμησης της Ουκρανίας μετά την επίτευξη συμφωνίας.
Στις Βρυξέλλες, ανώτερος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν έχει εξουσία» να αποδεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία που τελούν υπό ευρωπαϊκή δικαιοδοσία, ενώ άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φέρονται να χρησιμοποίησαν ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ – με έναν Ευρωπαίο πολιτικό να δηλώνει χαρακτηριστικά ότι ο Γουίτκοφ «χρειάζεται ψυχίατρο».
Η αμερικανική πρωτοβουλία έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη φάση για την Ε.Ε., καθώς οι 27προσπαθούν εδώ και μήνες να καταλήξουν σε κοινό νομικό πλαίσιο για τη χρήση των παγωμένων ρωσικών assets, προκειμένου να δομηθεί ένα ευρωπαϊκό δάνειο προς την ουκρανική κυβέρνηση. Ευρωπαίοι διπλωμάτες περιγράφουν το στάδιο των διαπραγματεύσεων ως «ιδιαίτερα λεπτό», με στόχο την ολοκλήρωση της συμφωνίας στη σύνοδο κορυφής του επόμενου μήνα.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι το αμερικανικό σχέδιο δημιουργεί μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές για τη χώρα του, μιλώντας για ένα οδυνηρό δίλημμα ανάμεσα σε «χαμένη αξιοπρέπεια» και «απώλεια ενός βασικού εταίρου».
Ευρωπαϊκή ανησυχία για το Βέλγιο και την Euroclear
Πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους ότι η αμερικανική πρόταση θα καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την προσπάθεια να πειστεί το Βέλγιο να εγκρίνει το ευρωπαϊκό δάνειο. Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκεται στην Euroclear στις Βρυξέλλες, γεγονός που καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε ενδεχόμενα ρωσικά αντίποινα.
Γάλλος πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος χαρακτήρισε την αμερικανική πρόταση «σκανδαλώδη», σημειώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι προσπαθούν να διαμορφώσουν νομικά βιώσιμη λύση ώστε τα κεφάλαια να χρησιμοποιηθούν προς όφελος της Ουκρανίας, ενώ –όπως υποστήριξε– το αμερικανικό σχέδιο εμφανίζεται να προσβλέπει σε οικονομικό όφελος για τις ΗΠΑ.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο για τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Το ευρωπαϊκό σχέδιο προβλέπει τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών assets ως εγγύηση για δάνειο προς την Ουκρανία, το οποίο θα αποπληρωνόταν μόνο εφόσον η Ρωσία αποδεχθεί στο μέλλον να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις.
Το Βέλγιο έχει εκφράσει επιφυλάξεις, φοβούμενο ότι μπορεί να βρεθεί οικονομικά εκτεθειμένο, εάν η Μόσχα επιχειρήσει σε μεταγενέστερο χρόνο να διεκδικήσει την επιστροφή των χρημάτων. Η αμερικανική πρόταση ενισχύει αυτές τις ανησυχίες, καθώς Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η προοπτική αποδέσμευσης των assets στο πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας υπό αμερικανική διαμεσολάβηση δημιουργεί τον κίνδυνο οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι να κληθούν να καλύψουν ενδεχόμενες αποζημιώσεις προς τη Ρωσία.
Τι προβλέπει αναλυτικά το σχέδιο των ΗΠΑ
Σύμφωνα με το πλήρες κείμενο των 28 σημείων, προβλέπεται ότι:
- 100 δισ. δολάρια από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα κατευθυνθούν σε «αμερικανικής ηγεσίας προσπάθειες ανοικοδόμησης της Ουκρανίας»,
- οι ΗΠΑ θα λαμβάνουν το 50% των κερδών από τη διαχείριση αυτών των κεφαλαίων,
- η Ευρώπη θα προσθέσει επιπλέον 100 δισ. δολάρια, ανεβάζοντας τον συνολικό «κουμπαρά» ανασυγκρότησης στα 200 δισ. δολάρια.
Το υπόλοιπο τμήμα των παγωμένων ρωσικών assets προβλέπεται να τοποθετηθεί σε ένα ξεχωριστό «επενδυτικό εργαλείο ΗΠΑ–Ρωσίας», με σκοπό –όπως αναφέρεται– τη χρηματοδότηση μελλοντικών επενδυτικών σχεδίων «σε τομείς που ενισχύουν τη διεθνή σταθερότητα και τις αμοιβαίες οικονομικές προοπτικές».
